Όταν σκέφτεται κανείς την αυθεντική ιταλική κουζίνα, η πίτσα μαργαρίτα είναι αναμφίβολα ένα από τα πρώτα πιάτα που έρχεται στο μυαλό. Βασίζεται σε τρία μόλις υλικά, όμως η γεύση της είναι θεϊκή και δημιουργήθηκε στη Νάπολη, μια πόλη με μεγάλη ιστορία στη γαστρονομία. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Πίσω όμως από το όνομα της πίτσας αυτής, κρύβεται μια ιστορία πολύ πιο σύνθετη και ενδιαφέρουσα από αυτή που αναγράφεται συνήθως στους τουριστικούς οδηγούς. Ο δημοφιλής αστικός μύθος για την πίτσα μαργαρίτα Η πιο διαδεδομένη ιστορία αναφέρει ότι τον Ιούνιο του 1889, με αφορμή την επίσκεψη της βασίλισσας Μαργαρίτας της Σαβοΐας στη Νάπολη, το παλάτι Capodimonte ανέθεσε στον γνωστό ναπολιτάνο πιτσαδόρο Ραφαέλε Εσποζίτο να δημιουργήσει ένα πιάτο προς τιμήν της. Ο Εσποζίτο, ο οποίος εργαζόταν στην πιτσαρία που σήμερα είναι γνωστή ως Pizzeria Brandi, ετοίμασε τρεις διαφορετικές πίτσες. Η βασίλισσα ξεχώρισε αμέσως αυτή που έφερε τα χρώματα της ιταλικής σημαίας: κόκκινο από τη ντομάτα, λευκό από τη μοτσαρέλα και πράσινο από τον φρέσκο βασιλικό. Σύμφωνα με τον μύθο, η πίτσα ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της, ενώ μια επίσημη επιστολή ευχαριστιών από την αυλή της βασίλισσας εκτίθεται μέχρι και σήμερα στους τοίχους της Pizzeria Brandi. Επετειακή πλάκα στην πιτσαρία Brandi για τα 100 χρόνια από τη δημιουργία της πίτσας μαργαρίτας (Wikipedia) Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη την εποχή ο όρος «πίτσα» ήταν σχεδόν άγνωστος έξω από τα όρια της Νάπολης και αναφερόταν συχνότερα σε γλυκά κέικ, οπότε η αλμυρή αυτή δημιουργία προκάλεσε μεγάλη εντύπωση και η βασίλισσα ζήτησε από τους σεφ του παλατιού να μάθουν να φτιάχουν το απλό αυτό πιάτο. Η ιστορία της πίτσας Παρά τη γοητεία της ιστορίας αυτής, πρόσφατες ιστορικές και φιλολογικές μελέτες αποδεικνύουν ότι ο ισχυρισμός της πιτσαρίας Brandi πρόκειται ουσιαστικά για έναν καλοστημένο «μύθο». Η πίτσα με ντομάτα, μοτσαρέλα και βασιλικό υπήρχε στη Νάπολη δεκαετίες πριν από το 1889, με τις ρίζες της να εντοπίζονται μεταξύ του 1796 και του 1810. Η ιστορική πραγματικότητα αποτυπώνεται ξεκάθαρα σε γραπτές πηγές της εποχής: 1830: Σε πρώιμες αναφορές για τα έθιμα της Νάπολης και των περιχώρων της, ένας συγγραφέας με το ψευδώνυμο «Σκαντζόχοιρος» περιγράφει ήδη μια πίτσα με συνδυασμό ντομάτας, μοτσαρέλας και βασιλικού. 1849: Ο φιλόλογος Εμανουέλε Ρόκο καταγράφει τους συνδυασμούς υλικών που χρησιμοποιούσαν οι Ναπολιτάνοι, κάνοντας ειδική αναφορά στη χρήση σάλτσας ντομάτας, βασιλικού και λεπτοκομμένων φετών μοτσαρέλας. 1866: Ο Φραντσέσκο ντε Μπουρκάρντ, στο έργο του Usi e costumi di Napoli e contorni descritti e dipinti, περιγράφει βασικές συνταγές που γεννήθηκαν στη Νάπολη εκείνη την εποχή. Μεταξύ αυτών βρίσκουμε τη μαρινάρα, την πίτσα μαργαρίτα, την πίτσα με αντζούγιες (και όμως, δεν ειναι αμερικανική «εφεύρεση»), αλλά και το καλτσόνε. Shutterstock Από πού πήρε πραγματικά το όνομά της; Η επικρατέστερη εκδοχή για την προέλευση του ονόματος είναι πολύ πιο πρακτική και οπτική. Όταν η μοτσαρέλα κοβόταν σε λεπτές φέτες και τοποθετούνταν κυκλικά πάνω από τη κόκκινη σάλτσα ντομάτας μαζί με τα φύλλα βασιλικού, το σχήμα που δημιουργούνταν θύμιζε πέταλα του άνθους της μαργαρίτας. Επομένως, τα συστατικά και η μορφή της πίτσας υπήρχαν πολύ πριν από την ενοποίηση της Ιταλίας και την επίσκεψη της βασίλισσας Μαργαρίτας. Ο Ραφαέλε Εσποζίτο πιθανότατα δεν εφηύρε μια νέα συνταγή, αλλά σερβίρισε μια ήδη δημοφιλή ναπολιτάνικη δημιουργία, εκμεταλλευόμενος έξυπνα τον συμβολισμό των χρωμάτων της. Και ναι, για να απολαύσετε την αυθεντική παραδοσιακή πίτσα μαργαρίτα όπως φτιαχνόταν αιώνες τώρα, τα φρέσκα φύλλα βασιλικού στο τέλος αποτελούν το απαραίτητο συστατικό που συμπληρώνει την ιστορία της!
