Σε μια περιοχή στη δυτική Σικελία , βρίσκονται δύο πλαγιές που δεν θυμίζουν σε τίποτα το γραφικό μεσογειακό τοπίο οπού η ομορφιά της φύσης βρίσκεται σε έξαρση. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Στον ένα λόφο, ορθώνονται κίονες και τείχη που, από απόσταση, μοιάζουν με ελληνικά ή ρωμαϊκά ερείπια, πλησιάζοντας όμως αναγνωρίζεις ότι πρόκειται για υπολείμματα σύγχρονων κτιρίων. Ο διπλανός λόφος έχει λευκό-γκρι χρώμα και μοιάζει σαν ένα τεράστιο φωτοβολταϊκό πάρκο. Από κοντά, είναι φανερό ότι αποτελείται από τεράστιες πλάκες τσιμέντου σε πολυγωνικό σχήμα και προσφέρει υπέροχη θέα στην κοιλάδα Μπελίτσε. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα τεράστιο έργο τέχνης με το όνομα «Cretto di Burri» ή το «Grande Cretto», δηλαδή η μεγάλη σχισμή, και αποτελεί μια από τις τουριστικές ατραξιόν της Σικελίας. Shutterstock Ένα τεράστιο έργο τέχνης από τσιμέντο πάνω στα ερείπια μιας πόλης Το Cretto εκτείνεται πάνω από τα ερείπια της πόλης Γκιμπελίνα (Gibellina), η οποία καταστράφηκε από σεισμό 6,4 Ρίχτερ στις 15 Ιανουαρίου 1968. Το έργο αυτό του καλλιτέχνη Αλμπέρτο Μπούρι καταλαμβάνει πάνω από 86.000 τετραγωνικά μέτρα της πλαγιάς. Aποτελείται από 122 τσιμεντένια μπλοκ ύψους 1,5 μέτρου. Ο Μπούρι εμπνεύστηκε από μια επίσκεψή του στα ερείπια της παλιάς Γκιμπελίνα, αλλά και από έναν αρχαιοελληνικό ναό στη γειτονική Σεγέστα. Ουσιαστικά, τα κομμάτια τσιμέντου αντιπροσωπεύουν τα οικοδομικά τετράγωνα της πόλης και τα μονοπάτια που τέμνουν το τσιμέντο είναι οι δρόμοι που κάποτε περνούσαν από κάτω. Shutterstock Οι επισκέπτες μπορούν να περπατήσουν κατά μήκος αυτών των «δρόμων», όπου οι τσιμεντένιοι όγκοι -καθένας από τους οποίους αντιπροσωπεύει ένα οικοδομικό τετράγωνο της πόλης- φτάνουν σε ύψος από τον ώμο ως το κεφάλι. Φυσικά, η ιδέα του ήταν αρκετά αμφιλεγόμενη. Πολλοί από τους παλιούς κατοίκους της Γκιμπελίνα ήταν συναισθηματικά δεμένοι με την παλιά πόλη και δεν ήθελαν να τη δούν να μπαζώνεται. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1984, αλλά σταμάτησαν πέντε χρόνια αργότερα λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Ο Μπούρι πέθανε το 1995, αλλά οι εργασίες ξανάρχισαν το 2013 και ολοκληρώθηκαν τον Μάιο του 2015. Αν και αρχικά το έργο τέχνης είχε ένα ανοιχτό λευκό χρώμα, σήμερα, ορισμένοι από τους «τοίχους» είναι βαμμένοι στο χρώμα του αίματος ως αποτέλεσμα του σιδήρου από τα ισοπεδωμένα ερείπια που διαρρέει και οξειδώνεται στη βροχή. Ο τρομακτικός σεισμός του 1968 και η ανακατασκευή της Γκιμπελίνα Ο σεισμός του Μπελίτσε το 1968 άφησε πίσω του 296 νεκρούς και σχεδόν 100.000 άστεγους. Ο σεισμός έπληξε 21 πόλεις σε τρεις επαρχίες της Σικελίας, αλλά οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο ήταν η Γκαμπελίνα, η οποία ισοπεδώθηκε σε δευτερόλεπτα, και οι γειτονικές της, Σαλαπαρούτα και Ποτζιορεάλε. Τότε, η κυβέρνηση πρόσφερε στους ανθρώπους εισιτήρια χωρίς επιστροφή για την Αυστραλία και τις ΗΠΑ, καθώς δεν υπήρχε ενδιαφέρον για την ανοικοδόμηση μιας «φτωχής» πόλης. Τα ερείπια του Ποτζιορεάλε (Shutterstock) Σε αντίθεση με τη Σαλαπαρούτα και το ο Ποτζιορεάλε που ξαναχτίστηκαν κοντά στα ερείπια των παλιών πόλεων (τα οποία φαίνονται ακόμα), η Γκιμπελίνα ξαναχτίστηκε σε νέα τοποθεσία κοντά σε αυτοκινητόδρομο χάρη στον δήμαρχό της, Λουντοβίκο Κοράο. Η νέα πόλη σχεδιάστηκε με βάση το αυτοκίνητο, χωρίς την παραδοσιακή ιταλική πλατεία, με δρόμους πλάτους 12 μέτρων για την αποφυγή μελλοντικών ζημιών από σεισμούς. Η