Ανοιχτό κρατά το σενάριο νέων στοχευμένων μέτρων στήριξης η κατάρρευση των συνομιλιών ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ, καθώς το διπλωματικό φιάσκο στέλνει ξανά τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη και αυξάνει την πίεση στην ενέργεια, στον πληθωρισμό και στην παραγωγή.
Προφανώς, μόλις μία εβδομάδα μετά την ανακοίνωση του δεύτερου πακέτου ενίσχυσης ύψους 500 εκατ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο δεν μπορεί να δεσμευτεί για νέα μέτρα στήριξης. Ωστόσο, όσο το αργό πετρέλαιο Brent κινείται κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν παράγοντας αβεβαιότητας για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, δεν μπορεί να κλείσει το παράθυρο πρόσθετων παρεμβάσεων.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ήδη δώσει το στίγμα του κυβερνητικού σχεδιασμού, ξεκαθαρίζοντας πως αυτή τη στιγμή (μιλώντας στις 24 Απριλίου και προ του νέου ράλι στο πετρέλαιο) δεν σχεδιάζεται νέο πακέτο, καθώς μόλις ανακοινώθηκαν μέτρα, αλλά έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετης στήριξης εάν η κρίση κλιμακωθεί.
Σύμφωνα με όσα υπογραμμίζει ο υπουργός, η Ελλάδα έχει πλέον τη δυνατότητα να στηρίξει τους πολίτες με επιπλέον μέτρα αν οι συνθήκες το απαιτήσουν, αλλά μέσα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων, συνδέοντας άμεσα τις επόμενες κινήσεις με δύο παράγοντες, την πορεία της ενεργειακής κρίσης και τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Επισημαίνεται ότι ο δημοσιονομικός χώρος δεν υπολογίζεται πλέον μόνο με βάση το πρωτογενές πλεόνασμα. Μετράει κυρίως ο ευρωπαϊκός κανόνας των καθαρών δαπανών, δηλαδή το όριο μέχρι το οποίο μπορεί να ξοδέψει το κράτος χωρίς να παραβιάσει τις δεσμεύσεις του απέναντι στις Βρυξέλλες.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Με βάση τα παραπάνω, προκύπτει και ένα «μαξιλάρι» 200 εκατ. ευρώ για το 2026. Μετά τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί, το διαθέσιμο περιθώριο που απομένει υπολογίζεται περίπου στο 0,1% του ΑΕΠ, ως εφεδρεία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση επιδείνωσης, αλλά σε καμία περίπτωση για χώρο που επιτρέπει νέο οριζόντιο πακέτο.
Ο χώρος των 800 εκατ. ευρώ για το 2026 που έχουν ήδη δοθεί στις δύο φάσεις των μέτρων στήριξης, δημιουργήθηκε από δύο πηγές. Περίπου 200 εκατ. ευρώ προήλθαν από ενεργητικά μέτρα εσόδων, όπως η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η φορολόγηση των διαδικτυακών παιγνίων και το ηλεκτρονικό πελατολόγιο σε συγκεκριμένους κλάδους. Άλλα 600 εκατ. ευρώ προήλθαν από μόνιμη εξοικονόμηση δαπανών, αφού αφαιρέθηκαν ετεροχρονισμοί που δεν δημιουργούν πραγματικό χώρο για παροχές.
Από αυτόν τον χώρο χρηματοδοτήθηκαν οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν τις προηγούμενες ημέρες, ενώ παραμένει και ένα ακόμα περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ για φέτος, το οποίο έχει κρατηθεί στην άκρη προκειμένου να υπάρξει άμεση αντίδραση αν η άνοδος των καυσίμων περάσει πιο έντονα στις τιμές μέσα στον Μάιο.
Και αυτό διότι η πίεση από την ενέργεια έχει ήδη αποτυπωθεί στον πληθωρισμό. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξήθηκε τον Μάρτιο στο 3,4%, με την ενέργεια να επιβαρύνει τον συνολικό δείκτη. Αν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, η πίεση μπορεί να περάσει ταχύτερα σε μεταφορές, τρόφιμα, ακτοπλοΐα και κόστος παραγωγής.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι όποιες πρόσθετες κινήσεις, εφόσον αποφασιστούν, αναμένεται να είναι περιορισμένες και στοχευμένες, στα γνωστά «ευπαθή» πεδία των καυσίμων, των μεταφορών, της ακτοπλοΐας και της αγροτικής παραγωγής, ανάλογα με την πορεία των τιμών και την ένταση της κρίσης.
Ως εκ τούτου, μια ενδεχόμενη τρίτη φάση μέτρων θα κριθεί από την πορεία της αγοράς πετρελαίου, την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και την εικόνα των τιμών μέσα στον Μάιο, με το οικονομικό επιτελείο να κρατά το «μαξιλάρι» για περίπτωση μεγάλης επιδείνωσης.
