Axios: Όσα έγιναν πίσω από τις κλειστές πόρτες στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία

Axios: Όσα έγιναν πίσω από τις κλειστές πόρτες στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή , Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές ολοκλήρωσαν έναν μαραθώνιο συνομιλιών στην Ελβετία, θέτοντας τα θεμέλια για μια νέα προσπάθεια διάρκειας 60 ημερών με τελικό στόχο την επίτευξη μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios , οι σχεδόν αδιάκοπες συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Σύνοδο της Λίμνης της Λουκέρνης, αναδεικνύουν την προσήλωση και των δύο πλευρών στη διαδικασία, παρά τις σημαντικές διαφορές τους, στρώνοντας το έδαφος για ευρύτερες διαβουλεύσεις γύρω από την περιφερειακή ασφάλεια. Η αμερικανική αντιπροσωπεία, υπό την ηγεσία του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και με τη συμμετοχή των απεσταλμένων του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, παρέμεινε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μέχρι αργά το βράδυ της Κυριακής. Οι επαφές συνεχίστηκαν κανονικά, παρά τον ισχυρισμό του Ιράν το Σάββατο ότι προχωρά σε κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ως απάντηση σε φερόμενες ισραηλινές παραβιάσεις της εκεχειρίας στον Λίβανο. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Το σκηνικό περιπλέχθηκε περαιτέρω από τις παρεμβάσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, καθώς ξεκινούσε η διαδικασία στη Λουκέρνη, εξαπέλυσε σειρά απειλών εναντίον της Τεχεράνης μέσω του λογαριασμού του στο Truth Social και σε τηλεοπτική συνέντευξη στο Fox News. Αν και οι Ιρανοί αξιωματούχοι απέρριψαν δημόσια τις εν λόγω απειλές, σε ιδιωτικό επίπεδο εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκειά τους, τονίζοντας ότι συνιστούν παραβίαση του Άρθρου 1 του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το οποίο ορίζει ότι και τα δύο μέρη θα απέχουν από απειλές χρήσης βίας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με πηγή από μία εκ των διαμεσολαβητριών χωρών και έναν Αμερικανό διπλωμάτη, οι Ιρανοί δήλωσαν στους δημοσιογράφους ότι αποχωρούν σε ένδειξη διαμαρτυρίας, όμως στην πράξη οι συνομιλίες συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Στο επίκεντρο βρέθηκε η κατάσταση στον Λίβανο, με τον Αμερικανό διπλωμάτη να αποκαλύπτει ότι εξετάστηκαν οι «μηχανισμοί αποτροπής συγκρούσεων στον Λίβανο και η επιβολή της εκεχειρίας», εν μέσω συγκρούσεων μεταξύ της Χεζμπολάχ και των ισραηλινών στρατευμάτων στα νότια της χώρας. Η συζήτηση για το συγκεκριμένο μέτωπο χαρακτηρίστηκε «τεταμένη» από πηγή των διαμεσολαβητών. Παράλληλα, οι αντιπροσωπείες εστίασαν σε «όλα τα στοιχεία της πυρηνικής συμφωνίας», αλλά και στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, υπό το πρίσμα των πρόσφατων ιρανικών δηλώσεων. «Καταστήσαμε σαφές ότι θέλουμε να διασφαλίσουμε πως θα παραμείνουν πλήρως ανοιχτά. Σημειώσαμε καλή πρόοδο σε αυτό το μέτωπο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αξιωματούχος. Ένας δεύτερος διπλωμάτης περιέγραψε τις επαφές ως «σκληρές αλλά εποικοδομητικές», προσθέτοντας: «Δημιουργήσαμε ένα περίγραμμα που πλέον θα καθοδηγήσει τις συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο τις επόμενες εβδομάδες». Καθοριστικό ρόλο στην πρόοδο της διαδικασίας διαδραμάτισαν οι εκπρόσωποι του Κατάρ και του Πακιστάν, με τον διπλωμάτη να επισημαίνει ότι «Οι διαμεσολαβητές βοηθούν και τις δύο πλευρές να επιλύσουν τα ζητήματα. Αισθανόμαστε ότι αυτός ο αρχικός γύρος συνομιλιών μας προετοιμάζει για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης στο μέλλον». Από την πλευρά του, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, υπογράμμισε μέσω της πλατφόρμας X ότι οι διαμεσολαβητές «συνέβαλαν σε σημαντική πρόοδο για τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο». Ο ίδιος συμπλήρωσε πως η Τεχεράνη εξασφάλισε εξαιρέσεις για εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών, καθώς και την αποδέσμευση ορισμένων «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων, ισχυρισμό που δεν επιβεβαιώνουν οι ΗΠΑ. Αναφερόμενος στα επόμενα βήματα, ο Αραγτσί έγραψε: «Η 1η πραγματική δοκιμασία: ο πυρήνας αποτροπής συγκρούσεων στον Λίβανο». Η ολοκλήρωση της συνόδου των 18 ωρών συνοδεύτηκε από κοινή δήλωση των διαμεσολαβητών, οι οποίοι έκαναν λόγο για ενθαρρυντική πρόοδο. Ο οδικός χάρτης των 60 ημερών προβλέπει τη σύσταση μιας Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου για την πολιτική εποπτεία των διαπραγματεύσεων, καθώς και ομάδων εργασίας για τα πυρηνικά ζητήματα, τις κυρώσεις και την επίλυση διαφορών. Συμφωνήθηκε επίσης η καθιέρωση μιας γραμμής επικοινωνίας για τα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου «να αποφευχθούν επεισόδια και παρεξηγήσεις με στόχο την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ». Τέλος, συγκροτείται ένας «πυρήνας αποτροπής συγκρούσεων» με τη συμμετοχή του Λιβάνου και των διαμεσολαβητών «για να διασφαλιστεί η τήρηση του τερματισμού των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο», ενώ τα τεχνικά κλιμάκια θα παραμείνουν στην Ελβετία για να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.