Η Ευρώπη και η Στρατιωτική Αυτονομία: Μια Νέα Προοπτική

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση,η Ευρώπη θα μπορούσε να επιβιώσει χωρίς την στρατιωτική υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών,ωστόσο θα απαιτούνταν περίπου 25 χρόνια για να αναπληρωθούν οι Αμερικανοί στρατιώτες και το κόστος θα μπορούσε να φτάσει έως και 1 τρισεκατομμύριο δολάρια.Η μελέτη του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, αποκαλύπτει ότι μια υποθετική αποχώρηση των ΗΠΑ από την ευρωπαϊκή ήπειρο θα άφηνε τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ εκτεθειμένα σε πιθανές απειλές από τη Ρωσία, αναγκάζοντάς τα να αντιμετωπίσουν «σκληρές επιλογές» για την κάλυψη των κενών που δημιουργούνται.

Το κόστος της πλήρους αντικατάστασης του αμερικανικού στρατού και εξοπλισμού εκτιμάται γύρω στο 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε διάστημα 25 ετών. Αυτό περιλαμβάνει αρχικές δαπάνες προμήθειας που κυμαίνονται από 226 έως 344 δισεκατομμύρια δολάρια – ανάλογα με τον τύπο εξοπλισμού που θα αποκτηθεί – καθώς επίσης και επιπλέον έξοδα για συντήρηση, προσωπικό και υποστήριξη. Το πιο ακριβό στοιχείο της προμήθειας είναι τα 400 μαχητικά αεροσκάφη,ενώ ακολουθούν 20 αντιτορπιλικά και 24 πυραυλοί μεγάλου βεληνεκούς.

Επιπλέον, το IISS εκτίμησε ότι αν χρειαστεί να διεξαχθεί μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση κατά μιας ενδεχόμενης επίθεσης της Ρωσίας, το κόστος αντικατάστασης των Αμερικανών στρατευμάτων (περίπου 128.000) μπορεί να ξεπεράσει τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο, αυτή η εκτίμηση δεν περιλαμβάνει άλλες σημαντικές ανάγκες που είναι πιο δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν. Αυτές περιλαμβάνουν τη διοίκηση και τον έλεγχο των επιχειρήσεων καθώς επίσης τις πληροφορίες και την παρακολούθηση. Οι Ευρωπαίοι θα χρειαστεί επίσης να καλύψουν κρίσιμες θέσεις όπως αυτή του ανώτατου συμμαχικού διοικητή στην ήπειρο – δηλαδή του επικεφαλής του ΝΑΤΟ στην περιοχή.

Δυσκολίες στην Ανάπτυξη Εναλλακτικών Λύσεων

Η κάλυψη του κενού που αφήνουν οι ΗΠΑ απαιτεί ένα συνδυασμό χρόνου, πολιτικής σταθερότητας αλλά κι επενδύσεων σε βάθος χρόνου. Παρά τις καλές προθέσεις όμως, η ευρωπαϊκή βιομηχανία δεν φαίνεται έτοιμη βραχυπρόθεσμα ν’ ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες σύμφωνα με το IISS.Οι κατασκευαστές όπλων αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως συμφόρηση στις εφοδιαστικές αλυσίδες αλλά κι έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού.

Όπως αναφέρει το Politico , ο στόχος της «αγοράς ευρωπαϊκών προϊόντων» που είχε διατυμπανιστεί από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φαίνεται πως δεν είναι κοντά στην πραγματικότητα προς το παρόν.Ακόμα κι αν οι προμήθειες στον τομέα ξηράς επιταχυνθούν σημαντικά, στους άλλους κλάδους όπως ο ναυτικός ή ο αεροδιαστημικός έχουν γίνει πολύ περιορισμένες επενδύσεις.

Προβλέψεις για Μελλοντικές Δαπάνες Άμυνας

Aντίθετα πάντως με τη συνεχιζόμενη εξάρτηση από τους Αμερικανούς προμηθευτές όπλων υπάρχουν ενδείξεις θετικής εξέλιξης στον ευρωπαϊκό χώρο άμυνας.
Μάλιστα σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου σχετικά με συμβάσεις μεταξύ Φεβρουαρίου 2022 – Σεπτεμβρίου 2024 διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό αξίας συμβάσεων προς Ευρωπαίους προμηθευτές έχει φθάσει στο52%, έναντι μόλις34% προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

“Η τάση ‘αγοράστε ευρωπαϊκά’ φαίνεται πως κερδίζει έδαφος,”, σημειώνουν οι συγγραφείς της έκθεσης.
Μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πέρσι πολλές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους ώστε ν’ εκπληρώσουν ή ακόμα καλύτερα ν’ υπερβούν τον στόχο ύψους δύο % επί του ΑΕΠ τους για άμυνα.
Οι πιέσεις όμως λόγω οικονομικών περιορισμών καθιστούν δύσκολη τη δυνατότητα αύξησης των στρατιωτικών κονδυλίων χωρίς παράλληλα αύξηση χρεών.”