Λιγότερο από τέσσερις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν , ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να επιδιώκει μια γρήγορη έξοδο μέσω ενός προσωρινού μορατόριουμ 60 ημερών και ενός πλαισίου συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ειρήνη. Ωστόσο, η επιλογή αυτή συνοδεύεται από σημαντικά ρίσκα, καθώς αρκετοί από τους βασικούς στόχους που είχε θέσει η αμερικανική κυβέρνηση παραμένουν ανεκπλήρωτοι, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά στρατηγικά πλεονεκτήματα στην περιοχή. Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το Reuters, ο Τραμπ φαίνεται πως βρήκε έναν τρόπο να απεμπλακεί σταδιακά από έναν αντιδημοφιλή πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας στις διεθνείς αγορές, οι οποίες είχαν εκτιναχθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Ωστόσο, κατέληξε σε μια συμφωνία που φαίνεται να υπολείπεται αρκετών από τους στόχους που είχε θέσει στην αρχή της σύγκρουσης, γεγονός που ενδέχεται να τον εκθέσει σε επικρίσεις από τους πιο σκληροπυρηνικούς του ίδιου του κόμματός του και να δημιουργήσει την εικόνα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε δυσμενέστερη στρατηγική θέση σε σχέση με πριν από την έναρξη του πολέμου. Περισσότερους από τρεις μήνες μετά την επίθεση κατά του Ιράν, ο Τραμπ ενέκρινε ένα «μνημόνιο κατανόησης», το οποίο αποτελεί μέχρι στιγμής τη σημαντικότερη πρόοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες. Στο πλαίσιο αυτό, το Ιράν δεσμεύεται να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ, εξέλιξη που θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των υψηλών τιμών των καυσίμων. Την ίδια στιγμή, η συμφωνία, το πλήρες κείμενο της οποίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, φαίνεται να προβλέπει σημαντικές παραχωρήσεις από την αμερικανική πλευρά. Μεταξύ αυτών είναι η αναβολή των συζητήσεων για τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, που αποτελούσε τον βασικό διακηρυγμένο στόχο του Τραμπ στον πόλεμο. ► Συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ανακοίνωσε το Πακιστάν – Υπογράφεται στις 19 Ιουνίου Η προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να βρει μια διέξοδο έχει ενταθεί λόγω των αυξανόμενων πιέσεων για τον τερματισμό μιας σύγκρουσης που έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, έχει προκαλέσει οικονομικές επιπτώσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ και έχει οδηγήσει σε πτώση της δημοτικότητάς του, λίγους μόλις μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Παράλληλα, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δυσκολεύεται να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου. «Η συμφωνία με το Ιράν ολοκληρώθηκε» Πριν από την ανακοίνωση της Κυριακής, οι κινήσεις του Τραμπ είχαν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους στην Ουάσινγκτον, οι οποίοι προειδοποιούσαν ότι οι ΗΠΑ κάνουν πολλές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη. «Η συμφωνία με το Ιράν ολοκληρώθηκε. Συγχαρητήρια σε όλους!», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανήμερα των 80ών γενεθλίων του. Λίγο αργότερα, το Ιράν επιβεβαίωσε τη συμφωνία, η οποία αναμένεται να υπογραφεί την Παρασκευή, αν και εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά πολλά κρίσιμα ζητήματα. pic.twitter.com/oVeD5kOcrJ — Rapid Response 47 (@RapidResponse47) June 14, 2026 Οι δύο πλευρές έχουν παρουσιάσει σε ορισμένα σημεία διαφορετικές ερμηνείες του πλαισίου συμφωνίας, το οποίο αποσκοπεί στην παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας για 60 ημέρες, ώστε να διεξαχθούν αναλυτικές διαπραγματεύσεις για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου που έχει προκαλέσει πρωτοφανείς αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ αντιμετωπίζει επίσης τον κίνδυνο να εμφανιστούν οι ΗΠΑ αποδυναμωμένες, ενώ το Ιράν, παρότι έχει υποστεί σοβαρά στρατιωτικά και οικονομικά πλήγματα, ενδέχεται να εξέλθει του πολέμου με αυξημένη διαπραγματευτική ισχύ . Παρότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα αποδυνάμωσαν σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, η Τεχεράνη απέδειξε ότι μπορεί να αντέξει τις επιθέσεις, ενώ παράλληλα είναι σε θέση να επηρεάζει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι στόχοι του Τραμπ που παραμένουν ανεκπλήρωτοι Ο Τραμπ, ο οποίος είχε εκλεγεί υποσχόμενος περιορισμό των ξένων στρατιωτικών επεμβάσεων και εστίαση στα οικονομικά προβλήματα των Αμερικανών πολιτών, παρουσιάζει το αποτέλεσμα ως μια ξεκάθαρη νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών, παρότι και η ιρανική πλευρά διατυπώνει αντίστοιχους ισχυρισμούς. Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι δεν πέτυχε αρκετούς από τους στόχους που είχε θέσει . Η θεοκρατική κυβέρνηση του Ιράν παραμένει ουσιαστικά στη θέση της, παρά τις αρχικές εκκλήσεις του για ανατροπή της, ενώ οι νέοι ηγέτες που διαδέχθηκαν όσους σκοτώθηκαν στις κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις θεωρούνται ακόμη πιο σκληροπυρηνικοί. Επιπλέον, δεν ικανοποιήθηκαν οι απαιτήσεις για διάλυση του ιρανικού προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων και για διακοπή της στήριξης προς περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις. Παρά ταύτα, Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η προκαταρκτική συμφωνία εξυπηρετεί τους βασικούς στόχους της Ουάσινγκτον. Εξίσου ασαφές παραμένει το ζήτημα των αποθεμάτων ουρανίου που διαθέτει το Ιράν. Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν να τα κατασχέσουν και να τα καταστρέψουν, χωρίς όμως να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Από την άλλη πλευρά, Ιρανός αξιωματούχος μίλησε μόνο για πρόθεση αραίωσης των αποθεμάτων από την ίδια την Τεχεράνη, χωρίς να έχει συμφωνηθεί ο σχετικός μηχανισμός. Η Βικτόρια Τέιλορ, πρώην υψηλόβαθμη αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και συνεργάτιδα του Atlantic Council, σχολίασε ότι η συμφωνία πιθανότατα αποτελεί την καλύτερη δυνατή λύση για να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση, αλλά δεν είναι καλύτερη από εκείνη που θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί μέσω της διπλωματίας αντί της πολεμικής σύγκρουσης. Παραμένει επίσης αβέβαιο κατά πόσο η τελική συμφωνία θα είναι καλύτερη από εκείνη που είχε επιτευχθεί το 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την οποία ο Τραμπ ακύρωσε το 2018. Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι οποιαδήποτε αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων ή χαλάρωση των κυρώσεων θα γίνει σταδιακά και μόνο εφόσον η Τεχεράνη τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Αντίθετα, η ιρανική πλευρά εμφανίζεται να προσδοκά άμεση οικονομική ανακούφιση και μερική άρση των κυρώσεων. Η απειλή του Ιράν παραμένει Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του παρουσιάζουν ως σημαντική επιτυχία τη δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Ωστόσο, η Τεχεράνη υποστήριζε επί σειρά ετών ότι ακολουθεί θρησκευτικό διάταγμα του πρώην Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, το οποίο απαγόρευε την ανάπτυξη πυρηνικής βόμβας. Παρότι το μνημόνιο προβλέπει την άμεση άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και την απομάκρυνση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, το Ιράν επιμένει ότι θα πρέπει να διατηρήσει ενεργό ρόλο στη διαχείριση της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού, ρόλο που δεν διέθετε πριν από τον πόλεμο. Η επαναλειτουργία των Στενών ουσιαστικά επαναφέρει την κατάσταση που ίσχυε πριν από τη σύγκρουση, χωρίς να εξαλείφει τους κινδύνους. Όπως σημειώνει ο αναλυτής Τζον Άλτερμαν, το Ιράν απέδειξε ότι ακόμη και αποδυναμωμένο μπορεί, αν το θελήσει, να διακόψει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Ο πόλεμος που ξεκίνησε από τον Τραμπ έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου αναζωπυρώθηκαν οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ. Παράλληλα, έχουν χάσει τη ζωή τους και 13 Αμερικανοί στρατιωτικοί. Το οικονομικό κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες ανέρχεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ τα στρατιωτικά αποθέματα έχουν μειωθεί σημαντικά. Επιπλέον, έχουν ενταθεί οι τριβές με Ευρωπαίους συμμάχους, οι οποίοι δεν είχαν ενημερωθεί πριν από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Τέλος, ακόμη μία πρόκληση για τον Τραμπ αποτελεί ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος, αν και υπήρξε στενός σύμμαχός του κατά τη διάρκεια του πολέμου, έχει ξεκαθαρίσει ότι το Ισραήλ δεν προτίθεται να συμμετάσχει στο μνημόνιο κατανόησης . Παράλληλα, οι αραβικές χώρες του Κόλπου, που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο ιρανικών πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων, συνεχίζουν να επιδιώκουν μια ειρηνική λύση, αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την προοπτική ενός αποδυναμωμένου μεν, αλλά ακόμη επικίνδυνου γείτονα.
