«Οι “ευαισθησίες” τρίτων χωρών δεν συνιστούν δικαίωμα». Με τη φράση αυτή ανώτατη διπλωματική πηγή έσπευσε να απαντήσει στις αιτιάσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης και όχι μόνο, για τη διατύπωση που επέλεξε ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο (εδώ), όταν ρωτήθηκε σχετικά με τη στήριξη των ΗΠΑ σε ενεργειακά project, όπως αυτό του GSI (Great Sea Interconnector), το περίφημο Καλώδιο στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. «Δεν είπε “βρείτε τα”. Το αντίθετο διαβάζω», παρατήρησε χαρακτηριστικά η ίδια πηγή, απορρίπτοντας την ανάγνωση ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας περιορίστηκε σε μια γενική προτροπή προς την Ελλάδα και την Τουρκία να επιλύσουν τις διαφορές τους. Αντιθέτως, τόνισε, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπήρξε σαφής ως προς τη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών υπέρ του έργου. «Αυτό δεν είναι “βρείτε τα”. Αυτό είναι ότι η θέση μας είναι υπέρ του έργου και η φιλία που έχουμε με την Ελλάδα θέτει το πλαίσιο για τη δέσμευση αυτή», θέλησε να επαναλάβει η ανώτατη διπλωματική πηγή και αναφορικά με το τι θα πράξουν οι Ηνωμένες Πολιτείες εφόσον προκύψει νέα ένταση λόγω του Καλωδίου, αρκέστηκε να πει πως δεν είναι κάτι που μπορεί να εκτεθεί δημοσίως. Οσον αφορά το χρονοδιάγραμμα επανεκκίνησης του έργου της πόντισης του Καλωδίου – με τη σχετική ΝAVTEX να εμφανίζεται ως «ζήτημα ημερών»- η εν λόγω πηγή σημείωσε πως είναι κάτι που εξαρτάται από τη γαλλική εταιρεία η οποία έχει ανάλαβει την υλοποίηση του έργου και όχι αποκλειστικά απο την ελληνική κυβέρνηση. «Εμείς είμαστε έτοιμοι», είπε, υποστηρίζοντας ότι προσώρας δεν γνωρίζει να έχουν ναυλωθεί ερευνητικά πλοία. Αφού ξεκαθάρισε πως δεν έχει υπάρξει συζήτηση με την τουρκική πλευρά για την επανεκκίνηση του έργου, η διπλωματική πηγή αναφέρθηκε στη… διαδικασία, εξηγώντας πως όταν υποβληθεί σχετικό αίτημα από την εταιρεία, θα ακολουθήσουν οι προβλεπόμενες εσωτερικές διαδικασίες αδειοδότησης και στη συνέχεια η έκδοση NAVTEX. Συνολικότερα, όπως θέλησε να αναδείξει, η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα ως ένα διμερές ελληνοτουρκικό πρόβλημα, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού ενεργειακής ασφάλειας και διασυνδεσιμότητας της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτό είναι και το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο η ελληνική πλευρά επιδιώκει να εντάξει το έργο: όχι ως μια μεμονωμένη ελληνοτουρκική διαφορά, αλλά ως τμήμα μιας περιφερειακής ενεργειακής αρχιτεκτονικής στην οποία εμπλέκονται η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στη συνάντηση Γεραπετρίτη–Ρούμπιο, βεβαίως, συζητήθηκαν και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με την αμερικανική πλευρά να έχει, σύμφωνα με την ελληνική αποτίμηση, πολύ αναλυτική εικόνα για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η πρόθεση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών να διευρύνει την ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής. Η λογική που μεταφέρεται είναι ότι η Ελλάδα δεν θα πρέπει να αυτοπεριορίζεται ούτε να εστιάζει την εξωτερική της πολιτική στην ελληνοτουρκική σχέση. Μια τέτοια προσέγγιση, εκτιμάται, θα είχε ως αποτέλεσμα η ελληνική διπλωματία να αντιμετωπίζει κάθε περιφερειακή εξέλιξη αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα της Τουρκίας. Η στόχευση είναι, αντιθέτως, η Ελλάδα να λειτουργεί ως αυτόνομος διεθνής και περιφερειακός παίκτης, με παρουσία σε ενεργειακά, αμυντικά, ναυτιλιακά και γεωπολιτικά ζητήματα. Η ίδια λογική αποτυπώθηκε και δημοσίως από τον υπουργό των Εξωτερικών ο οποίος παρουσίασε την Ελλάδα ως «πυλώνα σταθερότητας» και υπογράμμισε τον ρόλο της χώρας στην ευρωπαϊκή και περιφερειακή ασφάλεια, στις θαλάσσιες επιχειρήσεις και στα πολυμερή σχήματα της Ανατολικής Μεσογείου. Καμία «κίτρινη» για Γκίλφοϊλ Αντίστοιχα και για τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν για φερόμενες δηλώσεις της αμερικανίδας πρέσβειρας Κίμπερλι Γκιλφόιλ και τη συζήτηση από τα επίμονα δημοσιεύματα (κυρίως στον αμερικανικό Τύπο, βλέπε Wall Street Journal) περί παρέμβασης στα εσωτερικά της χώρας, η θέση της ελληνικής πλευράς είναι πως δεν τίθεται θεμα «κίτρινης κάρτας» Κατά την ίδια πάντα πηγή, εφόσον υπάρξει οποιαδήποτε έρευνα, θα υπάρξει η ανάλογη αντίδραση, προς το παρόν, ωστόσο, η Αθήνα δεν θεωρεί ότι υπάρχει ζήτημα. Κανένα