Η Σχέση Μεταξύ Επενδύσεων και Αποταμίευσης στην Ελλάδα
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να προωθήσει ένα οικονομικό μοντέλο που βασίζεται κυρίως στις επενδύσεις,είτε αυτές είναι ξένες είτε εγχώριες. Ωστόσο, τα πρόσφατα στοιχεία από την Eurostat σχετικά με τις δαπάνες και την αποταμίευση των νοικοκυριών δεν προσφέρουν αισιόδοξα μηνύματα.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, έχει επανειλημμένα αναδείξει τη σύνδεση μεταξύ επενδύσεων και αποταμίευσης. Η λογική είναι απλή: αν οι Έλληνες καταναλώνουν σχεδόν το σύνολο του εισοδήματός τους χωρίς να αποταμιεύουν,τότε οι τράπεζες δεν διαθέτουν ρευστότητα για να χρηματοδοτήσουν ιδιωτικές επενδύσεις. Αυτό δημιουργεί εμπόδια στην ανάπτυξη της χώρας καθώς περιορίζεται η κυκλοφορία χρημάτων στην οικονομία,με αποτέλεσμα λιγότερες θέσεις εργασίας και μειωμένη παραγωγή αξίας.
Παρά την ελαφριά αύξηση των επενδύσεων των νοικοκυριών κατά 0,2% για την ίδια περίοδο,τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση στο ποσοστό αποταμίευσης σε επίπεδο Ευρώπης με -1,3%,ακολουθούμενη μόνο από το Βέλγιο που είχε -2%.
Οι μέσοι όροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο διαφέρουν σημαντικά από τις επιδόσεις της Ελλάδας. Στην Ευρωζώνη παρατηρήθηκε μια μικρή πτώση κατά 0,1%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώθηκε οριακή αύξηση κατά 0,1%. Μια αιτία αυτής της υποχώρησης στις αποταμιεύσεις μπορεί να είναι η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης που στη χώρα μας ξεπερνά ελαφρώς τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους με άνοδο 0,5%. Παρόλα αυτά αυτή η αύξηση δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τη σημαντική πτώση στις αποταμιεύσεις.
Επιπλέον καταγράφεται μια αξιο noteworthy πτώση στο καθαρό διαθέσιμο εισόδημα κατά -1,1% παράλληλα με μια άνοδο στον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου κατά 2,8%. Είναι ενδιαφέρον ότι θεωρητικά θα έπρεπε οι αποταμιεύσεις να αυξάνονται λόγω των προσπαθειών για περιορισμό φοροδιαφυγής όπως έχει τονίσει ο Γιάννης Στουρνάρας. Ωστόσο παρά τις προειδοποιήσεις του διοικητή ότι η ιδιωτική αποταμίευση πρέπει να φτάσει το 9% του ΑΕΠ ώστε η χώρα να διατηρήσει υψηλούς αναπτυξιακούς ρυθμούς στα χρόνια που έρχονται αυτό δεν φαίνεται προς το παρόν πιθανό.
Στο πλαίσιο ενός εμπορικού πολέμου και μιας ενδεχόμενης ύφεσης στην Ευρωζώνη κανείς δεν μπορεί πλέον να είναι σίγουρος αν ο αριθμός των ιδιωτικών επενδύσεων θα παραμείνει σταθερός ή θα συνεχίσει ανοδικά ειδικά όταν συνυπολογίζονται άλλοι εγχώριοι παράγοντες όπως το χαμηλό ποσοστό ιδιωτικών αποθεμάτων.
Ως εκ τούτου γίνεται σαφές ότι υπάρχει ανάγκη κάλυψης αυτού του κενού μέσω δημόσιων πόρων όπως φάνηκε από την πρόσφατη αύξηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) κατά 500 εκατ. ευρώ καθώς οι προοπτικές φαίνεται πως είναι αβέβαιες στον τομέα των επενδύσεων.
Aλλά πέρα από τους παραπάνω παράγοντες υπάρχουν κι άλλοι περιορισμοί στη δυνατότητα ανάπτυξης των ελληνικών επιχειρήσεων μέσω νέων επενδυτικών πρωτοβουλιών. Σύμφωνα με ανάλυση της Εθνικής Τράπεζας ενώ οι προβλέψεις για τις πωλήσεις παραμένουν θετικές μέχρι το 2025 υπάρχει ακόμα ψηφιακό χάσμα σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ.
This indicates that χωρίς τα απαραίτητα μέτρα βελτίωσης στον ψηφιακό εξοπλισμό οι ελληνικές επιχειρήσεις κινδυνεύουν να μην ανταγωνιστούν αποτελεσματικά τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές εταιρείες καθώς η τεχνολογία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στην οικονομία μας.
Για τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος αλλά και του περιβάλλοντος για νέες επενδύσεις προτείνει η ΕΤΕ πως πρέπει ν’ επικρατήσει έμφαση στις ψηφιακές υποδομές ώστε όλοι οι πολίτες ν’ αποκτούν πρόσβαση σε γρήγορες συνδέσεις διαδικτύου αλλά επίσης απαιτείται ψηφιοποίηση όλων υπηρεσιών δημοσίου φορέα προς όφελος όλων μας.
