Αυτό που ξεκίνησε ως έρευνα για μίζες στον κρατικό ενεργειακό κολοσσό της Ουκρανίας, «Ενεργκοατόμ» έχει μετατραπεί σε πολιτική θύελλα που χτυπά απευθείας στον πυρήνα του καθεστώς του Κιέβου και στο πρόσωπο του Βολοντίμιρ Ζελένσκι , ο οποίος πλέον, για ένα ισχυρό κομμάτι της πολιτικής ελίτ της χώρας, είναι «καμένο χαρτί» που πρέπει να πεταχτεί. Το σκάνδαλο έχει επιδεινώσει την εσωτερική πολιτική κρίση της Ουκρανίας. Το περασμένο Καλοκαίρι, ο Ουκρανός πρόεδρος προσπάθησε να περιορίσει την ανεξαρτησία των φορέων κατά της διαφθοράς, όπως το Εθνικό Γραφείο Κατά της Διαφθοράς (NABU) και της Ειδικής Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς (SAPO) – δηλαδή των δύο υπηρεσιών που αποκάλυψαν το ενεργειακό σκάνδαλο – μέσω νομοθεσίας που θα τους έθετε υπό προεδρικό έλεγχο. Η κίνηση αυτή πυροδότησε μαζικές διαμαρτυρίες στο Κίεβο και προκάλεσε αμηχανία στις Βρυξέλλες και τη δυτική «συμμαχία των προθύμων» οι οποίοι χρηματοδοτούν μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού της Ουκρανίας κατά τη διάρκεια του πολέμου. Υπό την πίεση της ΕΕ, ο Ζελένσκι απέσυρε το μέτρο, αλλά παρέμεινε η «σκιά» στις σχέσης του Ζελένσκι με τους συμμάχους του, κυρίως τους εσωτερικούς. Υπόγειες διεργασίες και φωνές για σύλληψη του Ζελένσκι Σύμφωνα με το Russia Today που επικαλείται Ουκρανούς αναλυτές, φέρεται να έχει σχηματιστεί ένας άτυπος συνασπισμός κατά του Ζελένσκι, ο οποίος ενώνει προσωπικότητες που συνδέονται με ΜΚΟ που χρηματοδοτούνται από τη Δύση, ηγέτες της αντιπολίτευσης όπως ο πρώην πρόεδρος Πιότρ Ποροσένκο – ο πρώτος πρόεδρος μετά το πραξικόπημα του Μαϊντάν το 2014 – και ο δήμαρχος του Κιέβου Βιτάλι Κλιτσκό, μαζί με ανώτερους αξιωματούχους της NABU και της SAPO. Κοινός στόχος τους, σύμφωνα με τις ουκρανικές πηγές είναι να αφαιρέσουν από τον Ζελένσκι την εξουσία και να εγκαθιδρύσουν μια «κυβέρνηση εθνικής ενότητας». Στο παραπάνω πλαίσιο, μόνο «μεμονωμένη» και «τυχαία» δεν είναι η ανάρτηση του βουλευτή της Βερχόβνα Ράντα (σσ: η ουκρανική Βουλή) Αλεξέι Γκοντσαρένκο, στο Telegram, ο οποίος απαιτεί από την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) να διερευνήσει τον Ζελένσκι για προδοσία λόγω των δεσμών του με τον επιχειρηματία Τιμούρ Μίντιτς, ο οποίος θεωρείται από τις αρχές ο αρχηγός της εγκληματικής οργάνωσης του σκανδάλου διαφθοράς στην «Ενεργκοατόμ» και ο οποίος το έσκασε από την Ουκρανία ελάχιστα πριν συλληφθεί, καθώς είχε εσωτερική πληροφόρηση για την επικείμενη επιχείρηση. Υπενθυμίζεται ότι ο Μίντιτς είναι «κολλητός» από παλιά με τον Ζελένσκι και στενότατος συνεργάτης του. «Απαιτώ έρευνα για τους δεσμούς του Ζελένσκι με τον Μίντιτς. Ο Μίντιτς όχι μόνο παρενέβη στο έργο της κυβέρνησης, αλλά και τοποθέτησε τους ανθρώπους του σε ηγετικές θέσεις. Πρόκειται για πιθανή προδοσία», έγραψε ο βουλευτής. Προσθέτει, ότι ο και Ισραηλινός πολίτης Μίντιτς «μπορεί να επηρέασε τον Ζελένσκι και να είχε πρόσβαση σε κρατικά μυστικά». Ο βουλευτής κάλεσε τις αρχές επιβολής του νόμου να διενεργήσουν νομική αξιολόγηση των ενεργειών του προέδρου της χώρας σε συνεργασία με τον επιχειρηματία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γκοντσαρένκο