Προκλήσεις και Παρεμβάσεις στην Κτηματαγορά
Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει μια σειρά από προκλήσεις στον τομέα της κτηματαγοράς, όπως η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών, τα αυξημένα ενοίκια και η φοροδιαφυγή που πλήττει την αγορά ακινήτων.
Για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην ενίσχυση του κατασκευαστικού τομέα και της αγοράς ακινήτων. Στόχος είναι να αυξηθεί το οικιστικό απόθεμα μέσω της ανέγερσης νέων κατοικιών αλλά και της αναβάθμισης υφιστάμενων κτιρίων.
Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, τόνισε ότι αυτή η στρατηγική αποτελεί κορυφαία κυβερνητική προτεραιότητα και υλοποιείται μέσω πέντε βασικών παρεμβάσεων. Αυτές περιλαμβάνουν τη βελτίωση του θεσμού κοινωνικής αντιπαροχής για να γίνει πιο ελκυστικός καθώς επίσης φορολογικές πρωτοβουλίες που θα εξαρτώνται από την πορεία του κρατικού προϋπολογισμού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόσφατες αποφάσεις όπως η επιστροφή ενός ενοικίου στους ενοικιαστές καθώς και η επέκταση 100% φορολογικής έκπτωσης για δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης μέχρι το 2025 δείχνουν τη σημασία που αποδίδεται στο στεγαστικό ζήτημα. Αναμένονται επίσης περαιτέρω ανακοινώσεις από τον Πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Οι πέντε παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τη μείωση φόρων στην ακίνητη περιουσία με σημαντικές μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ, αναστολή ΦΠΑ και φόρου υπεραξίας καθώς επίσης φοροαπαλλαγές για ακίνητα που παραμένουν κλειστά ή μετατρέπονται σε μακροχρόνιες μισθώσεις. Επιπλέον, ενισχύεται η προσφορά στέγης μέσω προγραμμάτων όπως «Εξοικονομώ» και «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», ενώ γίνεται καλύτερη αξιοποίηση δημόσιας ακίνητης περιουσίας μέσω κοινωνικής αντιπαροχής.
Η κοινωνική αντιπαροχή προβλέπει την ανέγερση ή ανακατασκευή κατοικιών σε δημόσια ακίνητα με τουλάχιστον 30% των διαμερισμάτων να διατίθενται σε προσιτό ενοίκιο με δυνατότητα εξαγοράς μέσω μοντέλου «rent to own». Επίσης σχεδιάζεται η δημιουργία ενός κεντρικού οργανισμού για τη διαχείριση των κοινωνικών κατοικιών καθώς κι ένα ηλεκτρονικό μητρώο δικαιούχων για μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαδικασία κατανομής.
Παράλληλα επιδιώκεται ο εκσυγχρονισμός του ρυθμιστικού πλαισίου μέσα από Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια αλλά κι αλλαγές στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ). Η κυβέρνηση προσπαθεί να βρει ισορροπία ανάμεσα στις σύγχρονες πολεοδομικές ανάγκες, τη διατήρηση ιδιοκτησίας αλλά κι ενίσχυση οικογενειών καθώς επίσης ανάπτυξης περιοχών. Οριζόντιες πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν τη σύσταση μόνιμης διυπουργικής επιτροπής για θέματα στέγασης καθώς κι ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας ενημέρωσης πολιτών σχετικά με διαθέσιμα προγράμματα.
Aξιοσημείωτο είναι ότι το 2024 σημειώθηκε ιστορικό υψηλό στις άμεσες ξένες επενδύσεις στον τομέα ακινήτων φτάνοντας τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Αναμένοντας ανάκαμψη στην οικοδομή λόγω νέας νομοθεσίας ΝΟΚ ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις στην Ελλάδα δεν περιορίζονται μόνο στα ακίνητα αφού αυτό το ποσοστό είναι κατά 12 μονάδες χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Επιπλέον τόνισε πως οι πιέσεις στη στέγαση δεν οφείλονται μόνο στους ιδιοκτησίες αλλά κυρίως στην ανεπαρκή προσφορά κατοικιών ειδικά σε περιοχές υψηλής ζήτησης.
Έλεγχοι κατά της Φοροδιαφυγής
Tην ίδια στιγμή, η ΑΑΔΕ ξεκινά εκτενείς ελέγχους σε περίπου 2.500 υποθέσεων αγοραπωλησιών ακινήτων που πραγματοποιούνται με μετρητά ή έχουν γίνει χωρίς δήλωση από το 2019 έως σήμερα μαζί με παλιές γονικές παροχές ή δωρεές. Οι υποθέσεις αυτές επιλέγονται βάσει αντικειμενικών κινδύνων επικεντρώντας τις προσπάθειές τους σε σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένης αξίας ακινήτου και πραγματικής αξίας ενώ εξετάζουν νομιμότητα απαλλαγών πρώτης κατοικίας.
Ταυτόχρονα γίνονται έλεγχοι στους συμβολαιογράφους ώστε να πιστοποιηθεί αν έχουν υποβληθεί τα απαιτούμενα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ κατά τις μεταβιβάσεις.
I ιδιαίτερη σημασία δίδεται στις συναλλαγές που γίνονται αποκλειστικά σε μετρητά οι οποίες πλέον απαγορεύονται ενώ μετά την αρχή του νέου έτους θα απαιτείται πληρωμή όλων των ενοικίων μόνο μέσω τραπεζικών λογαριασμών ανεξαρτήτως τύπου κατοικίας.
Στην κατεύθυνση αυτή εντείνονται οι έλεγχοι ώστε να ανιχνευθούν ψευδώς δηλωμένα ως «κενού» ακίνητα χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως ανάλυση κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος από ΔΕΔΔΗΕ μαζί με νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΜΙΔΑ) που τίθεται σε εφαρμογή σύντομα.
Η ψευδής δήλωση κενού ακινήτου οδηγεί σε φοροσυνθήκες αφού χάνει δημόσιο έσοδα λόγω φόρων εισοδήματος τελών δημοτικών υπηρεσιών.
Σε περίπτωση παραβιάσεων θα υπάρχουν αναδρομικές επιβαρύνεις.
