Σε σκληρό παζάρι εξελίσσεται η διαπραγμάτευση για τον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ, ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ, με τη Γαλλία και τη Γερμανία να βρίσκονται σε αντίθετα στρατόπεδα ως προς τις δαπάνες και τη χρηματοδότηση. Σύμφωνα με το Politico, η τύχη του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν η Γαλλία και η Γερμανία θα καταφέρουν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους. Ωστόσο, η πολιτική πίεση που αντιμετωπίζουν ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτζ στις χώρες τους περιορίζει τις πιθανότητες μιας άμεσης συμφωνίας. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για διήμερη σύνοδο κορυφής, η αντιπαράθεση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) παραμένει έντονη. Από τη μία πλευρά, η Γερμανία ηγείται μιας ομάδας χωρών που ζητούν συγκράτηση των δαπανών και μικρότερο προϋπολογισμό. Από την άλλη, η Γαλλία και άλλες κυβερνήσεις αντιδρούν στις εκτεταμένες περικοπές. Παρά τις προσδοκίες ότι ένας γαλλογερμανικός συμβιβασμός θα μπορούσε να ξεμπλοκάρει τις διαπραγματεύσεις, διπλωμάτες και αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες, το Παρίσι και το Βερολίνο εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το ενδεχόμενο σημαντικής προόδου αυτή την εβδομάδα. Τα δύο μεγάλα εμπόδια για τη συμφωνία Η Γαλλία και η Γερμανία δεν είναι οι μόνες χώρες που θα πρέπει να συμφωνήσουν στους τελικούς αριθμούς. Ωστόσο, ως οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ, διαθέτουν καθοριστικό βάρος στις διαπραγματεύσεις. «Οι καθυστερήσεις και οι συνεχιζόμενες διαφωνίες στο Συμβούλιο προκαλούν ανησυχία», δήλωσε ο Ζίγκφριντ Μουρεσάν, ο οποίος συντονίζει από κοινού τις εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Όπως επισήμανε, ο προϋπολογισμός μπορεί να διαμορφωθεί μόνο μέσα από συμβιβασμούς. Η έγκαιρη συμφωνία, σύμφωνα με τον ίδιο, θα επέτρεπε στην ΕΕ να προχωρήσει ταχύτερα στην υλοποίηση πολιτικών για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια, τη στήριξη αγροτών και ερευνητών, αλλά και την προστασία των συνόρων και του κυβερνοχώρου. Διπλωμάτης της ΕΕ, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, εκτίμησε ότι μια κοινή πρωτοβουλία Μακρόν και Μερτζ θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα. Για να προχωρήσει, ωστόσο, η συμφωνία θα χρειαστεί και τη στήριξη άλλων ηγετών, μεταξύ των οποίων η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ. Παρότι οι δύο ηγέτες ενδέχεται να συζητήσουν κατ’ ιδίαν στο περιθώριο της συνόδου, δεν υπήρχε, σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, οριστικοποιημένο σχέδιο για επίσημη διμερή συνάντηση. Μακρόν: Ο φόβος ότι οι παραχωρήσεις θα γίνουν πολιτικό όπλο Για τον Γάλλο πρόεδρο, ο χρόνος λειτουργεί ως πρόσθετος περιορισμός. Με τη θητεία του να πλησιάζει στο τέλος της, το 2027, μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει σημαντικές υποχωρήσεις προς το Βερολίνο θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό της Γαλλίας. Συνεργάτης του Μακρόν εκτίμησε ότι ο πρόεδρος δεν θα πρέπει να εμφανιστεί υπερβολικά διαλλακτικός στις διαπραγματεύσεις, καθώς μια τέτοια εικόνα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί εναντίον του στην προεκλογική περίοδο. Η Μαρίν Λεπέν από την ακροδεξιά και ο Ζαν-Λικ Μελανσόν από την αριστερά έχουν υποστηρίξει ότι η Γαλλία δεν αποκομίζει επαρκή οφέλη σε σχέση με τη συνεισφορά της στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Μια συμφωνία που θα θεωρηθεί ότι επιβαρύνει τη χώρα ή περιορίζει τη χρηματοδότηση σημαντικών πολιτικών θα μπορούσε, επομένως, να γίνει αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης. Σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες την Τετάρτη, η Λεπέν κατηγόρησε τους διαπραγματευτές ότι επιταχύνουν τις συνομιλίες σε μια προσπάθεια, όπως είπε, να περιορίσουν τις μελλοντικές δημοκρατικές επιλογές πριν αυτές εκφραστούν στις κάλπες. Η παρέμβασή της αποτυπώνει την πολιτική διάσταση των διαπραγματεύσεων, καθώς οι αποφάσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό συνδέονται πλέον και με τις εσωτερικές εκλογικές ισορροπίες σε κράτη-μέλη. Μερτζ: Πίεση από την ακροδεξιά και το γερμανικό εκλογικό μέτωπο Αντίστοιχες δυσκολίες αντιμετωπίζει και ο Γερμανός καγκελάριος. Μετά τις σημαντικές εκλογικές απώλειες του κόμματός του σε κρατιδιακές εκλογές και την