Οριστικό είναι το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ που επρόκειτο να λάβουν χώρα στο Πακιστάν καθώς σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim η Τεχεράνη αποφάσισε οριστικά να μην στείλει αντιπροσωπεία. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Παρά όλη τη δημοσιότητα και τις εικασίες από Αμερικανούς αξιωματούχους και μέσα ενημέρωσης, η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα έχει, για διάφορους λόγους, ενημερώσει την αμερικανική πλευρά —μέσω πακιστανικού διαμεσολαβητή— ότι δεν θα παραστεί στη συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ την Τετάρτη. Προς το παρόν, δεν υπάρχει σαφής προοπτική συμμετοχής σε διαπραγματεύσεις γενικά. Σχετικές πηγές αναφέρουν ότι ο λόγος της απουσίας είναι πως, αφού το Πακιστάν μπήκε ως μεσολαβητής και, κατόπιν αιτήματος των Αμερικανών, πρότεινε κατάπαυση του πυρός, το Ιράν αποδέχτηκε την κατάπαυση και τις επακόλουθες διαπραγματεύσεις βάσει ενός 10-σημείων πλαισίου που παρουσίασε, το οποίο είχαν συμφωνήσει οι ΗΠΑ. Το Πακιστάν επιβεβαίωσε ρητά ότι οι ΗΠΑ είχαν αποδεχθεί αυτό το πλαίσιο. Ωστόσο, τις επόμενες ημέρες, οι ΗΠΑ άρχισαν αμέσως να παραβιάζουν τις δεσμεύσεις τους. Στον πάγο το ταξίδι του Βανς Το διπλωματικό ταξίδι του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς στο Ισλαμαμπάντ, όπου αναμενόταν να πιέσει Ιρανούς διαπραγματευτές για μια συμφωνία σχετικά με τα πυρηνικά, έχει μπει στον πάγο σύμφωνα με τους NYT, αφού η Τεχεράνη δεν απάντησε στις αμερικανικές διαπραγματευτικές θέσεις, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο με άμεση γνώση της κατάστασης. Ο Βανς επρόκειτο να αναχωρήσει το πρωί της Τρίτης για την πρωτεύουσα του Πακιστάν, όπου οι συνομιλίες ήταν προγραμματισμένο να επαναληφθούν την Τετάρτη — την ίδια ημέρα που αναμένεται να λήξει η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Χωρίς απάντηση από το Ιράν, ανέφερε ο αξιωματούχος, η διπλωματική διαδικασία έχει ουσιαστικά παγώσει, αν και το ταξίδι δεν έχει ακυρωθεί. Από το μεσημέρι της Τρίτης, ο Βανς και οι απεσταλμένοι του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκονταν όλοι ακόμα στην Ουάσινγκτον. Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι «σήμερα πραγματοποιούνται στον Λευκό Οίκο πρόσθετες συσκέψεις στις οποίες θα συμμετάσχει ο Αντιπρόεδρος». Ένα κυβερνητικό αεροπλάνο των ΗΠΑ που είχε προγραμματιστεί να μεταφέρει τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ από το Μαϊάμι στο Ισλαμαμπάντ μέσω Ευρώπης το πρωί της Τρίτης δεν απογειώθηκε ποτέ — αντίθετα απογειώθηκε γύρω στο μεσημέρι με προορισμό την Ουάσινγκτον. Το ταξίδι θα μπορούσε να επανενεργοποιηθεί άμεσα, αν οι Ιρανοί διαπραγματευτές ανταποκρίνονταν με τρόπο που ο πρόεδρος Τραμπ θα θεωρήσει αποδεκτό. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναζητούν επίσης ένα σαφές σήμα ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές έχουν πλήρη εξουσιοδότηση να καταλήξουν σε συμφωνία. Τελικά, το βράδυ της Τρίτης δημοσιογράφος του Axios έγραψε στο X πως «το ταξίδι του Βανς στο Πακιστάν έχει αναβληθεί επ’ αόριστον, αναφέρει πηγή των ΗΠΑ, σύμφωνα με πληροφορίες που μου μεταφέρθηκαν». Η καθυστέρηση αποτελεί ένα ακόμη εμπόδιο στην προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να εξασφαλίσει μια συμφωνία που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και έρχεται τη στιγμή που το Πεντάγωνο εξετάζει στρατιωτικές επιλογές, σε περίπτωση που ο Ντόναλντ Τραμπ καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύεται με καλή πίστη. Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι η επιστροφή σε βομβαρδισμούς δεν είναι άμεση, αλλά το Πεντάγωνο συνεχίζει να επεξεργάζεται πιθανά σενάρια. «Όχι» σε «διαδικασία παράδοσης» Ο Ιρανός διαπραγματευτής και πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να μετατρέψει τις διαπραγματεύσεις σε «διαδικασία παράδοσης». «Δεν δεχόμαστε διαπραγματεύσεις υπό την απειλή πιέσεων», έγραψε στο X, προσθέτοντας ότι το Ιράν είναι έτοιμο να «παίξει νέα χαρτιά στο πεδίο της σύγκρουσης». Οι δηλώσεις του εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από πιθανές συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, στις οποίες αναμένεται να συμμετάσχουν Αμερικανοί αξιωματούχοι, ενώ το Ιράν έχει δηλώσει ότι «προς το παρόν» δεν σκοπεύει να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις. Γιατί άλλαξε στάση το Ιράν Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με το BBC, ιρανική πηγή ανέφερε ότι η αντιπροσωπεία του Ιράν ήταν έτοιμη να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά «όλα άλλαξαν» τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν σε φορτηγό πλοίο με ιρανική σημαία. Η επίθεση αυτή στον Κόλπο του Ομάν σημειώθηκε λίγες ημέρες πριν από τον δεύτερο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών που αναμενόταν να πραγματοποιηθεί στο Ισλαμαμπάντ. Ο Λευκός Οίκος ίσως πίστευε ότι έτσι θα ασκούσε μεγαλύτερη πίεση στους Ιρανούς στις διαπραγματεύσεις, όμως τελικά καμία από τις δύο αντιπροσωπείες δεν βρίσκεται στο Ισλαμαμπάντ και ο ιρανικός στρατός έχει δεσμευτεί να απαντήσει. Ακόμη και πριν από αυτό το περιστατικό, εβδομάδες πολέμου και σκληρής στρατιωτικής δράσης δεν είχαν αποφέρει τις άμεσες πολιτικές και στρατιωτικές παραχωρήσεις που ανέμεναν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο υπουργός Πληροφοριών του Πακιστάν αναγνώρισε ότι οι μεσολαβητές εξακολουθούν να προσπαθούν να πείσουν το Ιράν να συμμετάσχει σε έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών. Μετά από ημέρες αβεβαιότητας για το αν οι δύο αντιπροσωπείες θα μεταβούν στο Ισλαμαμπάντ, είναι πλέον σαφές ότι το μέλλον των ειρηνευτικών συνομιλιών παραμένει αβέβαιο. Πώς φτάσαμε στο ναυάγιο Σύμφωνα με το Axios ο Λευκός Οίκος πέρασε όλη τη Δευτέρα περιμένοντας ένα σήμα από την Τεχεράνη ότι θα έστελνε την ομάδα διαπραγματεύσεών της στην Ισλαμαμπάντ. Μια πηγή με γνώση των συζητήσεων δήλωσε ότι οι Ιρανοί κωλυσιεργούν εν μέσω προφανούς πίεσης από τους Φρουρούς της Επανάστασης να τηρήσουν μια πιο σταθερή γραμμή: καμία συνομιλία χωρίς τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού. Οι Πακιστανοί, Αιγύπτιοι και Τούρκοι μεσολαβητές πέρασαν όλη μέρα τη Δευτέρα παροτρύνοντας τους Ιρανούς να προσέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η ιρανική ομάδα περίμενε το πράσινο φως από τον ανώτατο ηγέτη. Αργά τη Δευτέρα, εμφανίστηκαν ενδείξεις ότι το Ιράν είχε αποφασίσει να συμμετάσχει και οι Βανς, Γουίτκοφ και Κούσνερ ετοιμάζονταν να αναχωρήσουν το πρωί της Τρίτης, ανέφεραν πηγές. Αλλά γύρω στις 7 π.μ. την Τρίτη, η κατάσταση φάνηκε να αλλάζει — οι Ιρανοί συνέχιζαν να καθυστερούν και η αναχώρηση αναβλήθηκε. Απρόθυμος να παρατείνει την εκεχειρία ο Τραμπ Νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNBC την Τρίτη ότι δεν θέλει να παρατείνει την εκεχειρία με το Ιράν. Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε ισχυρή διαπραγματευτική θέση και ότι τελικά θα καταλήξουν σε αυτό που χαρακτήρισε «μια πολύ καλή συμφωνία». «Δεν θέλω να το κάνω αυτό. Δεν έχουμε τόσο χρόνο», είπε ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας. Ο Τραμπ είπε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα ξαναρχίσουν τις επιθέσεις στο Ιράν αν δεν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία. «Περιμένω ότι θα βομβαρδίζουμε, γιατί νομίζω ότι έτσι είναι καλύτερη στάση διαπραγμάτευσης. Αλλά είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε. Ο στρατός είναι έτοιμος να δράσει», δήλωσε. Επίθεση με ρουκέτες από τη Χεζμπολάχ Η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε την Τρίτη ότι εξαπέλυσε επίθεση εναντίον του βόρειου Ισραήλ εν είδει αντιποίνων για παραβιάσεις της εκεχειρίας, στον πρώτο ανάλογο ισχυρισμό αφότου τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή η συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Χεζμπολάχ, μαχητές του φιλοϊρανικού κινήματος εκτόξευσαν ρουκέτες και drones εναντίον ισραηλινών στρατιωτικών εγκαταστάσεων ως «αντίποινα για κατάφωρες παραβιάσεις» της εκεχειρίας, όπως «επιθέσεις εναντίον αμάχων και καταστροφές σπιτιών και κοινοτήτων». Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) ανέφεραν πως σειρήνες συναγερμού ήχησαν σε δύο περιοχές στο βόρειο Ισραήλ και ότι ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος από τον Λίβανο αναχαιτίστηκε προτού εισέλθει στον ισραηλινό εναέριο χώρο. Πράξη πολέμου καταγγέλλει ο Αραγτσί Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Τρίτη ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ισοδυναμεί με «πράξη πολέμου» κι ως εκ τούτου αποτελεί παραβίαση της συμφωνηθείσας εκεχειρίας. «Ο αποκλεισμός ιρανικών λιμανιών είναι πράξη πολέμου κι ως εκ τούτου παραβίαση της εκεχειρίας», αναφέρει ο Αμπάς Αραγτσί σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Χ, καταγγέλλοντας επίσης το ρεσάλτο αμερικανικών δυνάμεων σε ιρανικό εμπορικό πλοίο. «Το Ιράν γνωρίζει πώς να εξουδετερώνει τους περιορισμούς, πώς να υπερασπίζεται τα συμφέροντά του και πώς να αντιστέκεται στα νταηλίκια», καταλήγει το μήνυμα του επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας.
