Σοκ έχει προκαλέσει στην ακαδημαϊκή κοινότητα της Βρετανίας η τραγική είδηση του θανάτου του Τζέισον Άρντεϊ. Ο πρώην καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, ο οποίος το τελευταίο διάστημα βρισκόταν στο επίκεντρο μίας σφοδρής διαμάχης γύρω από κατηγορίες περί λογοκλοπής, εντοπίστηκε νεκρός στο σπίτι του. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, ένας άνδρας βρέθηκε «χωρίς τις αισθήσεις του» σε κατοικία στο Μπάτερσι του νότιου Λονδίνου, το απόγευμα της Παρασκευής. Ο 41χρονος ακαδημαϊκός είχε υποβάλει την παραίτησή του από τη θέση του καθηγητή κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης στο Κέμπριτζ την περασμένη εβδομάδα, έπειτα από ισχυρισμούς περί λογοκλοπής αλλά και αμφισβητήσεις γύρω από ορισμένα από τα επιτεύγματά του, κατηγορίες τις οποίες ο ίδιος είχε αρνηθεί κατηγορηματικά. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Η ανακοίνωση της οικογένειας και οι έρευνες της αστυνομίας Σε ανακοίνωσή της, η οικογένεια του Τζέισον Άρντεϊ ανέφερε ότι βρίσκονται «σε σοκ για την απώλεια αυτού του καταπληκτικού πατέρα, συντρόφου, αδελφού, θείου και γιου». Παράλληλα, εξέφρασαν την οργή τους για την αντιμετώπιση που είχε, τονίζοντας: «Η εκστρατεία παραπληροφόρησης ήταν πάρα πολύ βαριά για τον Τζέισον, ο οποίος ήταν ένας ευγενικός άνθρωπος και ήθελε πάντα να βλέπει το καλύτερο σε όλους». Νωρίτερα την Παρασκευή, αξιωματικοί της αστυνομίας κλήθηκαν σε διεύθυνση στο Μπάτερσι από την Υπηρεσία Ασθενοφόρων του Λονδίνου. Σε ανακοίνωσή της, η Μητροπολιτική Αστυνομία δήλωσε: «Προς το παρόν, ο θάνατός του αντιμετωπίζεται ως απροσδόκητος, αλλά δεν θεωρείται ύποπτος». Από την πλευρά της, η αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, καθηγήτρια Ντέμπορα Πρέντις, εξέφρασε τη θλίψη του ιδρύματος: «Είμαστε βαθύτατα λυπημένοι στο άκουσμα αυτής της τραγικής είδησης. Τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια πηγαίνουν στην οικογένεια και τους φίλους του Τζέισον Άρντεϊ σε αυτή την απίστευτα δύσκολη στιγμή». Αντίστοιχα, η Υπουργός Παιδείας της Βρετανίας, Λούσι Πάουελ, δήλωσε «βαθιά σοκαρισμένη και λυπημένη», προτρέποντας τον κόσμο να «θυμάται ότι εμπλέκονται πραγματικοί άνθρωποι με αγαπημένα πρόσωπα». Οι κατηγορίες, ο Νέιθαν Κόφνας και η απάντηση του Άρντεϊ Ο 41χρονος Άρντεϊ είχε αρνηθεί οποιαδήποτε λογοκλοπή, παραδεχόμενος ωστόσο λάθη στο έργο του. Την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε ότι η πρόσφατη διαμάχη γύρω από το έργο του είχε οδηγήσει σε «ένα αμείλικτο επίπεδο δημόσιου ελέγχου και προσωπικών επιθέσεων». Η αντιπαράθεση ξέσπασε αρχικά όταν ένας άλλος ακαδημαϊκός, ο Νέιθαν Κόφνας – ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως «ρεαλιστής σε θέματα φυλής» και απολύθηκε από τον ρόλο του στο Κέμπριτζ το 2024 – υποστήριξε ότι βρήκε πολυάριθμες περιπτώσεις λογοκλοπής στο έργο του καθηγητή. Ο Άρντεϊ εξήγησε ότι ορισμένα λάθη στο πρώιμο ακαδημαϊκό του έργο προέκυψαν λόγω του αυτισμού του, καθώς βασιζόταν στη χρήση της μίμησης για να κατανοήσει τις πληροφορίες. