Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ δέχεται προειδοποιήσεις τόσο από αντιπάλους όσο και από συμμάχους ότι κινδυνεύει να παγιδευτεί στον πόλεμο με το Ιράν, μια σύγκρουση που παρουσίασε ως σύντομη στρατιωτική επιχείρηση αλλά που έκτοτε έχει βρεθεί σε στάση αναμονής. Έχει περάσει σχεδόν μία εβδομάδα από τότε που Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συμφωνία για την παράταση της εκεχειρίας στη σύγκρουση κατά 60 ημέρες και την έναρξη ενός νέου γύρου συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, κάτι που απαιτούσε την έγκριση του Τραμπ. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει ζητήσει απροσδιόριστες αλλαγές στη συμφωνία, και Ιρανοί αξιωματούχοι — πιθανώς εκτιμώντας ότι ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος διστάζει να επανεκκινήσει τους βομβαρδισμούς μετά την εξάντληση βασικών οπλικών συστημάτων — δεν δείχνουν καμία διάθεση να υποχωρήσουν στις νέες απαιτήσεις. Μια σειρά επιθέσεων από τις ΗΠΑ και το Ιράν αυτή την εβδομάδα έχει εντείνει τις ανησυχίες ότι η εκεχειρία θα μπορούσε να καταρρεύσει. Ο Τραμπ την Τετάρτη υποβάθμισε τη σημασία τους. «Είναι μια διαφορετική περιοχή του κόσμου», είπε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο. «Ξέρετε, θα έλεγα ότι σε εκείνο το μέρος του κόσμου, εκεχειρία σημαίνει ότι πυροβολείτε με πιο μετριοπαθή τρόπο». Η εύθραυστη αυτή κατάσταση ακολουθεί επανειλημμένους ισχυρισμούς του Τραμπ από τότε που συμφωνήθηκε μια 14ήμερη εκεχειρία στις 7 Απριλίου — μετά από 38 ημέρες βομβαρδισμών του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ — ότι μια συμφωνία απέχει μόλις λίγες ημέρες και ότι η ιρανική πλευρά «ικετεύει» για συμβιβασμό. Την Τετάρτη ο Τραμπ δήλωσε ότι είναι πιθανό να υπάρξει εξέλιξη «μέσα στο Σαββατοκύριακο». Χωρίς μια ενδιάμεση συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας παραμένουν αυξημένες, εντείνοντας τις ανησυχίες διεθνώς για τον αντίκτυπο της σύγκρουσης, που διαρκεί ήδη τρεις μήνες, στο κόστος τροφίμων, καυσίμων και άλλων αγαθών. Μετά από μια σειρά αναφορών αυτή την εβδομάδα ότι το Ιράν αποσύρεται από τις συνομιλίες, ο Τραμπ δήλωσε στο CNBC ότι «δεν τον ενδιαφέρει καθόλου» αν οι διαπραγματεύσεις έχουν κολλήσει και μάλιστα άφησε να εννοηθεί ότι έχουν γίνει «βαρετές». Υπάρχει ανησυχία ότι ο Τραμπ παγιδεύεται Αυξάνεται η ανησυχία εντός της κυβέρνησης και μεταξύ βασικών συμβούλων και συμμάχων ότι ο Τραμπ βρίσκεται πλέον σε δύσκολη θέση, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και άλλο πρόσωπο με γνώση των εσωτερικών διεργασιών, που μίλησαν στο Associated Press υπό καθεστώς ανωνυμίας. Δέχεται πιέσεις από τους Δημοκρατικούς που εστιάζουν στις τιμές του πετρελαίου, αλλά και προειδοποιήσεις από πιο «σκληροπυρηνικά» στελέχη της βάσης του ότι μια πρόωρη αποχώρηση από τη σύγκρουση θα ισοδυναμούσε με συνθηκολόγηση. Παράλληλα, ο Τραμπ ακούει ιδιωτικά από άλλους Ρεπουμπλικανούς νομοθέτες, αξιωματούχους του Πενταγώνου και συμμάχους στον Κόλπο ότι η επιστροφή στους βομβαρδισμούς είναι κακή ιδέα. Όσοι αντιτίθενται σε νέα στρατιωτική δράση επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ έχουν καταναλώσει πυρομαχικά με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Μπορεί να χρειαστούν έως και τρία χρόνια για την αναπλήρωση ορισμένων βασικών οπλικών συστημάτων. Την ίδια στιγμή, οι σύμμαχοι στον Κόλπο ανησυχούν ότι το Ιράν θα προβεί σε αντίποινα εναντίον τους, πλήττοντας κρίσιμες υποδομές και ενεργειακά συμφέροντα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις οικονομίες τους. Παράλληλα, ο Τραμπ έχει ενοχληθεί από την ιδέα αποδοχής μιας συμφωνίας που θα μοιάζει με την πυρηνική συμφωνία του 2015, η οποία είχε επιτευχθεί επί προεδρίας του Δημοκρατικού Μπαράκ Ομπάμα και περιόριζε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση διεθνών οικονομικών κυρώσεων. Κατά την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ εγκατέλειψε τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι δεν σταματούσε μόνιμα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αγνοούσε την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και δεν τιμωρούσε τη στήριξη του Ιράν σε ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή. Τώρα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις, ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί πως δεν μπορεί να κάνει «μια κακή συμφωνία» και γνωρίζει πολύ καλά ότι διακινδυνεύει τη φήμη του αν κάνει λάθος χειρισμό. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άνα Κέλι, απέρριψε την ιδέα ότι ο Τραμπ έχει παγιδευτεί ή ότι υπάρχει ανησυχία εντός της κυβέρνησης για τον ρυθμό των συνομιλιών. Ο Τραμπ αντιστάθηκε στην πίεση του Ισραήλ για βομβαρδισμούς στον Λίβανο Ισραηλινοί και πιο «σκληροπυρηνικοί» σύμμαχοι στην Ουάσιγκτον υποστήριξαν προς τον Τραμπ ότι μια συμφωνία τώρα θα ισοδυναμούσε με άνευ όρων παράδοση, προτρέποντάς τον να αυξήσει την οικονομική πίεση στο Ιράν και να στηρίξει τις επιθέσεις του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ωστόσο, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, σε έντονη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Τραμπ ζήτησε από το Ισραήλ να υποχωρήσει, και την Τετάρτη Ισραήλ και Λίβανος δήλωσαν ότι συμφώνησαν να ανανεώσουν την εκεχειρία. Η Χεζμπολάχ δεν συμμετείχε στις συνομιλίες και έχει καταγγείλει τη συμφωνία. Η διατήρηση της σημερινής κατάστασης — χωρίς πλήρη επανέναρξη των εχθροπραξιών αλλά και χωρίς ενδιάμεση συμφωνία — φαίνεται να ευνοεί το Ιράν, σύμφωνα με τον αναλυτή Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού. Παρότι είναι η πιο αδύναμη πλευρά, το Ιράν φαίνεται να υπολογίζει ότι όσο διαρκεί αυτή η «στάση αναμονής», τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να «παγιδεύσει» τον Τραμπ. «Σε κάθε περίπτωση, η Τεχεράνη φαίνεται πιο αποφασισμένη από ποτέ να μη δώσει στον Τραμπ μια εικόνα νίκης» , είπε. Η κατάσταση δεν βοηθά τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει εκλογών Ταυτόχρονα, οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τη διαχείριση του πολέμου από τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε για πρώτη φορά ψήφισμα που ζητά τερματισμό των στρατιωτικών ενεργειών κατά του Ιράν, με τέσσερις Ρεπουμπλικανούς να συντάσσονται με τους Δημοκρατικούς. Ο Τραμπ χαρακτήρισε την ψηφοφορία «χωρίς νόημα». «Οι Δημοκρατικοί κινούνται από το σύνδρομο εμμονής με τον Τραμπ», έγραψε σε ανάρτηση. «Οι τέσσερις Ρεπουμπλικανοί είναι άλλη ιστορία — κάνουν επίδειξη! Πρέπει να ντρέπονται». Σε ακροάσεις στο Κογκρέσο, οι Δημοκρατικοί επέκριναν τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, κατηγορώντας τον Τραμπ ότι υποτιμά τις οικονομικές συνέπειες για τους Αμερικανούς και ότι δεν προέβλεψε το κλείσιμο του Στενού. Ο γερουσιαστής Κόρι Μπούκερ δήλωσε ότι η εύθραυστη εκεχειρία δείχνει ότι το Ιράν έχει το πάνω χέρι: «Είμαστε η ισχυρότερη χώρα στον κόσμο και βρισκόμαστε σε αδιέξοδο με το Ιράν». Ο Ρούμπιο απέρριψε την κριτική, τονίζοντας ότι το Ιράν έχει αποδυναμωθεί σοβαρά. Άλλος Δημοκρατικός, ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν, επικεντρώθηκε στις δηλώσεις του Τραμπ ότι το κόστος ζωής δεν αποτελεί κίνητρο για συμφωνία. Ο πρόεδρος συνεχίζει να υποβαθμίζει την αύξηση των τιμών καυσίμων και να προβλέπει πτώση τους μετά τη λήξη της σύγκρουσης. Ο αναλυτής Κρίστοφερ Μπόρικ σημείωσε ότι οι Δημοκρατικοί ήδη στοχεύουν στη ρητορική του Τραμπ για τον οικονομικό αντίκτυπο. «Υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για τους Ρεπουμπλικανούς αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί», είπε. «Αλλά σε ορισμένες κρίσιμες εκλογικές περιφέρειες, ίσως συμφέρει να λυθεί γρήγορα το θέμα, να πέσουν οι τιμές του πετρελαίου και να υπάρξει χρόνος ώστε οι ψηφοφόροι να το ξεχάσουν».
