Ο παγκόσμιος χάρτης αλλάζει μετά από σχεδόν πέντε αιώνες, καθώς η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία ψήφισμα υπέρ της εγκατάλειψης της παραδοσιακής προβολής Μερκάτορ και της προώθησης χαρτογραφικών απεικονίσεων που αποτυπώνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό μέγεθος των ηπείρων, με επίκεντρο την Αφρική. Τα Ηνωμένα Έθνη ψήφισαν την έγκριση ενός ψηφίσματος με το οποίο ο κόσμος θα καταργήσει επίσημα τον παραδοσιακό χάρτη του πλανήτη κατά Μερκάτορ, υπέρ ενός χάρτη που απεικονίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Σε συνεδρίαση στην έδρα τους στη Νέα Υόρκη, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ κατάργησε επίσημα την προβολή Μερκάτορ του 16ου αιώνα, υπέρ μιας προβολής που βασίζεται στο ακριβέστερο σχέδιο «Equal Earth» του 2018. Στη συνεδρίαση, 164 χώρες ψήφισαν υπέρ του ψηφίσματος. Μόνο οι ΗΠΑ ψήφισαν κατά, με τον εκπρόσωπό τους να δηλώνει ότι το ψήφισμα ήταν «περιττό». Υπήρξαν έξι αποχές. JUST IN: UN votes 164-1 to ditch the Mercator projection in favor of the “Equal Earth” map, with the U.S. casting the lone vote against. pic.twitter.com/XoP96pZwYl — Polymarket (@Polymarket) September 4, 2026 Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, επομένως οι χώρες και οι οργανισμοί δεν υποχρεούνται να υιοθετήσουν αποκλειστικά τη νέα προβολή, ούτε απαγορεύεται η χρήση της Μερκάτορ. Ωστόσο, η απόφαση αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για αλλαγές στους σχολικούς χάρτες, τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις ψηφιακές εφαρμογές, δεδομένης της εκτεταμένης χρήσης της προβολής Μερκάτορ στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τη δημόσια διοίκηση. Το Τόγκο, το οποίο ηγήθηκε της εκστρατείας για την ψήφιση του ψηφίσματος εκ μέρους της Αφρικανικής Ένωσης, δήλωσε ότι το ψήφισμα «αναγνωρίζει και επιβεβαιώνει ότι οι δυσανάλογες χαρτογραφικές αναπαραστάσεις, ιδίως εκείνες που προκύπτουν από την προβολή του Μερκάτορ, έχουν επιφέρει μακροχρόνιες γνωστικές, εκπαιδευτικές, πολιτισμικές, γεωπολιτικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, συμβάλλοντας σε μια δραστική μείωση του αντιληπτού μεγέθους της Αφρικής και άλλων περιοχών του κόσμου στη συλλογική φαντασία της παγκόσμιας κοινότητας». Μιλώντας πριν από την έγκριση του ψηφίσματος, ο Ρόμπερτ Ντούσεϊ, υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, δήλωσε: «Αυτή η συζήτηση δεν είναι πολιτική [αλλά] επιστημονική, διότι υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις και, ως εκ τούτου, όλοι πρέπει να αποδεχθούμε την πραγματικότητα». Η προβολή Μερκάτορ εισήχθη από τον φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκάτορ το 1569 για να βοηθήσει τους ναυτικούς στην πλοήγησή τους στις θάλασσες. Σχεδόν πέντε αιώνες αργότερα, παραμένει το παγκόσμιο πρότυπο. Ωστόσο, λόγω του τρόπου προβολής της, οι περιοχές κοντά στον ισημερινό εμφανίζονται σημαντικά μικρότερες από ό,τι είναι στην πραγματικότητα, ενώ οι περιοχές υψηλού γεωγραφικού πλάτους φαίνονται πολύ μεγαλύτερες. Για παράδειγμα, ο χάρτης παρουσιάζει την Αφρική ως παρόμοια σε μέγεθος με τη Γροιλανδία, αλλά η ήπειρος είναι 14 φορές μεγαλύτερη από το δανικό έδαφος. «Θα μπορούσες να χωρέσεις τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία, το Μεξικό και μεγάλο μέρος της Ευρώπης μέσα στην Αφρική και να σου μείνει ακόμα χώρος», αναφέρει μια αναφορά στο Change.org για την εκστρατεία #CorrectTheMap, η οποία έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 11.000 υπογραφές. Η Αφρικανική Ένωση ενέκρινε την εκστρατεία τον Αύγουστο του 2025 και στη συνέχεια ζήτησε από το Τόγκο να ηγηθεί της υιοθέτησής της. Την Παρασκευή, πριν από την ψηφοφορία, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας μίλησε υπέρ του ψηφίσματος. «[Εμείς] θα εγκαταλείψουμε την προβολή του Μερκάτορ υπέρ χαρτογραφικών αναπαραστάσεων προσαρμοσμένων σε συγκεκριμένες χρήσεις, πιο πιστών στις πραγματικές επιφάνειες και σύμφωνων με τις συστάσεις των χαρτογράφων και των επιστημόνων», δήλωσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι, σε μια κίνηση που θεωρείται μέρος της προσπάθειας της Γαλλίας να ενισχύσει την καλή θέληση μεταξύ των πρώην αποικιών της. Η Γαλλία θα χρησιμοποιεί πλέον την προβολή Έκερτ IV, η οποία προσεγγίζει την προβολή «Equal Earth» που συνιστάται στο ψήφισμα. Ιστορικοί και γεωγράφοι υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι η προβολή του Μερκάτορ βασίζεται σε δυτικά στερεότυπα. Ακτιβιστές έχουν επαναλάβει αυτό το επιχείρημα, ενώ ορισμένοι έχουν επινοήσει τον όρο «χαρτογραφικός αποικιοκρατισμός». Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ο χάρτης έχει διαμορφώσει διακριτικά τις διεθνείς δυναμικές εξουσίας, ελαχιστοποιώντας τη φυσική παρουσία του παγκόσμιου Νότου και διογκώνοντας οπτικά τις χώρες του βόρειου ημισφαιρίου, ενώ συρρικνώνει τις ισημερινές περιοχές. Αυτό λέγεται ότι έχει ενισχύσει συστημικές προκαταλήψεις στο διεθνές εμπόριο, στις αναπτυξιακές προτεραιότητες και στα εκπαιδευτικά πλαίσια.
