Ως ένα θετικό, αλλά πρώτο βήμα, αντιμετώπισε η αγορά πετρελαίου τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, που βάζει τέλος στις εχθροπραξίες και υποτίθεται ότι θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ από την Παρασκευή (19.6.2026).
Όπως έγινε γνωστό, θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών, ώστε να προκύψει μια μόνιμη λύση που θα καλύπτει το σύνολο των δύσκολων διμερών ζητημάτων. Ο παράγοντας Χ είναι ασφαλώς το Ισραήλ, που θα μπορούσε θεωρητικά να εκτροχιάσει την όλη διαδικασία. Έτσι, κρίνοντας από την αντίδραση της τιμής του αργού πετρελαίου, που υποχώρησε μόλις κατά 5% χθες το πρωί (15.6.2026), η αγορά θα περιμένει να διαπιστώσει ποιες είναι οι ρεαλιστικές πιθανότητες πέραν του άμεσου αποτελέσματος.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Καθώς η τιμή του πετρελαίου βρισκόταν προ της κρίσης στα επίπεδα των 60 – 70 δολαρίων ανά βαρέλι, τα 80 – 85 δολάρια σήμερα είναι αρκετά ψηλότερα και προδίδουν την ανασφάλεια που επικρατεί διεθνώς.
Ακόμη, όμως, και στην περίπτωση ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ και μιας οριστικής λύσης, ο ομαλός εφοδιασμός με πετρέλαιο θα χρειαστεί ένα χρονικό διάστημα μηνών για να επανέλθει.
Σε πρώτο στάδιο, τα τάνκερ που είναι εγκλωβισμένα στον Περσικό θα εξέλθουν μαζικά και μέσα σε 1-2 μήνες θα φτάσουν στους προορισμούς τους. Έτσι, θα μπει τέλος στην άντληση από τα αποθέματα και το ισοζύγιο προσφοράς-ζήτησης θα επανέλθει στο φυσιολογικό.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σε πιο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, οι μαζικές αντλήσεις από τα στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα το προηγούμενο διάστημα σημαίνουν ότι θα πρέπει να αναπληρωθούν. Κρίσιμη είναι η απόφαση που καλούνται να λάβουν τα διάφορα κράτη ως προς το χρόνο στον οποίο θα λάβει χώρα η αναπλήρωσή τους. Πάντως, αντιλαμβάνεται κανείς ότι δημιουργεί μια πρόσθετη ζήτηση από εδώ και πέρα, που με τη σειρά της θα στηρίξει τις τιμές του μαύρου χρυσού ψηλότερα από ότι ήταν προηγουμένως.
Χειρότερα είναι τα πράγματα στην περίπτωση του LNG, καθώς το Κατάρ έχασε μόνιμα περί το 17% της παραγωγικής του δυνατότητας λόγω των καταστροφών που υπέστη. Το κρατίδιο θα χρειαστεί 2-4 χρόνια για να επαναφέρει σε λειτουργία τις εν λόγω μονάδες.
Αν δούμε το όλο θέμα μακροπρόθεσμα, ο πόλεμος αφήνει τη Μέση Ανατολή σε πιο επισφαλή θέση από ότι προηγουμένως, άρα και τον ίδιο τον κλάδο της ενέργειας. Τους προηγούμενους μήνες καταπατήθηκαν πολλά γεωπολιτικά ταμπού: Ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επιτεθούν άμεσα στο Ιράν, ότι το Ιράν δεν θα κλείσει τα Στενά, ή ότι ακόμα και σε αυτή την περίπτωση τα Στενά θα ξανανοίξουν άμεσα. Βρισκόμαστε πλέον σε μια νέα εποχή με ό,τι συνεπάγεται σε όρους ενεργειακής ασφάλειας.
Ήδη οι παίκτες της περιοχής του Κόλπου (και όχι μόνο) στρέφονται στο να δημιουργήσουν εναλλακτικές ενεργειακές οδεύσεις που θα παρακάμπτουν το Ορμούζ. Μέσα στα επόμενα χρόνια προβλέπεται μια σειρά από νέα έργα με βασικό πρόταγμα την ασφάλεια του εφοδιασμού.
Πέρα από αγωγούς, μιλάμε και για επενδύσεις στην ισχυροποίηση των ίδιων των τερματικών πετρελαίου, των σταθμών αερίου, των διϋλιστηρίων και άλλων συναφών εγκαταστάσεων που φάνηκε πόσο εύκολοι στόχοι είναι. Οι συγκεκριμένες επενδύσεις επίσης ασκούν μια ανοδική πίεση στις τιμές πετρελαίου τις οποίες χρειάζονται οι παραγωγοί για να ισοσκελίσουν τους κρατικούς προϋπολογισμούς τους.
Τέλος, αξίζει και μια ακόμη παρατήρηση με αφορμή τα όσα συνέβησαν τους τελευταίους 3,5 μήνες: Οι απανταχού παραγωγοί, ιδίως στις ΗΠΑ, απέφυγαν να επενδύσουν σε νέες γεωτρήσεις όλο αυτό το διάστημα παρά τις εκκλήσεις των κυβερνήσεων. Η επιλογή τους επαληθεύεται σήμερα που η κρίση δείχνει να λαμβάνει τέλος.
