Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εγκαινίασε τη Δευτέρα ένα τηλεοπτικό κανάλι στο YouTube που λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο και το οποίο διαχειρίζεται ο Λευκός Οίκος. ΣΗ κίνηση αυτή έρχεται μετά την απόφασή του την Παρασκευή να απαγορεύσει στα CNN, MS NOW (πρώην MSNBC) και Politico να καλύπτουν δημοσιογραφικά τον Λευκό Οίκο, προκαλώντας την αντίδραση πέντε μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων, τα οποία ανέστειλαν τη Δευτέρα το πρωί την κάλυψη των δραστηριοτήτων του σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Η διαμάχη έχει προκαλέσει ένα κύμα αγωγών από ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, ενώ ο πρόεδρος προειδοποίησε το Σάββατο ότι ενδέχεται να απαγορεύσει και σε άλλα μέσα να μεταδίδουν όσα ο ίδιος χαρακτηρίζει «ψευδείς ειδήσεις». Παράλληλα με τη δική του πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, Truth Social, ο Τραμπ φαίνεται να προσπαθεί να παρακάμψει τα μέσα ενημέρωσης ευρείας απήχησης. Είναι όμως αυτό εφικτό και έχει επιχειρήσει κανείς κάτι παρόμοιο στο παρελθόν; Το Explainer του Al Jazeera επιχειρεί να δώσει όλες τις απαντήσεις. Τι είναι το Trump TV; Το «Trump TV: The Essentials Station» δεν είναι ένα συμβατικό τηλεοπτικό δίκτυο, αλλά μια διαδικτυακή μετάδοση βίντεο που λειτουργεί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Δεν υπάρχουν παρουσιαστές, δημοσιογράφοι ή πρωτότυπη δημοσιογραφική κάλυψη. Αντίθετα, μεταδίδει ομιλίες, ανακοινώσεις της κυβέρνησης, τελετές και επιλεγμένα στιγμιότυπα από την προεδρία του Τραμπ. Πώς ξεκίνησε η τελευταία διαμάχη του Τραμπ με τα μέσα ενημέρωσης ευρείας απήχησης; Την Παρασκευή, ο Τραμπ δήλωσε ότι απαγορεύει στα CNN, MS NOW και Politico να καλύπτουν τον Λευκό Οίκο, προκαλώντας καταιγισμό καταδίκης από αρκετά μεγάλα μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις που παρακολουθούν τα δικαιώματα των μέσων ενημέρωσης. Στο Truth Social, κατηγόρησε τα μέσα αυτά ότι διαδίδουν «ψευδείς ειδήσεις». Πρόσθεσε ότι τα συγκεκριμένα μέσα «γράφουν ή μεταδίδουν συνεχώς μυθοπλασίες ή ψέματα» σχετικά με την κυβέρνηση Τραμπ, χωρίς όμως να δώσει συγκεκριμένα παραδείγματα. Τη Δευτέρα, τα μέσα στα οποία επιβλήθηκε ο αποκλεισμός κατέθεσαν αγωγή κατά της κυβέρνησης Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση τους στερεί τα δικαιώματα που τους παρέχει η Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ. Ο Τραμπ απάντησε στην αγωγή με δήλωση που δημοσίευσε στο Truth Social, εξαπολύοντας επίθεση εναντίον όσων αποκάλεσε «ανθρώπους των ψευδών ειδήσεων» και λέγοντας ότι «το Οβάλ Γραφείο … θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ευπρέπεια, σεβασμό και αξιοπρέπεια και όχι να βεβηλώνεται από κλόουν τρίτης κατηγορίας». «Ανεξάρτητα από το πόσο ΜΕΓΑΛΑ είναι τα επιτεύγματά μου, τα υποβαθμίζουν και τα απαξιώνουν», πρόσθεσε ο πρόεδρος. Στη συνέχεια, το