Σημαντική πολιτικο-στρατιωτική εξέλιξη καταγράφεται σήμερα Παρασκευή (1/5) καθώς λήγει η προθεσμία των 60 ημερών που έχει ο Ντόναλντ Τραμπ για να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου των ΗΠΑ σχετικά με τη συνέχιση των επιχειρήσεων κατά του Ιράν ή τον τερματισμό τους. Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση αφήνει να εννοηθεί ότι δεν προτίθεται να ακολουθήσει αυτή τη διαδικασία. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Ειδικότερα, βάσει του αμερικανικού Συντάγματος, μόνο το Κογκρέσο έχει την αρμοδιότητα να κηρύσσει πόλεμο. Παρ’ όλα αυτά, ο νόμος του 1973 – γνωστός ως War Powers Resolution – επιτρέπει στον εκάστοτε πρόεδρο να ξεκινήσει περιορισμένης διάρκειας στρατιωτικές επιχειρήσεις σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, όπως μια επίθεση κατά των ΗΠΑ. Ο ίδιος νόμος προβλέπει ότι εντός 60 ημερών ο πρόεδρος οφείλει είτε να σταματήσει τις επιχειρήσεις είτε να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου για τη συνέχισή τους. Υπάρχει, επίσης, η δυνατότητα παράτασης 30 ημερών, εφόσον τεκμηριωθεί «αναπόφευκτη στρατιωτική αναγκαιότητα» για την ασφάλεια των ενόπλων δυνάμεων. Η σύγκρουση με το Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ενημερώνει το Κογκρέσο δύο ημέρες αργότερα, ενεργοποιώντας έτσι την αντίστροφη μέτρηση. Κυβερνητικοί ισχυρισμοί για «πάγωμα» της προθεσμίας Ωστόσο, η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι η προθεσμία δεν ισχύει πλέον, επικαλούμενη την εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου. Όπως δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκεθ κατά τη διάρκεια ακρόασης στη Γερουσία, «το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών έχει ανασταλεί». «Οι εχθροπραξίες που ξεκίνησαν το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου έχουν τελειώσει», επεσήμανε στο AFP ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης. «Δεν έχουν υπάρξει ανταλλαγές πυρών μεταξύ των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων και του Ιράν από την Τρίτη 7 Απριλίου». Τον ισχυρισμό απορρίπτουν οι Δημοκρατικοί, με τον επικεφαλής τους στη Γερουσία, τον Τσακ Σούμερ, να δηλώνει: «ο Πιτ Χέγκσεθ δεν μπορεί απλώς να σταματά την αντίστροφη μέτρηση όταν τα αμερικανικά στρατεύματα εξακολουθούν να είναι εκτεθειμένα σε κίνδυνο». Οι επιλογές στο τραπέζι του Τραμπ με φόντο τα Στενά του Ορμούζ Σε επικίνδυνη τροχιά εισέρχεται η διεθνής ενεργειακή αγορά, καθώς δύο μήνες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν και των αντιποίνων της Τεχεράνης σε στόχους στο Ισραήλ και χώρες του Κόλπου, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς πρόκειται για ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως, με τις τιμές της ενέργειας να καταγράφουν απότομη άνοδο. Παράλληλα, οι διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης έχουν ουσιαστικά παγώσει, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ επρόκειτο να ενημερωθεί για νέα σχέδια στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, με στόχο – σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters – την επιστροφή της Τεχεράνης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αν και η επιλογή αυτή αποτελεί εδώ και καιρό μέρος των σχεδίων των ΗΠΑ, η είδηση, που μεταδόθηκε πρώτα από τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, προκάλεσε μεγάλη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου με το αργό Μπρεντ – η διεθνής τιμή αναφοράς– να φτάνει τα 126 δολάρια το βαρέλι, προτού υποχωρήσει στα περίπου 114 δολάρια. Σύμφωνα με το Axios, ένα άλλο σχέδιο που παρουσιάστηκε χθες στον Αμερικανό πρόεδρο προβλέπει τη χρήση χερσαίων δυνάμεων προκειμένου να θέσουν υπό τον έλεγχό τους μέρος του Στενού και να το ανοίξουν για τη ναυσιπλοΐα. Ο Τραμπ εξετάζει επίσης να παρατείνει τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών ή να κηρύξει μονομερώς τη νίκη, έχουν δηλώσει αξιωματούχοι. Σε μια ένδειξη ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν και το σενάριο της παύσης των εχθροπραξιών, ένα τηλεγράφημα του υπουργείου Εξωτερικών που επρόκειτο να παραδοθεί προφορικά στα χώρες εταίρους έως την 1η Μαΐου τις καλεί να ενταχθούν σε έναν νέο συνασπισμό, με την ονομασία Maritime Freedom Construct, προκειμένου να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ. Ο Τραμπ επανέλαβε χθες ότι η οικονομία του Ιράν είναι «μια καταστροφή», αλλά αναλυτές εκτιμούν ότι, αν αναμένει ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει, ίσως αυτό να μην συμβεί σύντομα. Παράλληλα ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και ότι η τιμή της βενζίνης -μια βασική ανησυχία για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου- θα «πέσει σαν πέτρα» μόλις τελειώσει ο πόλεμος. «Μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα» Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε χθες το βράδυ ότι δεν είναι λογικό να αναμένει κανείς γρήγορα αποτελέσματα από τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, όπως μετέδωσε το πρακτορείο IRNA. «Η προσδοκία επίτευξης αποτελέσματος σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο μεσολαβητής, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι πολύ ρεαλιστική», επεσήμανε. Ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, ακόμη και περιορισμένη, θα οδηγήσει σε «μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα» σε περιφερειακές θέσεις των ΗΠΑ. Ο διοικητής της Αεροδιαστημικής Δύναμης Ματζίντ Μουσαβί σχολίασε: «Έχουμε δει τι συνέβη στις βάσεις σας στην περιοχή, θα δούμε το ίδιο να συμβαίνει και στα πολεμικά σας πλοία». Από την πλευρά του ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Μοζταμπά Χαμενεΐ σε γραπτό του μήνυμα προς τους Ιρανούς επεσήμανε ότι η Τεχεράνη, υπό τη νέα διαχείριση του Στενού, θα σταματήσει «την κατάχρηση της πλωτής οδού από τους εχθρούς», αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Ιράν σκοπεύει να διατηρήσει την κυριαρχία του επί του Ορμούζ. «Ξένοι που έρχονται από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά (…) δεν έχουν καμία θέση εκεί, εκτός από τον βυθό των νερών του», πρόσθεσε. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι, αν τα προβλήματα που έχουν προκύψει από τον αποκλεισμό του Στενού συνεχιστούν ως τα μέσα του έτους, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί και επιπλέον δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα βυθιστούν στη φτώχεια και την ακραία πείνα. «Όσο περισσότερο παραμένει κλειστή αυτή η ζωτικής σημασίας αρτηρία, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να αντιστραφεί η ζημιά», τόνισε. Εξάλλου τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι απαγόρευσαν στους πολίτες τους να ταξιδεύουν στο Ιράν, τον Λίβανο και το Ιράκ και προέτρεψαν όσους βρίσκονται σε αυτές τις χώρες να φύγουν αμέσως και να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, επικαλούμενα τις περιφερειακές εξελίξεις.
