Εγκρίθηκε το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE από την ΕΕ
Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες ενέκρινε ομόφωνα, χωρίς συζητήσεις, το κείμενο του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE, με μόνη εξαίρεση την Ουγγαρία υπό τον Βίκτορ Ορμπάν. Την προηγούμενη εβδομάδα,οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών είχαν φτάσει σε μια προκαταρκτική συμφωνία για το SAFE. Η Πολωνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ χαρακτήρισε αυτή τη συμφωνία ως «σημαντική επιτυχία», υπογραμμίζοντας ότι ο συμβιβασμός προήλθε μετά από «δύσκολες διαπραγματεύσεις» που διήρκησαν δύο μήνες.
Με βάση τη νομοθεσία που εγκρίθηκε για το SAFE,ανοίγει η δυνατότητα συμμετοχής τρίτων χωρών όπως η Τουρκία σε κοινές επενδύσεις στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας.Το συγκεκριμένο εργαλείο διαθέτει προϋπολογισμό 150 δισεκατομμυρίων ευρώ και στοχεύει στην ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής στην ΕΕ με ποσοστά 65% για χώρες μέλη και 35% για χώρες εκτός ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των υποψηφίων προς ένταξη.
Ωστόσο, υπάρχουν αυστηρές δικλείδες ασφαλείας σχετικά με τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο SAFE. Στο τελικό κείμενο αναφέρεται ότι οποιαδήποτε χώρα απειλεί τα συμφέροντα της ΕΕ ή ενός κράτους-μέλους δεν μπορεί να συμμετάσχει. Η Κομισιόν έχει αναλάβει την ευθύνη να συνάπτει διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες και δεσμεύτηκε να χρησιμοποιεί ως νομική βάση το άρθρο 212 της Συνθήκης λειτουργίας της ΕE.
Το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE θα προσφέρει πολυετή δάνεια χαμηλού επιτοκίου έως και 150 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα εγγυάται ο προϋπολογισμός της Ένωσης. Αυτά τα δάνεια θα χρησιμοποιηθούν για κοινές αγορές και εξοπλιστικά έργα σε κρίσιμους τομείς όπου η ευρωπαϊκή προσφορά είναι ανεπαρκής όπως η παραγωγή πυραύλων και αντιαεροπορικών συστημάτων.
Χώρες εκτός ΕE όπως η Νορβηγία και η Ουκρανία μπορούν επίσης να συμμετάσχουν στα δάνεια αυτά εφόσον έχουν υπογράψει σχετικές συνεργασίες άμυνας με την Ένωση. Επιπλέον, οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες μπορούν επίσης να επωφεληθούν από αυτόν τον μηχανισμό.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, απαιτείται ειδική συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και των υποψηφίων χωρών όπως η Τουρκία ώστε να μπορέσουν αυτές οι χώρες να συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Το SAFE αποτελεί μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου επανεξοπλισμού στην Ευρώπη γνωστό ως ReArm Europe που παρουσίασε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύοντας στη συγκέντρωση έως 800 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε τη νέα συμφωνία λέγοντας: «Οι εξαιρετικοί χρόνοι απαιτούν εξαιρετικά μέτρα». Υπογράμμισε ότι αυτή είναι μια σημαντική εξέλιξη για τη βελτίωση των αμυντικών δυνατοτήτων όχι μόνο στην Ένωση αλλά σε όλη την ήπειρο.»