τηλεοπτικό δημοσιογραφικό pool ανακοίνωσε ότι αναστέλλει την κάλυψη των εκδηλώσεων του προέδρου. Το δημοσιογραφικό pool του Λευκού Οίκου αποτελείται από πέντε δίκτυα – ABC, CBS, CNN, Fox News και NBC. Τα δίκτυα εναλλάσσονται στη βιντεοσκόπηση του προέδρου, παρέχοντας ζωντανές εικόνες που στη συνέχεια χρησιμοποιούνται από τα ίδια τα δίκτυα και από μέσα ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο. Όταν ο Λευκός Οίκος απέκλεισε το CNN από την εναλλαγή τη Δευτέρα, τα άλλα τέσσερα δίκτυα αρνήθηκαν να το αντικαταστήσουν. Το αποτέλεσμα ήταν μια αμήχανη μετάδοση, κατά την οποία μια τελετή κοπής κορδέλας στον Λευκό Οίκο, στην οποία παρευρισκόταν ο Τραμπ περιτριγυρισμένος από εργαζομένους με κράνη και γιλέκα ασφαλείας, μεταδόθηκε από το αμερικανικό ειδησεογραφικό δίκτυο Newsmax μόνο με ζωντανή εικόνα και χωρίς ήχο, επειδή δεν υπήρχε παρόν τηλεοπτικό δημοσιογραφικό pool. Άλλα μέσα ενημέρωσης έδειξαν επίσης την αλληλεγγύη τους προς το δημοσιογραφικό pool. Το Associated Press (AP) προσχώρησε σε αρκετούς ειδησεογραφικούς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων η Washington Post και οι New York Times, αποφασίζοντας να μην δημοσιεύσει φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από το φωτογραφικό pool του Λευκού Οίκου σε προεδρικές εκδηλώσεις τη Δευτέρα. Την ίδια ημέρα, ο Τραμπ εγκαινίασε το δικό του κανάλι. Πώς έχει προσπαθήσει ο Τραμπ στο παρελθόν να παρακάμψει τα μέσα ενημέρωσης ευρείας απήχησης; Ο Τραμπ προσπαθεί εδώ και καιρό να παρακάμψει τα μέσα ενημέρωσης ευρείας απήχησης, επικοινωνώντας απευθείας με το κοινό, συχνά με κεφαλαία γράμματα και παράλληλα με εικόνες του εαυτού του που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, μέσω της δικής του πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης, Truth Social. Πέρυσι, προσπάθησε επίσης να αποκλείσει δημοσιογράφους του AP από το Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, το Air Force One και άλλες εκδηλώσεις, ως αντίποινα για την απόφαση του ειδησεογραφικού οργανισμού να μην ακολουθήσει την επιλογή του να αλλάξει το όνομα του Κόλπου του Μεξικού – ο οποίος βρίσκεται εν μέρει στα ύδατα του Μεξικού και άλλων χωρών – σε Κόλπο της Αμερικής. Το AP έχει προσφύγει στη δικαιοσύνη για το ζήτημα αυτό. Από τότε που επέστρεψε στην προεδρία τον Ιανουάριο του 2025, ο Τραμπ έχει προχωρήσει και σε άλλες νομικές ενέργειες εναντίον διαφόρων μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων οι New York Times, η Wall Street Journal και το BBC. Η κυβέρνησή του εμπλέκεται επίσης σε μια μακροχρόνια αντιπαράθεση με το ABC σχετικά με την ανανέωση των αδειών εκπομπής του. Ο Τραμπ έχει επίσης επιτεθεί σε μεμονωμένους δημοσιογράφους, είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ορισμένα μέσα που προτιμά, όπως το Fox News και το Newsmax, μεταδίδουν συχνά ολόκληρες τις εκδηλώσεις στις οποίες συμμετέχει, ενώ podcasters και διαδικτυακοί streamers που θεωρούνται φιλικά διακείμενοι προς αυτόν συχνά του κάνουν μεγάλες, αμοντάριστες συνεντεύξεις. Έχουν άλλοι ηγέτες δημιουργήσει τα δικά τους μέσα ενημέρωσης; Ναι. Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι ο πρώην πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες. Από το 1999 έως το 2012, παρουσίαζε το «Hello, President», μια κυριακάτικη τηλεοπτική και ραδιοφωνική εκπομπή που συχνά διαρκούσε αρκετές ώρες σε κάθε επεισόδιο. Ο Τσάβες τραγουδούσε, δεχόταν τηλεφωνήματα από τηλεθεατές, επιτιθόταν στους αντιπάλους του και μερικές φορές ανακοίνωνε σημαντικές πολιτικές αποφάσεις ζωντανά στον αέρα. Έκανε επίσης εκτεταμένη χρήση των λεγόμενων cadenas, δηλαδή μεταδόσεων τις οποίες όλα τα τηλεοπτικά κανάλια της Βενεζουέλας ήταν νομικά υποχρεωμένα να μεταδίδουν ταυτόχρονα. Ο διάδοχος του Τσάβες, Νικολάς Μαδούρο, τον οποίο οι αμερικανικές δυνάμεις απήγαγαν και φυλάκισαν τον Ιανουάριο, με κατηγορίες που αφορούσαν όπλα και ναρκωτικά, κατά τη διάρκεια μιας αστραπιαίας στρατιωτικής επιδρομής στο Καράκας που είχε εγκριθεί από τον Τραμπ, διατήρησε το ίδιο μοντέλο κατά τη διάρκεια της προεδρίας του. Παρουσίαζε τη δική του εβδομαδιαία εκπομπή στην κρατική τηλεόραση, η οποία πιο πρόσφατα ονομαζόταν «Con Maduro+», συνέχισε να χρησιμοποιεί τις cadenas και έγινε ενεργός χρήστης του TikTok και άλλων μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ο πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι έχει επίσης ακολουθήσει παρόμοια στρατηγική. Από το 2014, παρουσιάζει το «Words from the Heart», μια μηνιαία ραδιοφωνική ομιλία μέσω του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα All India Radio, στην οποία μιλά απευθείας στους πολίτες χωρίς δημοσιογράφους που του κάνουν συνεντεύξεις ή ερωτήσεις. Διαθέτει επίσης τη δική του επίσημη εφαρμογή NaMo, μέσω της οποίας στέλνει μηνύματα απευθείας στο ευρύ κοινό, ενώ σπάνια δέχεται ερωτήσεις απευθείας από τον Τύπο. Ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Ζαΐρ Μπολσονάρο χρησιμοποίησε το Facebook Live κατά τη διάρκεια της προεδρίας του από το 2019 έως το 2023, πραγματοποιώντας εβδομαδιαίες ζωντανές μεταδόσεις, συνήθως τα βράδια της Πέμπτης και συχνά σε χαλαρό περιβάλλον στην επίσημη κατοικία του. Χρησιμοποιούσε τις μεταδόσεις για να κάνει ανακοινώσεις, να επιτίθεται σε δημοσιογράφους και να επικρίνει το Globo, τον μεγαλύτερο όμιλο μέσων ενημέρωσης της Βραζιλίας. Ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ Ναγίμπ Μπουκέλε συχνά ανακοινώνει σημαντικές αποφάσεις μέσω του X αντί για συνεντεύξεις Τύπου. Το 2020, εν μέσω διαμάχης με ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, εγκαινίασε ένα κυβερνητικό ειδησεογραφικό πρόγραμμα στο κρατικό κανάλι Canal 10, το οποίο μεταδίδεται τρεις φορές την ημέρα. Η κυβέρνησή του διαχειρίζεται επίσης μια καθημερινή εφημερίδα αφιερωμένη στην επίσημη κυβερνητική ενημέρωση
