Οι Επιπτώσεις των Δασμών Τραμπ στην Ελληνική Οικονομία
Η κυβέρνηση, η Τράπεζα της Ελλάδας και οικονομικοί αναλυτές έχουν επισημάνει ότι οι συνέπειες από τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ στις χώρες της ΕΕ θα είναι κυρίως έμμεσες και λιγότερο άμεσες. Αυτό συμβαίνει διότι μόλις το 4% των ελληνικών εξαγωγών (σε αξία) κατευθύνεται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίθετα, σχεδόν το 60% των ελληνικών εξαγωγών πηγαίνει στην ΕΕ, η οποία με τη σειρά της στέλνει περίπου το 20% των εξαγωγών της στις ΗΠΑ.Έτσι, οι δασμοί που θα πλήξουν άμεσα την ΕΕ θα έχουν αντίκτυπο και στις ελληνικές εξαγωγές προς αυτήν.
Αυτή η εκτίμηση παραμένει επίκαιρη μετά την τριμηνιαία αναστολή των δασμών που ανακοίνωσε ο Τραμπ για την ΕΕ και φυσικά για την Ελλάδα.
Δύο είναι οι κύριοι λόγοι γι’ αυτό:
- Από τις 9 Απριλίου 2025 τίθεται σε εφαρμογή δασμός ύψους 10% για τις εισαγωγές από την ΕΕ στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Έτσι, αν και οι επιπτώσεις θα είναι μικρότερες σε σχέση με τον αρχικό συντελεστή του 20%, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές συνέπειες.
- Η τρίμηνη αναστολή που παρέχεται από τον Τραμπ ενισχύει την αβεβαιότητα στη διεθνή αγορά – κάτι που μπορεί να αποδειχθεί πιο επιβλαβές για την οικονομία απ’ ότι μια σαφής αρνητική εξέλιξη.
Παράλληλα, ενώ ο Τραμπ έχει μειώσει τους δασμούς κατά έναν βαθμό για τις χώρες της ΕΕ, τους έχει αυξήσει δραματικά απέναντι στην Κίνα. Μέχρι πρόσφατα (12/4/25), οι ΗΠΑ είχαν επιβάλλει δασμούς ύψους 145% στα κινεζικά προϊόντα ενώ η Κίνα είχε ανταπαντήσει με δασμούς στο ύψος του 125% στα αμερικανικά προϊόντα.
Κρίσιμες ερωτήσεις σχετικά με τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο
- Tι σημαίνουν αυτοί οι υψηλοί δασμοί;
Οι τελωνειακοί αυτοί φόροι δεν αποτελούν απλά εμπόδια στο εμπόριο αλλά ουσιαστικά ισοδυναμούν με «εμπορικό αποκλεισμό» μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Αυτοί οι υπερβολικοί φόροι οδηγούν σε αύξηση τιμών εισαγόμενων αγαθών κατά σχεδόν διπλάσιο ποσοστό.
Ως αποτέλεσμα δημιουργείται ένα περιβάλλον όπου εμπορικές συναλλαγές μεταξύ αυτών των δύο μεγάλων οικονομιών περιορίζονται σημαντικά. - Mπορεί να παρακαμφθούν αυτοί οι περιορισμοί;
Υπάρχουν περιθώρια παράκαμψης μέσω ενδιάμεσων χωρών όπως η Ινδία ή άλλες αγορές.
Για παράδειγμα,η Apple μεταφέρει παραγωγή iPhone από την Κινά στη Ινδία προτού τα στείλει στις ΗΠΑ,
γεγονός που μειώνει το κόστος εισαγωγής μόνο κατά 10%.
Ωστόσο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών στα προϊόντα λόγω μεταφοράς κόστους στους καταναλωτές. - Tι ισχύει για τα κινεζικά προϊόντα;
Όταν πρόκειται για εταιρείες όπως η Apple που έχουν έδρα τις ΗΠΑ αλλά παράγουν στην Κινά,
υπάρχει πιθανότητα αποδοχής μιας «παράκαμψης» μέσω τρίτων χωρών,
ωστόσο δεν ισχύει το ίδιο για καθαρά κινεζικές εταιρείες καθώς δεν είναι βέβαιο ότι θα γίνουν δεκτά τα προϊόντα τους χωρίς πρόσθετους φόρους.Ευρωπαϊκά λιμάνια μπορούν θεωρητικά να λειτουργήσουν ως σημεία μεταφόρτωσης,
όμως οποιαδήποτε αύξηση του κόστους μεταφοράς μπορεί τελικά να επηρεάσει αρνητικά τις τιμές πώλησης. - Pόσο επικερδής είναι αυτή η στρατηγική;
Αυτή η προσέγγιση απαιτεί τη συνεργασία της αμερικανικής κυβέρνησης
καθώς επίσης πρέπει να αποφευχθεί οποιοδήποτε νέο τέλος στον κλάδο της ναυτιλίας,
κάτι που αν συμβεί θα κάνει ακόμα πιο δύσκολη τη διαδικασία εμπορίου μέσω θάλασσας. - Eίναι μόνο εμπορικό το ζήτημα;
Οι συνέπειες του εμπορικού πολέμου επηρεάζουν επίσης τη συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου,
κάνοντάς τες διακοπές στην Ελλάδα πιο ακριβές για Αμερικανούς επισκέπτες.Παράλληλα προβλήματα εμφανίζονται λόγω καθυστερήσεων πληρωμών
καθώς πολλές επιχειρήσεις πληρώνουν σε ευρώ ενώ λαμβάνουν έσοδα σε δολάρια.
