Οικονομικές Επιπτώσεις από τους Δασμούς του Τραμπ
Η παγκόσμια οικονομία και οι αγορές βρίσκονται σε κατάσταση αναταραχής μετά τις πρόσφατες ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την επιβολή εκτεταμένων δασμών στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Αυτή η νέα πραγματικότητα έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τη στρατηγική των κεντρικών τραπεζών όσον αφορά τα επιτόκια.
Οι νέοι δασμοί που ανακοίνωσε η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να εντείνουν τις ανησυχίες για μια πιθανή ύφεση και να προκαλέσουν βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές πιέσεις.Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι αξιωματούχοι της Fed και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα επικεντρωθούν στην επιβράδυνση της οικονομίας ή στην ανάγκη επαναφοράς του πληθωρισμού, προκειμένου να προσαρμόσουν την πολιτική τους για τα επιτόκια.
Σύμφωνα με τον καναδικό οίκο αξιολόγησης DBRS Morningstar, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Fed μπορεί να στραφεί προς τη στήριξη της ανάπτυξης μειώνοντας τα επιτόκια περισσότερο απ’ ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί φέτος. Αυτή η εκτίμηση βασίζεται στο γεγονός ότι οι προθεσμιακές αγορές ομολόγων δείχνουν αυξημένες πιθανότητες για μείωση των επιτοκίων στη συνεδρίαση της Fed τον Μάιο και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Η αλλαγή αυτή σχετίζεται με τις νέες προοπτικές ανάπτυξης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρόλο που οι δασμοί μπορεί προσωρινά να αυξήσουν τον πληθωρισμό, φαίνεται ότι η Fed θα μπορούσε τελικά να αποφασίσει τη μείωση των επιτοκίων αντί να διατηρήσει περιοριστική πολιτική για την καταπολέμηση των τιμών.
Την Παρασκευή (04.04.2025), ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, δήλωσε ότι δεν υπάρχει λόγος βιασύνης: «Αισθάνομαι ότι δεν χρειάζεται να βιαστούμε. Θα πρέπει να περιμένουμε και να δούμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση προτού αρχίσουμε τις απαραίτητες ρυθμίσεις».
Ωστόσο, όπως σημειώνει η DBRS, το μέλλον παραμένει αβέβαιο καθώς «μια οικονομική ύφεση που προκαλείται από τους δασμούς μπορεί αρκετά εύκολα» να οδηγήσει σε μειώσεις παρά την αύξηση του πληθωρισμού», εξηγεί ο Ντομινίκ Παπαλάρντο από τη morningstar Investment Management—μία προσέγγιση που αποκλίνει από την παραδοσιακή στάση της Fed απέναντι στον πληθωρισμό.
Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν υποχωρήσει μαζί με τις τιμές των μετοχών καθώς οι επενδυτές αναθεωρούν προς τα κάτω τις προσδοκίες ανάπτυξης—με την απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου κάτω από το 4% τόσο την Παρασκευή όσο και τη Δευτέρα.
Οι αγορές ομολόγων υπολογίζουν τώρα μια πιθανότητα 85% για περισσότερες τρεις μειώσεις στα επιτόκια πριν το τέλος του έτους σύμφωνα με το εργαλείο CME FedWatch Tool—υψηλότερη σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις πριν από την ανακοίνωση των δασμών. Αν συμβούν τέσσερις κινήσεις μειώσεων, τότε το στόχο θα πέσει στο εύρος 3,25%-3,50%, δηλαδή δύο ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα απ’ όσα ήταν πέρυσι.
Tι σημαίνει αυτό για την ΕΚΤ;
Kαι στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επικρατεί παρόμοιος προβληματισμός: Ο Γιάννης Στουρνάρας δήλωσε πως ένας εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ μπορεί ν’ αποδειχθεί καταστρεπτικός για την ευρωζώνη ενόψει μιας συνεδρίασης πολιτικής που έρχεται σύντομα.
«Οι υψηλοί δασμοί στα προϊόντα μας είναι χειρότεροι απ’ όσα φοβόμασταν», ανέφερε στους financial Times.
«Μια σημαντική αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη θα μπορούσε ν’ οδηγήσει σε πολύ πιο αδύναμη δραστηριότητα απ’ αυτήν που περιμέναμε», πρόσθεσε o Στουρνάρας.
Tώρα οι επενδυτές πιστεύουν πως το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ ίσως αποφασίσει μια ακόμη περικοπή στο βασικό επιτόκιο κατά μία μονάδα φτάνοντάς το στο 2,25%, λόγω φόβων πως πλήγματα στις εξαγωγές προς ΗΠΑ μπορούν ν’ αποσταθεροποιήσουν ακόμα περισσότερο μια ήδη εύθραυστη ανάκαμψη στην περιοχή.
Η Ευρώπη σχεδιάζει επίσης αντιμέτρα κατά αμερικανικών προϊόντων αυτόν τον μήνα ενώ ένα δεύτερο κύμα μέτρων θ’ ισχύει τον Μάιο—οι συνέπειες όμως παραμένουν αβέβαιες όσον αφορά τόσο στην εγχώρια ανάπτυξη όσο και στον πληθωρισμό.
Tο εναλλακτικό σενάριο σχετικά με τα επιτόκια
Aλλά ούτε στις ΗΠΑ ούτε στην ΕΕ υπάρχει σαφή εικόνα ως προς τις μακροοικονομικές συνέπειες αυτών των νέων μέτρων: Μία πιθανή αύξηση στον πληθωρισμό ίσως οδηγήσει σε αντίθεση κατεύθυνσης κέντρα λήψης αποφάσεων όπως αυτές ώστε ν’ αναστείλουν οποιεσδήποτε περαιτέρω μειώσεις στα επιτόκια.
Αυτό υποστηρίζεται επίσης κι από πολλούς ειδικούς που θεωρούν τον πληθωρισμό ως κύριο κίνδυνο λόγω αυτού του εμπορικού πολέμου.
O CEO της JPMorgan Chase ,Τζέιμι Ντίμον ανέφερε πρόσφατα πως «οι νέοι αυτοί φόροι μάλλον θ’ ανεβάσουν τιμές τόσο στα εγχώρια όσο κι εισαγόμενα αγαθά».
«Το αν αυτοί οι φόροι θ’ οδηγήσουν σε ύφεση ή όχι είναι υπό συζήτησιν αλλά σσίγουρα θ’ καθυστερήσουν οποιαδήποτε ανάκαμψη»,συμπλήρωσε.
Πρέπει λοιπόν όλοι μας ν’ είμαστε έτοιμοι γιατί ίσως βιώσουμε έναν πιο έντονο πληθωρισμό απ΄όσο πολλοί πιστεύουν.»
