Πόλεμος & εκλογές: Γιατί ο Μητσοτάκης θέλει προωθημένα μέτρα | Αργύρης Παπαστάθης

Πόλεμος & εκλογές: Γιατί ο Μητσοτάκης θέλει προωθημένα μέτρα | Αργύρης Παπαστάθης

Οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, θα ταχθεί στη Σύνοδο Κορυφής (19-20/3) με εκείνους που ζητούν δραστικά μέτρα για την προστασία των ευρωπαϊκών οικονομιών από τις επιπτώσεις της εντελώς απρόβλεπτης ενεργειακής κρίσης που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Στο τραπέζι βρίσκονται ακόμη και μέτρα «έξω από το κουτί» (out of the box) που θυμίζουν την περίοδο της πανδημίας με στόχο την αντιμετώπιση μιας ενεργειακής/πετρελαϊκής κρίσης, η οποία, σύμφωνα με την ανάλυση του επικεφαλής οικονομικού αρθρογράφου των Financial Times, Μάρτιν Γουλφ, θα μπορούσε να αποδειχθεί χειρότερη από αυτές του 1973 και του 1979. Τόσο ο κ. Μητσοτάκης όσο και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης δεν αποκλείουν πλέον τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα. Ο Πρωθυπουργός, μιλώντας την Τρίτη (17/3) σε συνέδριο του Bloomberg στην Αθήνα, είπε πως «όταν εξετάζουμε την τιμή της ενέργειας, εξετάζουμε την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, εξετάζουμε την τιμή του φυσικού αερίου. Τα δύο είναι, προφανώς, συχνά συνδεδεμένα. Αλλά εξετάζουμε επίσης την τιμή της βενζίνης και την τιμή του ντίζελ». Ο κ. Μαρινάκης ανέφερε στο briefing της Τετάρτης ότι η κυβέρνηση δεν είναι, επί της αρχής, αρνητική στη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα. Για να συμβούν, ωστόσο, αυτά, θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, οι οποίες θα κινούνται υπέρ της έκτακτης αναστολής των δημοσιονομικών κανόνων, όπως συνέβη την περίοδο της πανδημίας. Μόνο έτσι θα δοθούν τα περιθώρια στα κράτη-μέλη να πραγματοποιήσουν δαπάνες ή να «χάσουν» έσοδα, με στόχο να στηρίξουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις έναντι του νέου κύματος ακρίβειας. Κατά τις πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης θα προτείνει σειρά βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων μέτρων και ήδη, πέρα από το κεφαλαιώδες ζήτημα της ρήτρας διαφυγής (από τους δημοσιονομικούς κανόνες) για την ενέργεια, ακούγονται ιδέες όπως η εφαρμογή της τηλεργασίας —για να μην επιβαρύνονται οι εργαζόμενοι από το κόστος των μετακινήσεων— καθώς και της δωρεάν μετακίνησης με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς ορισμένες ώρες της ημέρας, ως κίνητρο ώστε οι εργαζόμενοι να χρησιμοποιούν λιγότερο τα αυτοκίνητά τους (αποφεύγοντας και το ανάλογο κόστος). Κάποιοι αναλυτές διάβασαν στις δηλώσεις των κ.κ. Μητσοτάκη και Μαρινάκη τη διάθεση της κυβέρνησης να αξιοποιήσει ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για προωθημένα μέτρα τα οποία θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά θα λύσουν τα χέρια της στο εσωτερικό (όλο και πιο προεκλογικό) πεδίο. Οι ίδιοι προσθέτουν ότι οι τελευταίες κυβερνητικές αναφορές θα μπορούσαν να ερμηνευτούν και ως μια προσπάθεια να προλάβουν στο Μέγαρο Μαξίμου τις εξελίξεις, τοποθετούμενοι εγκαίρως, ώστε να καρπωθούν στη συνέχεια μέρος της «ιδιοκτησίας» των όποιων μέτρων αποφασιστούν στις Βρυξέλλες. Σε κάθε περίπτωση, οι λόγοι για τους οποίους ο κ. Μητσοτάκης επιθυμεί προωθημένα μέτρα για την ενεργειακή κρίση είναι δύο: —Ο πρώτος (και αυτονόητος) είναι να προστατευθεί η ελληνική οικονομία, δηλαδή τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις που ήδη πλήττονται από τις αυξήσεις των καυσίμων (και έπονται η ενέργεια ευρύτερα και τα λιπάσματα), καθώς και ευρύτερα η πορεία του ΑΕΠ το 2026, που θα απειληθεί σε περίπτωση πανευρωπαϊκής επιβράδυνσης, την οποία ήδη προεξοφλούν κάποιοι αναλυτές λόγω της κούρσας του πετρελαίου. —Ο δεύτερος, που χωρά μεγαλύτερη συζήτηση, θα μπορούσε να περιγραφεί ως μια «προληπτική προεκλογική κίνηση», κατά τα λεγόμενα πολιτικού αναλυτή που μίλησε στο Protagon. Με δεδομένο ότι η κυβέρνηση δεν κατάφερε το 2025 (αλλά και τους δύο πρώτους μήνες του 2026) να τιθασεύσει τον πληθωρισμό, το νέο κύμα εισαγόμενης ακρίβειας ενέχει τον κίνδυνο τα καρτέλ της «ελληνικής» ακρίβειας (που έμειναν ανεξέλεγκτα) να ναρκοθετήσουν έτι περαιτέρω την πορεία του κ. Μητσοτάκη προς τις εθνικές εκλογές – είτε αυτές γίνουν την άνοιξη του 2027 (όπως ο ίδιος δηλώνει) είτε φέτος τον Οκτώβριο μετά τη ΔΕΘ, με βάση τις εισηγήσεις που δέχεται και με τον ίδιο να διαψεύδει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Σε κάθε περίπτωση, το «πράσινο φως» για προωθημένα μέτρα από τις Βρυξέλλες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «ασπίδα» έναντι την περαιτέρω φθοράς της κυβέρνησης από την ακρίβεια. Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι τα σενάρια που διακινούνται περί πρόωρων εκλογών το φθινόπωρο ήρθε να ενισχύσει και η ειδοποίηση της κυβέρνησης (μετά από ευρωπαϊκή απόφαση) προς τις τράπεζες πως ο χρόνος για τις όποιες ενέργειές τους γύρω από το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει για αυτές στις 29 Μαΐου —διαβάστε την ανάλυση του Ζώη Τσώλη για το φινάλε εξπρές του μεταπανδημικού Ταμείου. Ακολουθήστε το Protagon στο Google News