Επιπτώσεις της Πολιτικής Δασμών στην Αμερικανική Οικονομία

Η επιθετική στρατηγική δασμών που προωθεί ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, έχει προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στις εμπορικές ροές και την ανάπτυξη των μεγάλων οικονομιών πριν καν εφαρμοστούν πλήρως οι νέοι κανονισμοί. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, η μεγαλύτερη επίπτωση παρατηρήθηκε στις ΗΠΑ, όπου το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) μειώθηκε κατά 0,3% στο πρώτο τρίμηνο του έτους. Αυτή είναι η πρώτη φορά από το 2022 που καταγράφεται πτώση καθώς η αμερικανική οικονομία προσπαθούσε να ανακάμψει από την πανδημία.

Σημαντική Πτώση του ΑΕΠ

Η μείωση του ΑΕΠ προκάλεσε έκπληξη στους αναλυτές καθώς η ανάπτυξη είχε δείξει ισχυρές επιδόσεις τα προηγούμενα χρόνια, φτάνοντας το 2,3% στο τέταρτο τρίμηνο του 2020. Αν και υπήρχαν προσδοκίες για μια επιβράδυνση της ανάπτυξης, κανείς δεν ανέμενε αρνητικούς αριθμούς.

Αυξήσεις Εισαγωγών και Επιπτώσεις

Ο κύριος λόγος πίσω από αυτήν την αρνητική εξέλιξη ήταν η εκρηκτική αύξηση των εισαγωγών προϊόντων κατά 51%, καθώς πολλές επιχειρήσεις σπεύδουν να ενισχύσουν τα αποθέματά τους πριν από την εφαρμογή των δασμών για να αποφύγουν τις αυξήσεις τιμών που θα επακολουθήσουν. Οι εισαγωγές είχαν αρνητικό αντίκτυπο στο ΑΕΠ κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες – ένα πρωτοφανές φαινόμενο για τις τελευταίες δεκαετίες στην αμερικανική οικονομία.

Η συζήτηση γύρω από τους δασμούς ξεκίνησε άμεσα μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Τραμπ στις 20 Ιανουαρίου. Τα πρώτα μέτρα σχετικά με τις εισαγωγές προϊόντων από τον Καναδά και το Μεξικό εφαρμόστηκαν στα τέλη Φεβρουαρίου και αρχές Μαρτίου. Στις 2 Απριλίου ανακοινώθηκαν οι γενικευμένοι δασμοί που αύξησαν τον μέσο συντελεστή πάνω από το 20%, επίπεδο που δεν είχε παρατηρηθεί εδώ και έναν αιώνα.

Διακυμάνσεις στους Δασμούς

Ο Τραμπ στη συνέχεια περιορίστηκε σε δασμούς ύψους 10%, δίνοντας παράταση τριών μηνών για τη διαπραγμάτευση νέων εμπορικών συμφωνιών με διάφορες χώρες συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (20%). Από τον Μάρτιο άρχισαν επίσης να εφαρμόζονται κλαδικοί δασμοί σε προϊόντα όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο (25%), ενώ σχεδιάζονται επίσης μέτρα για τα αυτοκίνητα.

Κατανάλωση και Επενδύσεις

Aντίθετα με τις προβλέψεις, η κατανάλωση συνέχισε να αυξάνεται αλλά σε πιο ήπιους τόνους (1,8% έναντι προηγούμενου ποσοστού 4%). Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σημείωσαν αύξηση κατά 7,8%, κυρίως λόγω της ανόδου στον κεφαλαιουχικό εξοπλισμό (22,5%), γεγονός που πιθανώς αντανακλά τη βιασύνη των επιχειρήσεων να αγοράσουν πριν τους νέους φόρους.

Aν κι αν δεν φαίνεται ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος ύφεσης αυτή τη στιγμή σύμφωνα με τα δεδομένα του ΑΕΠ , είναι σαφές ότι οι πολιτικές εμπορίου του Τραμπ έχουν δημιουργήσει αρνητικές συνέπειες στην οικονομία προκαλώντας αβεβαιότητα στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Κάποιες εκτιμήσεις υποδεικνύουν ότι μπορεί να υπάρξει ύφεση μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Aυξανόμενες Εξαγωγές Κίνας & Ευρώπης

The rapid stock-up of goods in the U.S., on the other hand led to an increase in exports from China and other key trading partners including EU countries.
The manufacturing activity in China saw a rise during the first quarter due to high orders from America; however after tariffs were imposed which now reach prohibitive levels of up to145%, orders have considerably decreased according to surveys conducted among Chinese manufacturers for April.
This has increased pressure on the Beijing government to enhance economic support measures although it remains uncertain if these will be sufficient to maintain growth rates around5% as seen in recent years.
An economist at Capital Economics noted that fiscal support is unlikely to fully offset external demand reduction and forecasts a decline in growth down to3.5% this year.

Data regarding Eurozone GDP for Q1 was better than expected with an increase of0.4% compared with a rise of0.25in Q4of2024and annual growth rate of1%. Analysis by Eurostat regarding factors contributing towards final GDP results will take place early June but it is indeed highly likely that this was significantly influenced by an increase in exports meeting U.S stock-up needs.

In any case negative impacts from tariffs on U.S are expected reflected within QGDP data as European exporters now face10%duties on most products and25%duties on cars aluminum and steel thus leading negative demand shocks affecting both Eurozone along with consumer business uncertainty.