Επανεξοπλισμός της Ευρώπης: Θέσεις και Αντιρρήσεις
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, επανέφερε τις ανησυχίες της Αθήνας κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες. Η Ελλάδα εκφράζει τις επιφυλάξεις της σχετικά με την εμπλοκή τρίτων χωρών (όπως η Τουρκία) στο φιλόδοξο σχέδιο επανεξοπλισμού που προωθείται μέσω του κανονισμού SAFE και του ReArm Europe. Σύμφωνα με την ανταπόκριση από την Αλεξάνδρα Βουδούρη στην «Καθημερινή», οι περισσότεροι ευρωπαίοι εταίροι δεν φαίνεται να επιθυμούν μια διατύπωση που θα αποκλείει την Άγκυρα, καθώς χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Πολωνία έχουν ήδη δώσει προτεραιότητα στη συνεργασία τους με τον τομέα άμυνας της Τουρκίας.
Ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης για να μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό της και τις αξίες που πρεσβεύει, όπως είναι η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τόνισε ότι ο επανεξοπλισμός πρέπει να γίνει σε συνεργασία με χώρες που σέβονται αυτές τις αρχές – όχι με κράτη που απειλούν ή αρνούνται να αναγνωρίσουν μέλη της ΕΕ.
«Σε αυτό το πλαίσιο», υπογράμμισε ο υπουργός χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα κράτη, «είναι κρίσιμο οι συμμετέχοντες σε αυτή τη διαδικασία να σέβονται το θεμελιώδες πλαίσιο ύπαρξης της ΕΕ». Πρόσθεσε ότι δεν είναι αποδεκτό χώρες που απειλούν άλλα κράτη μέλη ή δεν αναγνωρίζουν άλλες κυβερνήσεις εντός των τειχών αυτής της Ένωσης να συμμετέχουν στον ευρωπαϊκό αμυντικό σχεδιασμό.
«Δεν μπορούν αυτοί οι παράγοντες να υπερασπιστούν την Ευρώπη όταν ο αντίπαλος βρίσκεται μέσα στα σύνορά μας», κατέληξε ο υπουργός.
Στο μεταξύ, οι μόνιμοι αντιπρόσωποι (Coreper) των 27 κρατών-μελών συμφώνησαν επί αρχής σχετικά με το κείμενο του κανονισμού SAFE για ένα αμυντικό ταμείο ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για κοινές στρατηγικές επενδύσεις στην άμυνα συμπεριλαμβάνοντας τρίτες χώρες.
Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που παρουσίασε η Κομισιόν νωρίς τον Μάρτιο σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην προσέγγιση ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων από πλευράς ΕΕ και αναμένεται ότι θα εγκριθεί επίσημα στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων την ερχόμενη εβδομάδα.
Σύμφωνα πάντα με πληροφορίες από την «Καθημερινή», το τελικό σχέδιο έχει ήδη διανεμηθεί στα κράτη-μέλη για τελευταία αξιολόγηση από την πολωνική προεδρία του Συμβουλίου.Ωστόσο υπάρχουν κάποιες επιφυλάξεις σχετικά με τις συμφωνίες που θα προσπαθήσει να συνάψει η Κομισιόν με τρίτες χώρες – όπως π.χ., πιθανές συνεργασίες με την Τουρκία – ώστε αυτές οι συμφωνίες να απαιτούν συναίνεση όλων των κρατών-μελών πριν ληφθούν αποφάσεις.
Aντίθετα όμως προς αυτήν τη θέση, πολλοί εκπρόσωποι κρατών-μελών δεν φαίνεται πρόθυμοι για έναν αποκλεισμό γενικά προς την Άγκυρα. Σύμφωνα λοιπόν με πρόσφατους κανόνες αποφασίζεται ότι η τουρκική αμυντική βιομηχανία μπορεί πλέον συμμετάσχει σε παραγωγή όπλων μόνο κατά 35%, ενώ το υπόλοιπο 65% πρέπει απαραίτητα κατασκευάζεται σε ευρωπαϊκές χώρες εκτός αν υπάρχει ειδική συμφωνία μεταξύ Κομισιόν και Τουρκίας ανάλογα μ’ εκείνη μεταξύ ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου. Με άλλα λόγια, παρά τους περιορισμούς υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας ανάμεσα στην ΕΕ και τη Τουρκία στον τομέα άμυνας.
