Σοβαρές Αποκαλύψεις για την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή στο Βέλγιο

Μια ανησυχητική υπόθεση σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή έχει προκαλέσει σοκ όχι μόνο στο Βέλγιο αλλά και σε άλλες χώρες. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη βρετανική εφημερίδα The Guardian, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν από το υπουργείο Υγείας του Βελγίου, 52 παιδιά γεννήθηκαν στη χώρα αυτή μεταξύ 2008 και 2017 χρησιμοποιώντας σπέρμα ενός Δανού δότη που φέρει μια σπάνια γενετική μετάλλαξη, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε νεαρή ηλικία.

Η κατάσταση επηρεάζει τουλάχιστον 37 οικογένειες που ενημερώθηκαν ότι τα παιδιά τους ενδέχεται να έχουν 50% πιθανότητες να φέρουν το μεταλλαγμένο γονίδιο TP53. Αυτό το γονίδιο σχετίζεται με το σύνδρομο Li-Fraumeni (LFS), μια σπάνια αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη κληρονομική πάθηση που προδιαθέτει σε πρώιμη ανάπτυξη διαφόρων μορφών καρκίνου.Όπως αναφέρει η Le Soir, δέκα από αυτά τα παιδιά έχουν ήδη διαγνωστεί με ασθένειες όπως λευχαιμία και λέμφωμα, ενώ οι υπόλοιπες οικογένειες παρακολουθούνται στενά από τους γιατρούς.

Ο υπουργός Υγείας του Βελγίου χαρακτήρισε αυτήν την κατάσταση «διπλό τραύμα» για τις οικογένειες λόγω της αυξημένης γενετικής ευπάθειας καθώς και της αποκάλυψης ότι ο δότης είχε χρησιμοποιηθεί εκτενώς, πιθανόν παραβιάζοντας νόμιμους περιορισμούς.

Το βελγικό υπουργείο Υγείας εξέδωσε προειδοποίηση προς άλλες χώρες – συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας – καθώς ο ίδιος δότης φαίνεται να έχει χρησιμοποιηθεί επίσης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες: όπως η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία και άλλες.

Η πρώτη ένδειξη ανησυχίας είχε σημάνει τον Απρίλιο του 2020 όταν ένα παιδί που είχε προκύψει από αυτόν τον δότη διαγνώστηκε με καρκίνο. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος (ESB) αποφάσισε τότε να αποκλείσει προσωρινά τον συγκεκριμένο δότη· ωστόσο οι εξετάσεις δεν εντόπισαν τη μετάλλαξη και έτσι εγκρίθηκε ξανά. Μόλις τον Οκτώβριο του 2023 πραγματοποιήθηκε νέα εξειδικευμένη γενετική ανάλυση που οδήγησε στον μόνιμο αποκλεισμό του.

Αυτή η υπόθεση ανέδειξε σημαντικές αδυναμίες στο σύστημα εποπτείας της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην περιοχή. Παρά το γεγονός ότι ο βελγικός νόμος περιορίζει τη χρήση σπέρματος ενός συγκεκριμένου δότη σε μόλις έξι γυναίκες από το 2007, δεν υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου ώστε να διασφαλίζεται ότι αυτό το όριο τηρείται σωστά – ιδιαίτερα όταν τα δείγματα προέρχονται από διεθνείς τράπεζες σπερμάτων. Για παράδειγμα, τα επιτρεπόμενα όρια γεννήσεων ανά δότη ποικίλλουν: στη Γαλλία είναι μέχρι 10 παιδιά ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι έως 12; στη Γερμανία και τη Δανία επιτρέπονται έως 15 παιδιών ανά δότη ενώ στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος υπήρχε ανώτατο όριο… στα 75 παιδιά ανά δωρητή.