Ο κυβερνήτης του Ρίο ντε Τζανέιρο χαρακτήρισε ως επιτυχία την πιο αιματηρή αστυνομική επιδρομή στην ιστορία της Βραζιλίας , αλλά κανένας από τους 117 ανθρώπους που σκοτώθηκαν από την αστυνομία δεν ήταν μεταξύ των 69 υπόπτων που κατονομάζονταν από τους εισαγγελείς στην καταγγελία που αποτέλεσε τη βάση για την επιδρομή. Μόνο πέντε από τα άτομα που αναφέρονταν στην ποινική καταγγελία συνελήφθησαν εκείνη την ημέρα και κανένας από αυτούς δεν ήταν ανώτερος ηγέτης της διαβόητης συμμορίας Comando Vermelho, σύμφωνα με to Reuters, που επικαλείται στοιχεία από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βραζιλίας. Η επιδρομή, γνωστή ως «Επιχείρηση Περιορισμός», είχε ως αποτέλεσμα 121 νεκρούς, μεταξύ των οποίων τέσσερις αστυνομικοί και δύο έφηβοι, ενώ 99 ύποπτοι τέθηκαν υπό κράτηση. Η επιδρομή δεν κατάφερε να συλλάβει ή να σκοτώσει υψηλόβαθμα στελέχη της συμμορίας Comando Vermelho, η οποία, σύμφωνα με τους ερευνητές, έχει την έδρα της στις γειτονιές που έκαναν επιδρομή οι αστυνομικές δυνάμεις. Ο κύριος ηγέτης της συμμορίας, Edgar Alves de Andrade, γνωστός ως Doca, παραμένει ελεύθερος. Ένα μεσαίο ηγετικό στέλεχος της συμμορίας συνελήφθη χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός, σύμφωνα με την έκθεση της αστυνομίας, την οποία εξέτασε αποκλειστικά το Reuters. Τα ευρήματα αμφισβητούν την επίσημη εκδοχή της επιδρομής, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δύο πυκνοκατοικημένες εργατικές γειτονιές, γνωστές ως φαβέλες, στη βόρεια πλευρά της πρωτεύουσας της πολιτείας. Μετά την επιχείρηση, οι κάτοικοι της περιοχής έβαλαν σε σειρά δεκάδες πτώματα στους δρόμους. AP Πολιτική αντιπαράθεση Η επιδρομή, που πραγματοποιήθηκε μια εβδομάδα πριν την άφιξη των παγκόσμιων ηγετών για τη σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα COP30, έθεσε σε αντιπαράθεση τον αριστερό πρόεδρο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος την χαρακτήρισε καταστροφική, με τους συντηρητικούς, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι αποτελεί πρότυπο για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Ενώ η κυβέρνηση του Λούλα έχει υποστηρίξει τις αστυνομικές επιχειρήσεις που αποσκοπούν στην αποδυνάμωση της χρηματοδότησης του οργανωμένου εγκλήματος, οι αντίπαλοί του από τη δεξιά, όπως ο κυβερνήτης του Ρίο Κλαούντιο Κάστρο, υποστηρίζουν τις επιθετικές επιδρομές για την κατάσχεση όπλων και τη σύλληψη ή τη δολοφονία μελών συμμοριών, παρά το υψηλό ανθρώπινο κόστος. Ο υπουργός Δημόσιας Ασφάλειας του Ρίο, Βίκτορ ντος Σάντος, ο οποίος εποπτεύει την αστυνομία, επιβεβαίωσε στο Reuters ότι ο στόχος της κυβέρνησης με την επιδρομή ήταν η σύλληψη των ανδρών που είχαν κατηγορηθεί. Ωστόσο, πρόσθεσε, «δεν ήταν πολύ εύκολο να αναζητήσουμε 69 άτομα ανάμεσα στα 280.000» που ζουν στις φαβέλες που ήταν στόχος της επιδρομής. Αν και 19 από τους άνδρες που σκοτώθηκαν δεν είχαν προηγούμενο ποινικό μητρώο, σύμφωνα με τα έγγραφα της έρευνας, ο Σάντος δήλωσε ότι ήταν 100% σίγουρος ότι ήταν εγκληματίες. Υποστήριξε ότι ο αριθμός των ανθρώπων που σκοτώθηκαν και συνελήφθησαν έδειχνε ότι «η εικόνα είναι πολύ χειρότερη από ό,τι έδειξε η έρευνα». Είπε ότι έχουν προγραμματιστεί άλλες επιδρομές για τους επόμενους μήνες στις φαβέλες του Ρίο. Ωστόσο, τα αρχικά αποτελέσματα της επιδρομής προκάλεσαν διαμαρτυρίες από τις οικογένειες των θυμάτων, καθώς και από τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ότι η αστυνομία σκότωσε αδιακρίτως αντί να επιδιώξει σαφείς στόχους με βάση μακροχρόνιες έρευνες για τη συμμορία Comando Vermelho, μία από τις μεγαλύτερες και πιο βίαιες στη Βραζιλία. Η αστυνομία «τους συλλαμβάνει, τους εκτελεί και όλα είναι εντάξει, γιατί ξέρουν ότι εδώ δεν υπάρχει νόμος», είπε ο Samuel Peçanha, ο 14χρονος γιος του