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι παρόμοιος αυστηρός έλεγχος θα έβρισκε αντίστοιχα λάθη σε έργα άλλων ακαδημαϊκών. «Μιλάμε για την ακαδημαϊκή κοινότητα εδώ. Δεν δολοφόνησα κάποιον. Πιστεύω ότι η σκληρότητα που βίωσα και η παρουσίασή μου ως ενός είδους ψεύτη και φαντασιόπληκτου είναι εντελώς απαράδεκτη», είχε δηλώσει στους Times νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Ο διορισμός του Άρντεϊ ως του νεότερου μαύρου καθηγητή στην ιστορία του Κέμπριτζ, σε ηλικία 37 ετών το 2023, είχε χαιρετιστεί ως μια εξαιρετικά προοδευτική στιγμή. Ανακοινώνοντας την παραίτησή του, ο ίδιος ανέφερε ότι το «προσωπικό κόστος» της πίεσης που δεχόταν είχε γίνει «πολύ μεγάλο». «Ενώ η κριτική είναι αναπόφευκτο μέρος της ακαδημαϊκής ζωής, αυτό που βίωσα έχει ξεπεράσει κατά πολύ την επιστημονική διαφωνία», τόνισε και συμπλήρωσε: «Οι αμείλικτες κατηγορίες, οι εικασίες και ο δημόσιος σχολιασμός έχουν αφήσει βαθύτατο αποτύπωμα σε εμένα και στα αγαπημένα μου πρόσωπα». Ξεκαθάρισε, επίσης, ότι η παραίτησή του δεν πρέπει «να εκληφθεί ως αποδοχή των αφηγημάτων που με έχουν περιβάλει». Οι έρευνες των πανεπιστημίων και η ευθύνη του Κέμπριτζ Το Κέμπριτζ είχε αρχικά δηλώσει ότι οι ισχυρισμοί περί λογοκλοπής που αφορούσαν τη διατριβή του Άρντεϊ και ορισμένες δημοσιεύσεις σε περιοδικά, είχαν ερευνηθεί από το Πανεπιστήμιο Λίβερπουλ Τζον Μουρς (LJMU) και τα εν λόγω περιοδικά. Το LJMU – το οποίο απένειμε στον Άρντεϊ το διδακτορικό του το 2015 – κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν είχε λογοκλέψει στο έργο του. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, το Κέμπριτζ ανακοίνωσε μια ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με τον διορισμό του. Σε επιστολή της προς το προσωπικό του πανεπιστημίου, η καθηγήτρια Ντέμπορα Πρέντις ανέφερε: «Κατανοώ πλήρως τις ανησυχίες που εγείρονται σε όλο το πανεπιστήμιο και πολύ πέρα από αυτό, σχετικά με τον διορισμό του Τζέισον Άρντεϊ, και τις συμμερίζομαι… Αυτή η έρευνα, όπως λέτε, θα πρέπει να είναι ενδελεχής και διαφανής, και θα διεξαχθεί ανεξάρτητα από ανώτερα ακαδημαϊκά στελέχη εντός και εκτός του Κέμπριτζ». Το πανεπιστήμιο θα κληθεί πλέον να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα, μεταξύ άλλων για το καθήκον φροντίδας (duty of care) που είχε, από τη στιγμή που τον τοποθέτησε σε μια τόσο προβεβλημένη θέση. Ενδέχεται, επίσης, να βρεθεί στο επίκεντρο αντιδράσεων από διάφορες πλευρές, τόσο από αυτούς