αίτημα για ελληνική αποστολή στο Ορμούζ Οσον αφορά εξάλλου το ενδεχόμενο ελληνικής ναυτικής συνδρομής στο Στενό του Ορμούζ, η ελληνική θέση παραμένει θετική επί της αρχής, αλλά υπό σαφείς προϋποθέσεις. Οπως μεταφέρει η ανώτατη διπλωματική πηγή, «μέχρι στιγμής δεν έχει υποβληθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες συγκεκριμένο αίτημα προς την Ελλάδα για συμμετοχή». Η Αθήνα, ωστόσο, είναι θετικά διακείμενη στην προοπτική να συνεισφέρει, εφόσον υπάρξει σχετική ανάγκη, τόσο με πλοίο όσο και με υποδομές, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει προηγηθεί ειρηνευτική διαδικασία και θα έχει υπάρξει παύση των εχθροπραξιών. Η ελληνική προσέγγιση είναι ότι μια τέτοια συμμετοχή θα πρέπει να αφορά «παροχή ασφάλειας και προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», χωρίς να δημιουργούνται κίνδυνοι για τα εθνικά συμφέροντα. Το σκεπτικό της Αθήνας συνδέεται άμεσα με τον ιδιαίτερο ρόλο της ελληνόκτητης ναυτιλίας. Η ελευθερία του εμπορίου και η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών δεν αντιμετωπίζονται ως ένα στενά ελληνικό ζήτημα, αλλά ως κρίσιμος παράγοντας για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Εάν οι βασικές θαλάσσιες οδοί μετατραπούν σε σημεία περιορισμού της διεθνούς ναυσιπλοΐας, η εκτίμηση στην Αθήνα είναι ότι οι επιπτώσεις θα είναι εξαιρετικά σοβαρές, με τον κίνδυνο να επηρεαστούν ακόμη και οι παγκόσμιες αλυσίδες τροφίμων και να δημιουργηθούν συνθήκες επισιτιστικής κρίσης. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει ήδη περιγράψει δημοσίως ακριβώς αυτή τη λογική, συνδέοντας την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας με την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων, την ενεργειακή ασφάλεια και την ευημερία των κοινωνιών. Παράλληλα, έχει θέσει ως προϋπόθεση για ενδεχόμενη ελληνική ναυτική συνδρομή στο Ορμούζ την ύπαρξη βιώσιμης ειρηνευτικής διαδικασίας. Αναφορά έγινε και στη συζήτηση που έχει προγραμματιστεί για τις 29 Οκτωβρίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, και καταληκτικά υπογραμμίστηκε πως η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει σε μια διεθνή πρωτοβουλία προστασίας της ναυσιπλοΐας, όχι όμως σε συνθήκες που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων ή την εθνική ασφάλεια Ως προς τη γενικότερη αποτίμηση της επίσκεψης Ρούμπιο στην Αθήνα, η ανώτατη διπλωματικη πηγή στάθηκε στον σταθερό δίαυλο επικοινωνίας που έχει εγκαθιδρυθεί μεταξύ των δύο κυβερνήσεων και ειδικότερα μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών. Και αφού επικαλέστηκε τις επανειλημμένες αναφορές του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στον ρόλο της Ελλάδας ως σημαντικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών, σημείωσε το γεγονός ότι η επίσκεψή του δεν συνδυάστηκε με αντίστοιχη παρουσία στην Τουρκία, καθώς και ότι στην Αθήνα παρέμεινε δύο βράδια, όταν δεν διανυκτέρευσε κατά τις επισκέψεις του στην Ισλανδία και στην Πορτογαλία. Επεσήμανε δε περαιτέρω ότι ο Μάρκο Ρούμπιο δεν είναι μόνο υπουργός Εξωτερικών, αλλά ασκεί και καθήκοντα συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας, στοιχείο που, κατά την ίδια πηγή, προσδίδει πρόσθετη σημασία στις συνομιλίες. Εξοπλιστικά Στις διευκρινίσεις τέλος για τα Εξοπλιστικά (ύψους 4 δισ. ευρώ) , επισημάνθηκε ότι πρόκειται για μακροπρόθεσμο πρόγραμμα με ορίζοντα 20 ετών, το οποίο συνδέεται με κρίσιμο αμυντικό υλικό και με τις ανάγκες των ελληνικών μαχητικών F-16 και F-35. Η συμφωνία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Εθνικού Μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών, το οποίο επικαιροποιείται διαρκώς, και σχετίζεται τόσο με υφιστάμενα εξοπλιστικά προγράμματα όσο και με τις μελλοντικές ανάγκες της Πολεμικής Αεροπορίας. Ηδη, τα προγράμματα αναβάθμισης των F-16 και απόκτησης των F-35 θεωρούνται«κλειδωμένα» ως προς τις βασικές παραμέτρους τους, συμπεριλαμβανομένων των τιμών, των χρονοδιαγραμμάτων εκπαίδευσης και της υποστήριξης που θα ακολουθήσει. Η νέα συμφωνία συνδέεται με αυτούς τους εξοπλισμούς, χωρίς ωστόσο να ταυτίζεται με τις ήδη συμφωνημένες προμήθειες. Για τα ειδικότερα τεχνικά χαρακτηριστικά και την ακριβή κατανομή των κονδυλίων, η διπλωματική πηγή παρέπεμψε στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας και στο ΓΕΕΘΑ. Ακολούθησε το Protagon στο Google News Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google
