Αναλύσεις Στεγαστικής Πίστης στην Ελλάδα
Η Eurobank Research επισημαίνει ότι οι δανειολήπτες αποφεύγουν να αναλάβουν στεγαστικά δάνεια, όχι μόνο λόγω των υψηλών τιμών των ακινήτων αλλά και εξαιτίας της μνήμης από την οικονομική κρίση.
Στην Ελλάδα παρατηρείται ένα παράδοξο: η αγορά ακινήτων γνωρίζει εντυπωσιακή ανάπτυξη, ενώ η στεγαστική πίστη δεν παρουσιάζει αντίστοιχη αύξηση. Η πλειονότητα των αγορών πραγματοποιείται χωρίς τη συμμετοχή τραπεζών, με χρηματοδότηση που προέρχεται από τις καταθέσεις των νοικοκυριών ή μέσω ρευστοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Κατάταξη και Δεδομένα για τη Στεγαστική Πίστη
Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης όσον αφορά τον δανεισμό σε σχέση με το ΑΕΠ (μόλις 11% του ΑΕΠ σε σύγκριση με μέσο όρο 31% για την ΕΖ20). Από το 2010 μέχρι σήμερα, η καθαρή πιστωτική επέκταση παραμένει αρνητική. Παρά την υψηλή ρευστότητα που διαθέτουν οι τράπεζες και την αναζήτησή τους για αξιόχρεους πελάτες, η χορήγηση νέων δανείων είναι περιορισμένη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurobank Research, από το 2003 έως το 2009 εκταμιεύτηκαν συνολικά περίπου 78,6 δισ. ευρώ σε στεγαστικά δάνεια (μέσο ετήσιο ποσό: 11,2 δισ.). Αντίθετα, από το 2010 έως το 2024 οι εκταμιεύσεις δεν ξεπέρασαν τα 30,5 δισ., δηλαδή περίπου μόλις δύο δις ετησίως. Από το 2015 μέχρι το τέλος του 2020 η ετήσια εκροή ήταν κάτω από ένα δις ευρώ.
Δημοσιονομική Κρίση και Αυστηρότερα Κριτήρια Δανεισμού
Η διεθνής οικονομική κρίση έχει επηρεάσει σημαντικά τα κριτήρια χορήγησης στεγαστικών δανείων. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’00 τα κριτήρια ήταν πιο χαλαρά συγκριτικά με σήμερα. Μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση στα τέλη του ’08 και τη δημοσιονομική κρίση που ακολούθησε στις αρχές του ’10 τα κριτήρια έγιναν πιο αυστηρά.
“Οι όροι χορήγησης στεγαστικών δανείων παραμένουν συνετοί”, ώστε να αποφευχθούν οι αρνητικές συνέπειες που προκάλεσαν τα χαλαρά κριτήρια πριν την κρίση.
Διαρθρωτικοί Παράγοντες στη Ζήτηση Στεγαστικής Πίστης
Aν και υπάρχει αποκλιμάκωση στα επιτόκια, η ζήτηση για νέα στεγαστικά δάνεια εξακολουθεί να είναι υποτονική λόγω της μνήμης από τις προηγούμενες δυσκολίες στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Eπιπλέον παράγοντες όπως η συνεχής αύξηση τιμών κατοικιών (με σωρευτική αύξηση +70% κατά τη διάρκεια επτά ετών) καθώς και ο πληθωρισμός έχουν δημιουργήσει ανασταλτικούς παράγοντες για μακροχρόνιες οικονομικές υποχρεώσεις.
Tέλος,οι διαδικασίες μεταβίβασης ακινήτων συχνά απαιτούν πολύ χρόνο κι αυτό μπορεί να οδηγήσει κάποιους πωλητές να προτιμούν αγοραστές χωρίς ανάγκη χρηματοδότησης μέσω τραπεζικού συστήματος.