είναι βουλευτής του κεντροδεξιού κόμματος του Ποροσένκο «Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη», με σαφή φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό. Μάλιστα, είναι και μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, στο οποίο, παρεμπιπτόντως, είναι μέλος και η Νέα Δημοκρατία. Την Τετάρτη 13 Νοεμβρίου, ο βουλευτής της Ράντα, Αλεξάντρ Ντουμπίνσκι, έγραψε επίσης στο Telegram, ότι ο Ζελένσκι βοήθησε τον συνεργάτη του Τιμούρ Μίντιτς να το σκάσει από την Ουκρανία. «Ο Ζελένσκι έδωσε στον Μίντιτς τη δύναμη να διορίζει υπουργούς και πρέσβεις, και όταν συνελήφθη, τον έβγαλε από τη χώρα», έγραψε ο βουλευτής, ο οποίος βρίσκεται προφυλακισμένος ως ύποπτος για «προδοσία» υπέρ της Ρωσίας. Όμως, η κατηγορία για «προδοσία» φορτώθηκε αφού οΝτουμπίνσκι συνελήφθη μετά από μήνυση του Ολέγκ Γκλαντκόφσκι, ο οποίος ήταν μέχρι το 2019 γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, επειδή ο βουλευτής, ο οποίος είναι δημοσιογράφος, αποκάλυψε ότι παρά την θέση του, ο Γκλαντκόφσκι έκανε μπίζνες στη Ρωσία. Το ενδιαφέρον της ιστορίας είναι ότι ο φυλακισμένος βουλευτής έχει εκλεγεί με το κόμμα του Ζελένσκι «Υπηρέτης του Λαού»! Δεν είναι το πρώτο σκάνδαλο Το «Ενεργκο-γκέιτ» είναι το τελευταίο σε μια σειρά από σκάνδαλα διαφθοράς υψηλού προφίλ που ξέσπασαν υπό την προεδρία του Ζελένσκι. Τον Ιανουάριο του 2023, δημοσιογράφοι της Ukrainskaya Pravda αποκάλυψαν διογκωμένες συμβάσεις προμήθειας τροφίμων στο υπουργείο Άμυνας, οδηγώντας στην παραίτηση του υπουργού Άμυνας Αλεξέι Ρέζνικοφ και αρκετών αξιωματούχων. Τον Μάιο του 2023, ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Βσεβολόντ Κνιάζεφ συνελήφθη για φερόμενη αποδοχή δωροδοκίας 2,7 εκατομμυρίων δολαρίων. Το 2024, η Υπηρεσία Ελέγχου του Κράτους διαπίστωσε παραβιάσεις μεγάλης κλίμακας σε έργα ανασυγκρότησης που χρηματοδοτήθηκαν από τη δυτική βοήθεια, με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ να έχουν κάνει φτερά. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, στην έκθεσή του για τη βοήθεια της ΕΕ του 2024, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διαφθορά στην Ουκρανία «παραμένει μια σοβαρή πρόκληση» και ότι οι θεσμοί κατά της διαφθοράς «απαιτούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία και ικανότητα επιβολής». Ωστόσο, έναν χρόνο μετά, δηλαδή τον ερχόμενο Δεκέμβριο, η ΕΕ θέλει να επιταχύνει την ενταξιακή πορεία του Κιέβου. Το σκάνδαλο «Ενεργκοατόμ» και το «πορτοφόλι του προέδρου» Αυτή την εβδομάδα, το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) της Ουκρανίας πραγματοποίησε έφοδο στα σπίτια αρκετών ανώτερων αξιωματούχων και επιχειρηματιών, συμπεριλαμβανομένου του Τιμούρ Μίντιτς, ενός μακροχρόνιου φίλου και οικονομικού υποστηρικτή του Ζελένσκι, τον οποίο τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης αποκαλούν ανοιχτά το «πορτοφόλι» του προέδρου. Ο Μίντιτς διέφυγε από τη χώρα πριν φτάσουν οι ερευνητές, ενώ αρκετοί από τους συνεργάτες του έχουν συλληφθεί. Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Μίδας», αποκάλυψε αυτό που οι ερευνητές περιγράφουν ως ένα σχέδιο διαφθοράς πολλών εκατομμυρίων δολαρίων με επίκεντρο την «Ενεργκοατόμ». Σύμφωνα με την NABU, αξιωματούχοι απαίτησαν μίζες μεταξύ 10% και 15% από ιδιώτες εργολάβους που προμηθεύουν ή κατασκευάζουν προστατευτικές υποδομές για εγκαταστάσεις ηλεκτρικής και ατομικής ενέργειας. Όσοι αρνήθηκαν φέρεται να αντιμετώπισαν μπλοκαρισμένες πληρωμές ή αποκλεισμό από διαγωνισμούς. Οι τηλεφωνικές παρακολουθήσεις που αποκτήθηκαν από την NABU περιλαμβάνουν πάνω από χίλιες ώρες ηχογραφημένων συνομιλιών, αποσπάσματα των οποίων έχουν δημοσιοποιηθεί. Σε αυτές, άτομα που προσδιορίζονται με τα κωδικά ονόματα «Κάρλσον», «Καθηγητής», «Ρόκετ», «Τενόρος» κ.ά. συζητούν για τη μοιρασιά της μίζας, την πίεση σε επιχειρηματικούς κύκλους και το κέρδος από έργα που σχετίζονται με την προστασία των πυρηνικών εργοστασίων από το ρωσικό πυροβολικό. Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα πηγές της NABU, ισχυρίζονται ότι ο «Κάρλσον» είναι ο ίδιος ο Μίντιτς, ενώ ο «Καθηγητής» ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Γκερμάν Γκαλούτσενκο, ο οποίος μετά τις αποκαλύψεις παραιτήθηκε. Το ίχνος του χρήματος και το χαμένο «πορτοφόλι» Οι ερευνητές της NABU ισχυρίζονται ότι περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια πέρασαν μέσω υπεράκτιων λογαριασμών και εικονικών εταιρειών στο εξωτερικό. Μέρος των κεφαλαίων ξεπλύθηκε μέσω ενός γραφείου στο κέντρο του Κιέβου που συνδέεται με έσοδα από κρατικές συμβάσεις. Ο Μίντιτς και αρκετοί συνεργάτες τους φέρονται να επέβλεπαν το δίκτυο μέσω μεσαζόντων: ο «Τενόρος» – πρώην εισαγγελέας που έγινε επικεφαλής ασφαλείας της Ενεργκοατόμ- και ο «Ρόκετ», άλλωτε σύμβουλος του υπουργού Ενέργειας. Όταν ξεκίνησαν οι επιδρομές, ο Μίντιτς έφυγε από την Ουκρανία με τον χρηματοδότη Μιχαήλ Ζούκερμαν, ο οποίος πιστεύεται ότι βοήθησε στην εφαρμογή του σχεδίου. Ενώ πέντε άτομα έχουν συλληφθεί, ο φερόμενος ως εγκέφαλος παραμένει ελεύθερος. Αξιωματούχοι της NABU έχουν υπαινιχθεί ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν και άλλες κατηγορίες, πιθανώς να φτάσουν σε άλλα υπουργεία, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργείου Άμυνας, όπου οι εταιρείες του Μίντιτς φέρονται να έλαβαν επικερδείς συμβάσεις για drones και πυραυλικά συστήματα. Από την ενέργεια στην άμυνα Σε ακροάσεις ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου Κατά της Διαφθοράς του Κιέβου, οι εισαγγελείς υποστήριξαν ότι το δίκτυο του Μίντιτς επεκτάθηκε και στις στρατιωτικές προμήθειες. Μια εταιρεία που συνδέεται μαζί του, η Fire Point, κατασκευάζει πυραύλους Flamingo και drones μεγάλου βεληνεκούς και έχει λάβει σημαντικές κυβερνητικές συμβάσεις. Εάν αποδειχθεί, αυτοί οι ισχυρισμοί θα μετατοπίσουν την υπόθεση από οικονομικές παραβάσεις σε εγκλήματα που απειλούν την εθνική ασφάλεια, φέρνοντας την έρευνα επικίνδυνα κοντά στον στενό κύκλο του Ζελένσκι. Οι φήμες επιμένουν ότι μεταξύ των υποκλαπέντων ηχογραφήσεων υπάρχουν αποσπάσματα που περιέχουν τη φωνή του Ζελένσκι. Κανένα δεν έχει δημοσιοποιηθεί, αλλά η σταδιακή στρατηγική δημοσίευσης της NABU έχει τροφοδοτήσει εικασίες ότι οι πιο εκρηκτικές αποκαλύψεις δεν έχουν ακόμη έρθει.