που θεωρούν ότι ο Άρντεϊ διώχθηκε δημόσια, όσο και από εκείνους που αμφισβητούν αν θα έπρεπε εξαρχής να είχε διοριστεί. Κύμα αντιδράσεων και θλίψη από φίλους και συνεργάτες Ο Τζόλιον Μομ από την ομάδα εκστρατείας Good Law Project χαρακτήρισε τον θάνατο του Άρντεϊ «τραγωδία». «Δεν καταλαβαίνω ποιο ήταν το δημόσιο συμφέρον για τη συνεχή καταδίωξή του μετά την παραίτησή του ως καθηγητή και δεν καταλαβαίνω τι αξιολογήσεις κινδύνου έκαναν τα μέσα ενημέρωσης», πρόσθεσε ο Μομ. Μιλώντας στην εκπομπή Newsnight του BBC, ο Καθηγητής Μαύρων Σπουδών και φίλος του Άρντεϊ, Κεχίντε Άντριους, τον περιέγραψε ως «πολύ πεσμένο» ψυχολογικά μετά την παραίτησή του. «Ήταν πολύ αναστατωμένος. Ένιωθε ότι δεν υπήρχε διέξοδος. Ουσιαστικά δεν έβγαινε από το σπίτι. Είχε χάσει πολύ βάρος», ανέφερε. «Θα πρέπει να υπάρξει μια αφύπνιση για το πόσο άσχημα περνούν στην πραγματικότητα οι μαύροι ακαδημαϊκοί στον ακαδημαϊκό χώρο», πρόσθεσε. Η βουλευτής των Εργατικών, Μπελ Ριμπέιρο-Άντι, δήλωσε στην ίδια εκπομπή πως «η ιδέα ότι ένας ακαδημαϊκός θα συρόταν μέσα από τόση πίεση από τα μέσα ενημέρωσης είναι ανήκουστη». Ο Άρντεϊ εργάστηκε αρχικά ως καθηγητής φυσικής αγωγής πριν αποκτήσει το διδακτορικό του στο LJMU και συνεχίσει ως αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ντάραμ και ως καθηγητής κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Το τελευταίο είχε επίσης ανακοινώσει επανεξέταση του προηγούμενου ακαδημαϊκού έργου του Άρντεϊ. Σε ανακοίνωσή του μετά την είδηση του θανάτου του, το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης δήλωσε «σοκαρισμένο και λυπημένο» από την απώλεια του πρώην συνεργάτη του, προσθέτοντας: «Οι σκέψεις και τα θερμά μας συλλυπητήρια είναι με τους φίλους και την οικογένειά του σε αυτή τη δραματικά θλιβερή στιγμή». Το Πανεπιστήμιο του Ντάραμ, ένας ακόμη από τους πρώην εργοδότες του, τον περιέγραψε ως «έναν ευγενικό και ζεστό άνθρωπο, που αναζητούσε ενεργά να προωθήσει ευκαιρίες για τους διδακτορικούς φοιτητές». Η αυτοβιογραφία του Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Άρντεϊ ακύρωσε μια εκδήλωση για την προώθηση των απομνημονευμάτων του. Ο εκδοτικός οίκος Simon & Schuster είχε δηλώσει προηγουμένως ότι το βιβλίο, με τίτλο Great And Unfortunate Things, επρόκειτο να κυκλοφορήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 27 Αυγούστου, ενώ κυκλοφόρησε ήδη στις ΗΠΑ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία της ζωής του, περιγράφοντας πώς ήταν μη λεκτικός μέχρι την ηλικία των 11 ετών και ανίκανος να διαβάσει ή να γράψει μέχρι τα 18 του, περνώντας μέσα από μια σειρά «απίθανων θριάμβων και αποκαρδιωτικών ανατροπών», προτού καταφέρει να διοριστεί καθηγητής κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ.
