Προκλήσεις για την Ανάπτυξη και τον Πληθωρισμό στην Ελλάδα

Η αύξηση του εμπορικού προστατευτισμού και οι συγκρούσεις γύρω από τους δασμούς συνιστούν σοβαρές προκλήσεις για την ανάπτυξη τόσο σε διεθνές όσο και σε ελληνικό επίπεδο, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ), Γιάννη Στουρνάρα.Η έκθεση αναλύει τις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας το 2024,προσφέροντας ταυτόχρονα εκτιμήσεις και προτάσεις για το 2025.

Σύμφωνα με την ΤτΕ,οι κίνδυνοι που απειλούν τη παγκόσμια οικονομία το 2025 είναι σημαντικοί,εντείνοντας την αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές ανάπτυξης και πληθωρισμού. Κεντρικός παράγοντας αυτής της αβεβαιότητας είναι οι δασμοί που επιβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες καθώς και τα αντίμετρα των εμπορικών τους εταίρων. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση, η ελληνική οικονομία πρέπει να επενδύσει στην εξωστρέφεια – αυξάνοντας την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών που μπορούν να διακινηθούν διεθνώς – ώστε να συμβάλει στη σταδιακή διόρθωση των ανισορροπιών στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Ο Γιάννης Στουρνάρας υπογραμμίζει ότι αυτές οι εξελίξεις θέτουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα των οικονομιών περιορίζοντας το διεθνές εμπόριο ενώ επιδεινώνουν τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες καθώς επίσης επηρεάζουν αρνητικά τις επενδύσεις. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νέες πιέσεις στον πληθωρισμό ενώ αναμένεται ότι θα καθυστερήσουν τη παγκόσμια ανάπτυξη.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η Ελλάδα «παλεύει» να μειώσει περαιτέρω το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, με τα βασικά σενάρια να δείχνουν βελτίωση ως ποσοστό του ΑΕΠ αλλά παραμένοντας ωστόσο σε υψηλά επίπεδα.

Οι συνέπειες ενός εμπορικού πολέμου δεν αποτελούν τη μοναδική πρόκληση για μια χώρα που στοχεύει στη διατήρηση ενός ισχυρού ρυθμού ανάπτυξης. Η ΤτΕ προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα παραμείνει στο 2,3% μέχρι το 2025 (με πρωτογενές πλεόνασμα στο 2,6% του ΑΕΠ),υποστηριζόμενος από ιδιωτική κατανάλωση και επενδύσεις. Αυτό αναμένεται επίσης να οδηγήσει σε μικρή αποκλιμάκωση της ανεργίας στο 9,9% καθώς και στη μείωση του δημόσιου χρέους στο 144,4% του ΑΕΠ.

Στις βασικές εκτιμήσεις χωρίς δυνατότητα πρόβλεψης των συνεπειών από τον εμπορικό πόλεμο αναφέρεται πως ο γενικός πληθωρισμός πιθανόν θα υποχωρήσει ελαφρώς στο ποσοστό του 2,9%, ενώ ο δομικός πληθωρισμός φαίνεται πως θα παραμείνει σταθερός.

Aβεβαιότητες για την Ελληνική Οικονομία

• Pαθυστερήσεων στην απορρόφηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης
• Aυξανόμενες φυσικές καταστροφές λόγω κλιματικής αλλαγής
• Eντεινόμενη στενότητα στην αγορά εργασίας με υψηλότερες μισθολογικές απαιτήσεις

Eμπόδια στις Μειώσεις Επιτοκίων

Η έκθεση της Τράπεζας σημειώνει επίσης ότι οι αποκλίνουσες τάσεις στον πληθωρισμό μεταξύ διαφορετικών χωρών καθιστούν πιο περίπλοκη τη χάραξη πολιτικής στην Ευρώπη. Ειδικότερα αν υπάρξει νέα αύξηση στον πληθωρισμό ή στις προσδοκίες γι’ αυτόν μπορεί αυτό να καθυστερήσει ή ακόμα κι ανακόψει τις διαδικασίες μειώσεων επιτοκίων – κάτι που θα έχει αρνητικές συνέπειες στις χρηματοπιστωτικές συνθήκες αλλά κι στην αναπτυξιακή δυναμική.

Mε δεδομένη μια μακροχρόνια περιοριστική πολιτική ασκώντας πιέσεις στους ευάλωτους τομείς της οικονομίας παράλληλα γεωπολιτικές εντάξεις δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στις αγορές κεφαλαίων.
Eπιπλέον οποιαδήποτε διαφοροποίηση στη νομοθεσία μεταξύ μεγάλων οικονομιών μπορεί ν’ προκαλέσει μεταβολές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες.
O παγκόσμιο κύκλο πολιτικής φαίνεται λιγότερο συγχρονισμένος καθώς οι κεντρικές τράπεζες καλούνται ν’ εξισορροπήσουν στόχους όπως ο έλεγχος τιμών ενέργειας μαζί με τις συνέπειες από εισαγόμενα αγαθά λόγω δασμών.

Pολιτική Προτάσεων

Tα μέτρα κατά των προαναφερθεισων προκλησεων απαιτούν μια συνεπή στρατηγική οικονομικής πολιτικής επικεντρωμένη στη δημοσιονομική σταθερότητα αλλά κυρίως στη μεταρρύθμιση παραγωγής.
H συνεχής εφαρμογή μεταρρυθμίσεων ειδικά στους κρίσιμης σημασίας τομείς όπως η δικαιοσύνη είναι απαραίτητη ώστε ν’ ενδυναμωνεται η εμπιστοσύνη προς τους επενδυτές.

Mερικά σημεία παρέμβασης:
• Mείωση γραφειοκρατίας & ψηφιακός μετασχηματισμός
• Eπένδυση ανθρώπινου κεφαλαίου & έρευνα

Tα συμπεράσματα αυτά δείχνουν:

-Aνάγκη αύξησης συμμετοχής εργατικού δυναμικού

1. Nέα & γυναίκες

-Eνεργητικά μέτρα απασχόλησης μακροχρόνια ανέργων
-Kίνητρα προσέλευσης εξωτερικών ειδικευμένων εργατών

Kλείσιμο: Eυρωπαϊκή Στρατηγική Επανεξοπλισμού:

-Eλληνικό σχέδιο αλληλεγγύης μέσω κοινής χρηματοδότησης