Η Εξέλιξη των Κλαδικών Συλλογικών Συμβάσεων και οι Μισθολογικές Αυξήσεις από το 2026
Από το 2026, η ευθύνη για την προώθηση των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων και των μισθολογικών αυξήσεων αναμένεται να περάσει στα χέρια του κράτους. Με τον νόμο Κεραμέως του 2024, εισάγεται η υποχρέωση για τη δημιουργία ενός σχεδίου δράσης από την κυβέρνηση, έπειτα από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, με σκοπό την ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων και κατ’ επέκταση τη βελτίωση των μισθών. Ωστόσο, τα κρίσιμα εργαλεία που θα στηρίξουν αυτό το σχέδιο παραμένουν αδιευκρίνιστα.
Ο υπουργός Εργασίας προγραμματίζει έναν νέο νόμο για το φθινόπωρο του 2025 που θα στοχεύει στην ενίσχυση της διαδικασίας συλλογικής διαπραγμάτευσης και στην υπογραφή κλαδικών συμβολαίων που θα περιλαμβάνουν αυξήσεις στους μισθούς πέρα από τον κατώτατο μισθό. Αυτός ο νέος νόμος αναμένεται να αποτελέσει τον «βασικό πυλώνα» ενός εθνικού σχεδίου δράσης για την αύξηση της συνδικαλιστικής κάλυψης στην Ελλάδα (σύμφωνα με κοινοτική οδηγία που ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ) στο 80% της εργατικής δύναμης.
Σήμερα, η συνδικαλιστική κάλυψη ανέρχεται μόλις στο 20%. Ο δημόσιος διάλογος έχει επικεντρωθεί κυρίως στο ποσοστό αυτό ώστε να καταστεί υποχρεωτική μια κλαδική σύμβαση. Σύμφωνα με τον νόμο Χατζηδάκη (2021), απαιτείται ποσοστό συμμετοχής 50% στις επιχειρήσεις-μέλη μιας εργοδοτικής ένωσης προκειμένου μια κλαδική σύμβαση να θεωρείται αντιπροσωπευτική.
Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Για να εφαρμοστεί υποχρεωτικά σε μη μέλη μιας εργοδοτικής ένωσης που έχει υπογράψει μια κλαδική σύμβαση, πρέπει στις επιχειρήσεις αυτές να απασχολείται το 50% των εργαζομένων του συγκεκριμένου κλάδου ώστε η σύμβαση αυτή να είναι αντιπροσωπευτική.
Αυτό το υψηλό ποσοστό σε συνδυασμό με τις γραφειοκρατικές διαδικασίες εγγραφής στα Μητρώα συνδικαλιστικών οργανώσεων (εργοδοτών και εργαζομένων),όπου δεν έχουν εγγραφεί ακόμα οι περισσότερες οργανώσεις,θεωρείται ότι είναι οι κύριοι λόγοι πίσω από τη μη εξάπλωση των κλαδικών συμβολαίων σύμφωνα με πηγές της αγοράς.
Ωστόσο, πηγές του newsit.gr επισημαίνουν δύο σημαντικά ζητήματα:
- Aκόμα κι αν μειωνόταν το απαιτούμενο ποσοστό εκπροσώπησης σε π.χ.,40% ή ακόμη και 30%,δεν θα οδηγούσε απαραίτητα σε μαζική εξάπλωση των κλαδικών συμβολαίων. Υπάρχει ο φόβος ότι πολλές επιχειρήσεις μπορεί να αποχωρήσουν από τις εργοδοτικές ενώσεις και έτσι οι συμμετοχές τους στον αντίστοιχο αριθμό εργαζομένων μπορεί ξανά να μην φτάσουν τα νέα αυτά όρια.
- Το δεύτερο ζήτημα αφορά την επίτευξη στόχου αύξησης της συνδικαλιστικής κάλυψης στο επίπεδο του 80%, ξεκινώντας από μόλις το 20%. Αυτό συνεπάγεται τετραπλάσια αύξησή του!
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές υπάρχουν δύο βασικοί τομείς όπου απασχολούνται πολλοί εργαζόμενοι στην Ελλάδα: ο πρώτος είναι ο χώρος λιανικής πώλησης και ο δεύτερος αφορά τους ιδιωτικούς υπαλλήλους. Υπογραμμίζεται ότι υπάρχουν ήδη σχετικές εργασιακές ενώσεις στους συγκεκριμένους αυτούς χώρους αλλά χρειάζεται πλέον πρωτοβουλία για την υπογραφή συλλογικών συμφωνιών.
