Στρατηγικές για την Αξιοποίηση των Αποθεματικών των Ασφαλιστικών Ταμείων

Το ζήτημα της αξιοποίησης ενός μεγαλύτερου μέρους των αποθεματικών που διαθέτουν τα ασφαλιστικά ταμεία, συμπεριλαμβανομένου του κουμπαρά τους (ΑΚΑΓΕ), έχει τεθεί στο προσκήνιο από παράγοντες της αγοράς. Στόχος είναι η αύξηση των «ίδιων» εσόδων τους και η εφαρμογή περισσότερων μέτρων στήριξης για τη μεσαία τάξη.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το newsit.gr, τα αποθέματα του ΕΦΚΑ ανέρχονται σε 20 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ επιπλέον 20 δισεκατομμύρια ευρώ προέρχονται από το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ). Έτσι, συνολικά τα αποθεματικά του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης φτάνουν στα 40 δισεκατομμύρια ευρώ.

Παρά το γεγονός ότι ο νόμος του 2007 επιτρέπει επενδύσεις σε χρηματοοικονομικούς τίτλους έως και 23% των αποθεμάτων των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης, στην πράξη επενδύεται μόλις το 15%. Αυτό σημαίνει ότι επενδύονται μόνο 3 δισεκατομμύρια ευρώ αντί για τα αναμενόμενα 4,6 δισεκατομμύρια ευρώ.

Επιπλέον, παραμένει ασαφές γιατί ο κανόνας του 23% δεν ισχύει και για τα αποθέματα του ΑΚΑΓΕ. Ως αποτέλεσμα αυτού δεν γίνεται καμία επένδυση αυτών των κεφαλαίων σε χρηματοοικονομικούς τίτλους.

Η εκτίμηση είναι ότι αν επενδύονταν το 23% των αποθεμάτων του ΕΦΚΑ σε μετοχές ή ομόλογα – αντί να παραμένουν στην Τράπεζα της Ελλάδος – τότε οι ετήσιες εισροές από την αξιοποίηση αυτής της κινητής περιουσίας θα μπορούσαν να φτάσουν κοντά στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Αυτό συμβαίνει λόγω υψηλότερων αποδόσεων που προσφέρουν οι αγορές έναντι εκείνων που παρέχουν οι καταθέσεις στην ΤτΕ. Για σύγκριση, οι έσοδοι ήταν μόλις 450 εκατομμυρίων ευρώ το προηγούμενο έτος.

Σε αυτό το ποσό δεν περιλαμβάνονται οι αναμενόμενες επιστροφές από τις επικείμενες επενδύσεις του Ταμείου Κεφαλαιοποιητικής Επικουρικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ). Αυτές οι πρόσθετες εισροές θα μπορούσαν να είναι καθοριστικές π.χ., για την παροχή επιπλέον ωφελημάτων στους συνταξιούχους. Για παράδειγμα, η χορήγηση ενός επιδόματος ύψους 250 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους κοστίζει περίπου 350 εκατομμύρια ευρώ. Με πρόσθετα έσοδα ύψους περίπου μισού δις ευρώ θα μπορούσε αυτό το επίδομα να ανέλθει στα 650 ευρώ – σχεδόν ισάξιο με μία «13η σύνταξη» όπως σημειώνουν πηγές.

Η συζήτηση αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς πλησιάζει η ημερομηνία εφαρμογής διεθνών λογιστικών προτύπων στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης από την αρχή του νέου έτους στις αρχές Ιανουαρίου του ’26. Αν συμβεί κάτι τέτοιο σύμφωνα με τις ίδιες πηγές θα καταγραφεί ως «έλλειμμα» στη χρηματοδότηση αυτών των φορέων καθώς η κρατική επιχορήγηση καλύπτει ήδη το μισό ποσοστό της συνολικής χρηματοδότησης τους – ενώ η άλλη μισή προέρχεται από εισφορές και αξιοποίηση περιουσίας κλπ.

Mια πιθανή προβολή αυτού του «ελλείμματος» στις δεκαετίες που ακολουθούν μπορεί ενδεχομένως να έχει αρνητικές συνέπειες στην πιστωτική αξιολόγηση της ελληνικής κυβέρνησης δεδομένου ότι αυτό πρέπει να καλυφθεί μέσω κρατικού προϋπολογισμού ώστε να διατηρηθούν απρόβλητες οι συντάξεις.

Aπό αυτή τη σκοπιά τονίζουν πηγές στο newsit.gr πως μια αύξηση στα έσοδα μέσω καλύτερης αξιοποίησης της κινητής περιουσίας στον ΕΦΚΑ μπορεί ενδεχομένως να μειώσει την ανάγκη κρατικής στήριξης (μια και υψηλότερες εισπράξεις μπορούν να αντισταθμίσουν τις χαμηλές κρατικές) κι έτσι μειώνοντας κατά κάποιο τρόπο αυτό το «έλλειμμα», σύμφωνα πάντα με διεθνείς λογιστικούς κανόνες.

Tέλος αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με ειδικούς η διαδικασία εφαρμογής αυτών των προτύπων δεν αναμένεται άμεσα αλλά απαιτεί χρόνο γύρω στα δύο χρόνια οδηγώντας μας προς τις χρονιές ’27 – ’28 όπου πιθανώς θα υπάρξει αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης κάτι που φυσικά δεν βοηθά στη βελτίωση αυτού του «ελλείμματος» κατά διεθνείς λογιστικούς όρους στον ΕΦΚA.