ανοικοδόμηση κράτησε δεκαετίες. Οι κάτοικοι στεγάστηκαν αρχικά σε σκηνές και στη συνέχεια σε μεταλλικές παράγκες μονωμένες με αμίαντο. Οι τελευταίες οικογένειες έφυγαν από τις παράγκες το 2006. Η επίσκεψη στη Νέα Γκιμπελίνα σήμερα είναι μια απόκοσμη εμπειρία. Επειδή η πόλη χτίστηκε για αυτοκίνητα και δεν έχει πραγματικό κέντρο, μοιάζει με αμερικανική επαρχιακή πόλη. Σπάνια θα δείτε πεζού, ενώ η πόλη μοιάζει πολύ μεγάλη για τον σημερινό της πληθυσμό. Σήμερα, ο πληθυσμός της Γκαμπελίνα έχει μειωθεί από περίπου 6.000 την εποχή του σεισμού σε 3.000 κατοίκους. Μια πόλη με περισσότερα έργα τέχνης από κατοίκους Οι πρώτοι κάτοικοι που μετεγκαταστάθηκαν στη νέα Γκιμπελίνα βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα δίλημμα: πώς ξαναχτίζεις μια κοινότητα και μια ζωή σε ένα αστικό περιβάλλον που είναι εντελώς ξένο; Ο Κοράο και οι κάτοικοι της πόλης πίστευαν ότι η τέχνη θα μπορούσε να δώσει ψυχή σε ένα περιβάλλον που έμοιαζε εντελώς ξένο προς τους κατοίκους. Στις 15 Ιανουαρίου 1970, οι πολίτες της Γκιμπελίνα απηύθυναν έκκληση για βοήθεια. Ο καλλιτέχνης Ρενάτο Γκουτούζο παρευρέθηκε και ένας από τους πίνακές του κρέμεται τώρα στην γκαλερί μοντέρνας τέχνης της Γκιμπελίνα. Αυτή είναι η εκκλησία της Γκιμπελίνα με το ιδιαίτερο καμπαναριό, ενώ το κυκλικό σχήμα της αποτελεί σύμβολο για το Σύμπαν (Shutterstock) Έτσι, η μικρή αυτή σικελική πόλη έγινε πόλος έλξης για διανοούμενους και καλλιτέχνες. Πλέον έχει περισσότερα έργα τέχνης από κατοίκους! Από έργα μεταμοντέρνας τέχνης μέχρι κεραμικά, γλυπτά και πρωτοποριακά κοστούμια, συνολικά στην πόλη υπάρχουν πάνω από 5.500 σύγχρονα έργα τέχνης. Ο χάρτης της Γκιμπελίνα απαριθμεί τουλάχιστον 70 καλλιτεχνικούς χώρους, συμπεριλαμβανομένου του Museo d’Arte Contemporanea, ενός από τα καλύτερα μουσεία σύγχρονης τέχνης της Ιταλίας, και του Museo delle Trame Mediterranee, το οποίο πλέκει μαζί τους μεσογειακούς πολιτισμούς μέσω της τέχνης. Το γλυπτό «Βουνό από αλάτι» του Mimmo Paladino (Shutterstock) Χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του γλύπτη Πιέτρο Κονσάγκρα, ο οποίος δημιούργησε το Stella d’ingresso al Belice, ένα τεράστιο αστέρι από ανοξείδωτο χάλυβα. Γύρω από την πόλη υπάρχουν δεκάδες γλυπτά καλλιτεχνών, από τον Μίμο Ροτέλα μέχρι τον Γιόζεφ Μπόις και τον Ινιάτσιο Μονκάδα. Αρκετά ιδιαίτερη είναι και η αρχιτεκτονική της πόλης, με κτίρια που συνδυάζουν μπρουταλιστικά και μεταμοντέρνα στοιχεία, σε συνδυασμό με την παράδοση της Σικελίας ως αρχαίας αποικίας για πολλούς από τους γειτονικούς λαούς. Το Θέατρο της Γκιμπελίνα που λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος (Shutterstock) Πάρτε για παράδειγμα το Teatro, ένα κτίριο-μεγαθήριο σε σχήμα βεντάλιας, τόσο τεράστιο που εκτείνεται πάνω από δύο δρόμους. Ο Κονσάγκρα το σχεδίασε ως το θέατρο της πόλης, αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Σήμερα, μοιάζει περισσότερο με πολυώροφο πάρκινγκ διασταυρωμένο με UFO. Η Γκιμπελίνα ξαναζωντανεύει το 2026 Μετά από χρόνια ερημιάς, το ηθικό των κατοίκων έχει αναπτερωθεί φέτος, καθώς η Γκιμπελίνα είναι η πρώτη πόλη που γίνεται ιταλική Πρωτεύουσα Σύγχρονης Τέχνης. Ήδη ορισμένα κτίρια έχουν αποκατασταθεί, ενώ πολλοί διάσημοι καλλιτέχνς έχουν προσκληθεί στη Γκιμπελίνα. Για τους κατοίκους της μικρής αυτής πόλης, η οποία βιώνει τα τελευταία χρόνια ένα νέο κύμα φυγής λόγω του brain drain, οι φετινές εκδηλώσεις αποτελούν σίγουρα μια ανάσα και μια ευκαιρία να αναδείξουν εκ νέου τη Γκιμπελίνα.
