Το βράδυ της περασμένης Πέμπτης (11/6), ο Ντόναλντ Τραμπ τηλεφώνησε στον ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για να του μεταφέρει νέα που ο τελευταίος δεν ήθελε σε καμία περίπτωση να ακούσει. Συγκεκριμένα, του ανακοίνωσε ότι αναμενόταν να υπογράψει συμφωνία με το Ιράν μέσα σε λίγες μόλις ημέρες. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Σύμφωνα με ανώτερο αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ ξεκαθάρισε στον Νετανιάχου ότι «αυτή είναι η συμφωνία. Είναι μια εξαιρετική συμφωνία και ήρθε η ώρα να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος». Η εξέλιξη αυτή έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς όταν ο Νετανιάχου μπήκε στον πόλεμο έχοντας στο πλευρό του τον Τραμπ, δεν φανταζόταν ποτέ ότι οι εξελίξεις θα είχαν αυτή την κατάληξη. Εξάλλου, ο ισραηλινός πρωθυπουργός είχε καταστήσει σαφές από την αρχή ότι πίστευε πως ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει μέχρι και σε αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη. Πλέον, τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές, οι πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου τον κατηγορούν ανοιχτά ότι μετατρέπει το Ισραήλ σε «υποτελές κράτος», απλώς και μόνο επειδή αποδέχεται τους όρους του Τραμπ για την ειρήνη. Την ίδια στιγμή, ορισμένοι στην Ουάσιγκτον εκτιμούν ότι ο ισραηλινός ηγέτης ενδέχεται να προσπαθήσει να λειτουργήσει ως σαμποτέρ, ακόμη και αν η συμφωνία τεθεί τελικά σε ισχύ. Παρ’ όλα αυτά, κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής τους επικοινωνίας, ο Νετανιάχου φάνηκε να αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να εμποδίσει τον αμερικανό πρόεδρο από το να υπογράψει, όπως δήλωσε αμερικανός αξιωματούχος στο Axios . Προς το παρόν, αξιωματούχοι τόσο στην Τεχεράνη όσο και στην Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι η συμφωνία είναι πολύ κοντά, αν και δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμα. Το παρασκήνιο της κρίσης Καθώς οι εντάσεις με το Ιράν κλιμακώθηκαν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο Νετανιάχου σχεδίαζε να εξαπολύσει μαζικά πλήγματα εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων και υποδομών, προτού τον σταματήσει ο Τραμπ την τελευταία στιγμή. Έκτοτε, ο Νετανιάχου βρέθηκε σε μεγάλο βαθμό στο περιθώριο των εξελίξεων, αναγκασμένος να τηλεφωνεί σε συμμάχους του στην Ουάσιγκτον για να αλιεύσει πληροφορίες σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με αμερικανική πηγή που έχει άμεση γνώση των γεγονότων. Η ανάρτηση του Τραμπ την Πέμπτη, με την οποία ισχυριζόταν ότι είχε ήδη επιτευχθεί συμφωνία, έπιασε τον Νετανιάχου στον «ύπνο». Όταν ο Τραμπ τον κάλεσε μία ώρα αργότερα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν αντέδρασε έντονα ούτε εξέφρασε ιδιαίτερη διαφωνία. Αντίθετα, είπε στον Τραμπ ότι τον εμπιστεύεται πως θα διασφαλίσει ότι η τελική συμφωνία θα καλύπτει τις κοινές τους ανησυχίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. «Ο Μπίμπι πιθανώς κατάλαβε ότι μια συμφωνία επρόκειτο να συμβεί και ότι δεν μπορούσε να την εμποδίσει», σχολίασε χαρακτηριστικά ο εν λόγω αμερικανός αξιωματούχος. Αν και ο Νετανιάχου και άλλοι ισραηλινοί αξιωματούχοι αποφεύγουν προσεκτικά να επικρίνουν δημόσια τον Τραμπ, ιδιωτικά εμφανίζονται εξαιρετικά καχύποπτοι. Η βασική ανησυχία του Ισραήλ είναι ότι, μόλις υπογραφεί η συμφωνία