οποίου, Michel, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της επιδρομής. «Στη Βραζιλία, αυτό είναι φυσιολογικό». Αν και ο Peçanha είπε ότι ο γιος του Michel, ένας από τους εφήβους, ήταν μέλος της συμμορίας, εξακολουθούσε να έχει ελπίδες ότι θα τον πείσει να ακολουθήσει έναν διαφορετικό δρόμο. «Ήταν ακόμα παιδί», είπε. «Δυστυχώς, δεν κατάφερα να τον βγάλω από εκεί». AP «Θέλω απλά να τελειώσει αυτό» Η Taua Brito, 36 ετών, είπε ότι περίμενε με αγωνία για ώρες μια απάντηση από τον 20χρονο γιο της, Wellington, όταν αποφάσισε να φύγει από το σπίτι της και να πάει να τον ψάξει. Ο Wellington, μέλος της τοπικής συμμορίας, της είπε ότι κρυβόταν στους δασώδεις λόφους πάνω από τη φαβέλα τους, καθώς η αστυνομία έκανε έφοδο στη γειτονιά. Σε ένα από τα τελευταία μηνύματά του προς αυτήν, το οποίο εξέτασε το Reuters, είπε ότι σκόπευε να καθαρίσει το όνομά του: «Θέλω απλώς να τελειώσει όλο αυτό». Περπάτησε μέσα στο δάσος στη μέση της νύχτας χρησιμοποιώντας το κινητό της για να φωτίζει το μονοπάτι. «Πρέπει να είδα περίπου 50 πτώματα», είπε. «Βρήκα τον γιο μου γύρω στις 1:30 π.μ.». Ο Ουέλλινγκτον, είπε η μητέρα του, είχε πυροβοληθεί στο κεφάλι και μαχαιρωθεί στο χέρι. Η Μπρίτο ήταν μία από τις πολλές μητέρες και άλλους κατοίκους που τολμήσαν να πάνε στους λόφους τη νύχτα και επέστρεψαν με δεκάδες πτώματα, τα οποία αργότερα έβαλαν σε μια πολυσύχναστη οδό όπου οι ντόπιοι ψωνίζουν και τα παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο. Το πτώμα του 19χρονου Γιάγκο Ραβέλ ήταν ακέφαλο, σύμφωνα με δημόσια αρχεία και ένα βίντεο που εξέτασε το Reuters. Άλλοι είχαν μαχαιριές, σύμφωνα με τους κατοίκους Ο Σάντος, υπουργός δημόσιας ασφάλειας, δήλωσε ότι τα φρικτά τραύματα πιθανότατα προκλήθηκαν από μέλη της συμμορίας, προσθέτοντας ότι η προκαταρκτική ανάλυση έδειξε ότι ο αποκεφαλισμένος άνδρας ήταν ήδη νεκρός όταν του κόπηκε το κεφάλι. «Πιθανότατα οι ίδιοι οι εγκληματίες το έκαναν για να δημιουργήσουν αυτή τη βάρβαρη σκηνή», δήλωσε ο Σάντος. «Η ιατροδικαστική θα το αποδείξει». Η αστυνομία λέει ότι οι κάτοικοι έχουν αλλοιώσει τον τόπο του εγκλήματος, καθιστώντας δύσκολη την έρευνα για το τι συνέβη στους δασώδεις λόφους πίσω από τη φαβέλα. Δεν κλήθηκε ομάδα ιατροδικαστών για να αναλύσει τον τόπο του εγκλήματος αργότερα, είπε ο Σάντος. Η Μπεατρίς Νολάσκο, θεία του Γιάγκο Ραβέλ, είπε ότι δεν πιστεύει ότι η οικογένεια θα μάθει ποτέ τι συνέβη στον ανιψιό της. AP «Ποτέ δεν θα μπορέσουμε να αποδεχτούμε τον τρόπο με τον οποίο σκοτώθηκε, με το κεφάλι του κομμένο και τοποθετημένο σε ένα δέντρο», είπε. Η Βραζιλία κατέγραψε 44.127 σκόπιμους βίαιους θανάτους το 2024, μείωση 5,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με το Βραζιλιάνικο Φόρουμ για τη Δημόσια Ασφάλεια. Το 2024, 6.243 άτομα σκοτώθηκαν από την αστυνομία, με μέσο όρο 17 θανάτους την ημέρα, ανοίγει νέα καρτέλα. Ο Σάντος υποστήριξε ότι η επιδρομή στην οποία συμμετείχαν 2.500 αστυνομικοί «έδειξε ότι το κράτος έχει το μονοπώλιο της χρήσης βίας». Οι επικριτές λένε ότι αυτό δεν θα περιορίσει τη βία των συμμοριών που μαστίζει την πόλη του Ρίο εδώ και δεκαετίες. «Για μια στιγμή, διαλύεις μια ένοπλη ομάδα, ένα κίνημα που συνδέεται με το εμπόριο ναρκωτικών, αλλά αυτό δεν τελειώνει», είπε ο Pedro Carriello, δημόσιος συνήγορος που βοηθά τα μέλη των οικογενειών των θυμάτων. «Αυτό που μένει είναι η απώλεια των οικογενειών». Αν και μια εθνική έρευνα της AtlasIntel που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή έδειξε ότι το 55% των Βραζιλιάνων υποστήριζε την αστυνομική επιχείρηση, τα μέλη των οικογενειών των θυμάτων είπαν ότι η αστυνομία δεν έκανε τη δουλειά της. «Η αστυνομία είχε το δικαίωμα να συλλάβει τον γιο μου», δήλωσε η Brito, μητέρα του Wellington. «Αλλά όχι να τον σκοτώσει».
