Η Ρωσία κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με μια μεγάλη τραπεζική κρίση, καθώς οι τράπεζές της έχουν επωμιστεί μεγάλο μέρος του βάρους της ζημιάς από τον πόλεμο, προειδοποιεί έκθεση ευρωπαϊκής κρατικής υπηρεσίας πληροφοριών που μεταδίδει το Reuters. Η έκθεση συντάχθηκε τις τελευταίες εβδομάδες, με στόχο να ενημερώσει Ευρωπαίους αξιωματούχους για την κατάσταση του ρωσικού τραπεζικού συστήματος, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Συνθήκες υψηλού κινδύνου Παρότι οι ρωσικές τράπεζες έχουν αντέξει μέχρι σήμερα τις δυτικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η έκθεση επισημαίνει ότι η αύξηση των επισφαλών δανείων και του ιδιωτικού χρέους δημιουργεί συνθήκες υψηλού κινδύνου. Μάλιστα, προειδοποιεί ότι ένα νέο, αυστηρό πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά των τραπεζών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια ευρύτερη κρίση. ► Τραμπ – Πούτιν: Μαραθώνια τηλεφωνική συνομιλία 90 λεπτών για τον πόλεμο στην Ουκρανία Το έγγραφο, με τίτλο «Σημείωμα για την πιθανότητα τραπεζικής κρίσης στη Ρωσία το 2026», αναφέρει ότι οι τράπεζες έχουν εξαναγκαστεί να χορηγούν επιδοτούμενα δάνεια σε αμυντικές βιομηχανίες, στεγαστικά προγράμματα και κρατικά έργα, αναλαμβάνοντας ολοένα και μεγαλύτερο ρίσκο. Παράλληλα, τα κρατικά προγράμματα στήριξης και οι αναδιαρθρώσεις δανείων, σύμφωνα με τους συντάκτες, αποκρύπτουν την πραγματική ευπάθεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος. «Η κατάσταση δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας δυναμικής οικονομίας, ενώ στην πραγματικότητα κρύβει μια εκρηκτική κατάσταση, την οποία θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα πακέτο κυρώσεων κατά των τραπεζών», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου το 10% των εταιρικών δανείων θεωρείται πλέον επισφαλές, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 2024, ενώ ορισμένες μεγάλες τράπεζες εμφάνισαν το 2025 μη εξυπηρετούμενα δάνεια λιανικής που έφτασαν ακόμη και το 15%. Αυξήθηκαν οι Ρώσοι που κήρυξαν πτώχευση Ταυτόχρονα, περισσότεροι από 500.000 Ρώσοι κήρυξαν πτώχευση το 2025, αριθμός αυξημένος σχεδόν κατά ένα τρίτο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Επιπλέον, περισσότερα από 13 εκατομμύρια πολίτες έχουν λάβει τουλάχιστον τρία δάνεια ταυτόχρονα μέσω κρατικών προγραμμάτων. Παράλληλα, το ρωσικό υπουργείο Οικονομίας αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη, εκτιμώντας πλέον ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί μόλις κατά 0,4% το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 1,3%, ενώ για το 2027 προβλέπει ανάπτυξη 1,4% αντί 2,8%. Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας, πάντως, απορρίπτει τα σενάρια περί επικείμενης κρίσης. Ο υποδιοικητής της, Φιλίπ Γκαμπούνια, δήλωσε πρόσφατα ότι οι ευπάθειες του χρηματοπιστωτικού συστήματος «δεν είναι κρίσιμες», υποστηρίζοντας ότι τα κεφαλαιακά αποθέματα των τραπεζών βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας και ότι τα προβληματικά επιχειρηματικά δάνεια παραμένουν σταθερά γύρω στο 4%. Ανάλογη είναι και η εκτίμηση του αναλυτή Κρις Γουίφερ της Macro Advisory, ο οποίος θεωρεί ότι, παρά τη στασιμότητα της ρωσικής οικονομίας, οι υψηλές αμυντικές δαπάνες και η κρατική παρέμβαση διατηρούν την ανεργία σε χαμηλά επίπεδα και τους μισθούς σχετικά υψηλούς. Όπως σημειώνει, η Ασία συνεχίζει να αγνοεί σε μεγάλο βαθμό τις δυτικές κυρώσεις, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητά τους. Νέο πακέτο κυρώσεων Παρά τις δυσκολίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων που αναμένεται να στοχεύσει τράπεζες, δίκτυα κρυπτονομισμάτων, παραγωγή drones, εμπόρους πετρελαίου και διυλιστήρια. Σύμφωνα με τις συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, σχεδόν 90 ακόμη τράπεζες ενδέχεται να προστεθούν στη λίστα των κυρώσεων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ρωσικών τραπεζών που έχουν αποκλειστεί από τις διεθνείς αγορές σε περισσότερες από 100, δηλαδή πάνω από τις μισές διεθνώς διασυνδεδεμένες τράπεζες της χώρας. Την ίδια ώρα, υπάρχουν ήδη ενδείξεις αυξανόμενης πίεσης στο τραπεζικό σύστημα. Η δεύτερη μεγαλύτερη ρωσική τράπεζα, η VTB, ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τα αποθεματικά της για να καλύψει πιθανές ζημιές από δάνεια, ενώ τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας δείχνουν ότι τα μετρητά που έχουν οι πολίτες εκτός τραπεζικού συστήματος αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 17% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τα 19 τρισεκατομμύρια ρούβλια (περίπου 243 δισ. δολάρια), γεγονός που περιορίζει περαιτέρω τη ρευστότητα των τραπεζών. Ωστόσο, κορυφαία στελέχη του ρωσικού τραπεζικού τομέα καθησυχάζουν. Ο οικονομικός διευθυντής της Sberbank, Ταράς Σκβόρτσοφ, δήλωσε στο Reuters ότι όλες οι μεγάλες τράπεζες λειτουργούν εδώ και χρόνια υπό καθεστώς κυρώσεων και ότι πλέον οι περισσότεροι πελάτες έχουν προσαρμοστεί πλήρως στη νέα πραγματικότητα. «Μέχρι το 2026 όλοι έχουν συνηθίσει τόσο πολύ τις κυρώσεις, ώστε πολλοί πελάτες των τραπεζών δεν γνωρίζουν καν ότι αυτές εξακολουθούν να ισχύουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