ενίσχυση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), ο Μερτζ καλείται να αποφύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να παρουσιαστούν ως πρόσθετη επιβάρυνση των Γερμανών φορολογουμένων προς όφελος των Βρυξελλών. Το Βερολίνο προτιμά να μην υπάρξει συμφωνία από το να εγκριθεί ένας προϋπολογισμός που αυξάνει το συνολικό ύψος των δαπανών, σύμφωνα με τη θέση που έχει διατυπώσει ο ίδιος ο Μερτζ. Η στάση αυτή περιορίζει τα περιθώρια υποχώρησης της γερμανικής κυβέρνησης. Μια συμφωνία που θα απαιτούσε μεγαλύτερη χρηματοδοτική συνεισφορά θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την κριτική ότι η κυβέρνηση διαθέτει περισσότερα χρήματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την ώρα που στο εσωτερικό της χώρας δέχεται πιέσεις. Ωστόσο, η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα χρηματοδοτηθεί. Φόροι ή περικοπές: Η διαφωνία Μακρόν – Μερτς για τα ευρωπαϊκά έσοδα Η Γαλλία επιδιώκει να αυξηθούν τα έσοδα της ΕΕ μέσω νέων πηγών χρηματοδότησης, γνωστών ως «ίδιοι πόροι». Σε αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται νέες επιβαρύνσεις, όπως εισφορές που συνδέονται με τον διαδικτυακό τζόγο. Ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μπενζαμέν Αντάντ, δήλωσε την Τρίτη ότι οι συζητήσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στην εξεύρεση πρόσθετων εσόδων και όχι σε «μαζικές περικοπές». Το Παρίσι επιδιώκει, παράλληλα, να σταθεροποιήσει τις εθνικές συνεισφορές, αποφεύγοντας την αύξηση των δικών του πληρωμών προς τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Η Γερμανία εμφανίζεται ανοιχτή στην εξέταση νέων ίδιων πόρων, αλλά διατηρεί επιφυλάξεις για το κατά πόσο θα μπορούσαν να αποφέρουν αρκετά χρήματα ώστε να καλύψουν τις ανάγκες του προϋπολογισμού. Παρά τις δημόσιες διαφωνίες, γαλλικές πηγές εκτιμούν ότι οι θέσεις των δύο χωρών ενδέχεται να μην απέχουν τόσο πολύ όσο φαίνεται. Η ίδια πηγή που πρόσκειται στον Μακρόν αναγνώρισε ότι και οι δύο πλευρές θα χρειαστεί να βγουν από τη ζώνη άνεσής τους, εκφράζοντας παράλληλα την εκτίμηση ότι τελικά θα υπάρξει συμφωνία. Η γερμανική βιομηχανία πιέζει για πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό Το Παρίσι ποντάρει επίσης στο ότι οι πιέσεις από άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αλλά και από τη γερμανική βιομηχανία, θα μπορούσαν να οδηγήσουν τον Μερτζ σε αναθεώρηση της στάσης του απέναντι στις εκτεταμένες περικοπές. Την ίδια εβδομάδα, η γερμανική βιομηχανική ομοσπονδία BDI και κορυφαίοι επιχειρηματικοί φορείς κάλεσαν τη γερμανική κυβέρνηση να υποστηρίξει έναν πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Η συζήτηση αφορά, επομένως, όχι μόνο τη δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά και τη δυνατότητα της ΕΕ να χρηματοδοτήσει τις μελλοντικές της προτεραιότητες σε ένα περιβάλλον αυξημένων αναγκών για ασφάλεια, τεχνολογική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Οι δυσκολίες στη διαπραγμάτευση του προϋπολογισμού δεν είναι το μοναδικό πεδίο τριβής ανάμεσα στο Παρίσι και το Βερολίνο. Οι δύο χώρες εξακολουθούν να διαπραγματεύονται έναν ευρύτερο συμβιβασμό για τη βιομηχανική πολιτική της ΕΕ. Σύμφωνα με σχέδιο που είχε αναφέρει το POLITICO τον Ιούλιο, η Γερμανία θα αποδεχόταν αυστηρότερους κανόνες «Made in Europe» με αντάλλαγμα τη γαλλική στήριξη σε χαλαρότερους στόχους για τις εκπομπές των αυτοκινήτων και στην αναθεώρηση της απαγόρευσης των κινητήρων εσωτερικής καύσης από το 2035. Ο αρμόδιος επίτροπος της ΕΕ για τη Βιομηχανία, Στεφάν Σεζουρνέ, δήλωσε την Τρίτη στο POLITICO ότι στηρίζει τη συμφωνία για την ολοκλήρωση και των δύο φακέλων. Ο Μακρόν είχε χαρακτηρίσει πρόσφατα τη συμφωνία «επικείμενη», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η πρόοδος εξαρτάται από τις διαβουλεύσεις του γερμανικού κυβερνητικού συνασπισμού. Ωστόσο, η απουσία συμφωνίας κατά τη διάρκεια της έκθεσης αυτοκινήτου στο Παρίσι επιβεβαίωσε ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν στους όρους, με το Ελιζέ να επιβεβαιώνει ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Το διακύβευμα είναι πλέον ευρύτερο από έναν αριθμό στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό: η δυνατότητα του γαλλογερμανικού άξονα να διαμορφώσει κοινή γραμμή για τη χρηματοδότηση, τη βιομηχανία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η πολιτική πίεση στο Παρίσι και στο Βερολίνο καθιστά τον συμβιβασμό δυσκολότερο, χωρίς όμως να τον αποκλείει.