και τελειώσει ο πόλεμος, το Ιράν θα κωλυσιεργεί στις διαπραγματεύσεις χωρίς να κάνει πραγματικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα. Στο μεταξύ, σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, το ιρανικό καθεστώς θα καταφέρει να σταθεροποιηθεί οικονομικά πουλώντας πετρέλαιο, έχοντας απαλλαγεί από την απειλή των στρατιωτικών πληγμάτων. Οι ισραηλινές ανησυχίες και η απάντηση των ΗΠΑ Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραήλ Κατζ, δήλωσε χθες Παρασκευή (12/6) ότι ο Τραμπ επιδιώκει μια συμφωνία «με βάση τη δική του εκτίμηση για τα αμερικανικά συμφέροντα», συμπληρώνοντας όμως ότι το Ισραήλ περιμένει από αυτόν να υπερασπιστεί τις κοινές τους «αρχές» έναντι του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, των πυραύλων και των τρομοκρατικών οργανώσεων-πληρεξουσίων του (proxies). Ο Κατζ ξεκαθάρισε επίσης ότι το Ισραήλ διατηρεί την ικανότητα να δρα ανεξάρτητα προκειμένου να αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου και ότι θα προετοιμαστεί ανάλογα. Παράλληλα, υπάρχει έντονη ανησυχία στο Ισραήλ ότι, επειδή η εκεχειρία επεκτείνεται και στον Λίβανο, η κυβέρνηση Τραμπ θα περιορίσει την ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ, απαιτώντας εκ των προτέρων ενημέρωση για κάθε πλήγμα. Απαντώντας σε αυτές τις ανησυχίες, ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον κατανοεί τον σκεπτικισμό των Ισραηλινών, καθώς η Χεζμπολάχ έχει σκοτώσει πολλούς αμάχους, και τόνισε ότι δεν αναμένουν από καμία χώρα να παραιτηθεί από το δικαίωμα της αυτοάμυνας. Προσέθεσε, ωστόσο, ότι ο Λευκός Οίκος «αισθάνεται σίγουρος» πως τελικά οι Ισραηλινοί θα συνταχθούν με την ειρηνευτική διαδικασία. Οι πρώτες τριβές πάντως δεν έλειψαν. Όταν τα κρατικά ΜΜΕ του Ιράν ισχυρίστηκαν το πρωί της Παρασκευής ότι η συμφωνία θα αποδέσμευε άμεσα δισεκατομμύρια δολάρια για την Τεχεράνη, θορυβημένοι ισραηλινοί αξιωματούχοι ζήτησαν εσπευσμένα διευκρινίσεις. Ο Λευκός Οίκος τούς διαβεβαίωσε ότι τα ιρανικά δημοσιεύματα παρερμήνευαν την αλήθεια και ότι μόλις δουν τους πλήρεις όρους της συμφωνίας θα καθησυχαστούν, καθώς θα καταλάβουν ότι πρέπει πρώτα να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση από την πλευρά των Ιρανών προτού υπάρξει οποιοδήποτε οικονομικό αντάλλαγμα. «Πιστεύουμε ότι όταν δουν τους πλήρεις όρους της συμφωνίας και όταν κατανοήσουν ότι, ουσιαστικά, πρέπει να υπάρξει εκπλήρωση των υποχρεώσεων από την πλευρά των Ιρανών προτού παρέχουμε οποιοδήποτε όφελος, θα αισθανθούν άνετα με αυτό», δήλωσε ο ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος. Ο αστάθμητος παράγοντας του Λιβάνου Το μεγάλο ερώτημα για την επόμενη ημέρα παραμένει η κατάσταση στον Λίβανο, η οποία αποτελεί έναν αστάθμητο παράγοντα που θα μπορούσε να τινάξει τη συμφωνία στον αέρα. Οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να έχουν υπό την κατοχή τους μεγάλα τμήματα του νότιου Λιβάνου, ενώ οι εκατέρωθεν διασυνοριακές επιθέσεις με τη Χεζμπολάχ συνεχίζονται καθημερινά. Ο εν λόγω ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι αν η Χεζμπολάχ εκτοξεύσει ρουκέτες κατά του Ισραήλ και το Ιράν συνεχίσει να την εξοπλίζει, αυτό θα συνιστά παραβίαση της συμφωνίας. Σε κάθε περίπτωση, για τον Νετανιάχου, η υπογραφή μιας συμφωνίας που τερματίζει τον πόλεμο χωρίς να έχουν επιτευχθεί οι διακηρυγμένοι στόχοι του, αποτελεί ένα βαρύτατο στρατηγικό και πολιτικό πλήγμα.
