Ο Καναδάς επιδιώκει να ανακοινώσει περίπου δέκα ιδρυτικές χώρες για μια παγκόσμια τράπεζα άμυνας στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στην Τουρκία. Σύμφωνα με το Reuters, o πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, προωθεί την Τράπεζα Άμυνας, Ασφάλειας και Ανθεκτικότητας (Defence, Security and Resilience Bank – DSRB), στο πλαίσιο της πρότασής του για μια συμμαχία των λεγόμενων «μεσαίων δυνάμεων», με στόχο την αντιμετώπιση αυτού που ο ίδιος θεωρεί ως διάρρηξη της παραδοσιακής διεθνούς τάξης υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Ουσιαστικά, η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για το μέλλον της διατλαντικής συμμαχίας, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει επικρίνει επανειλημμένα τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι δεν συνεισφέρουν επαρκώς στις αμυντικές δαπάνες και αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Καναδάς προωθεί τη δημιουργία της Παγκόσμιας Τράπεζας Άμυνας ως έναν νέο μηχανισμό χρηματοδότησης που θα ενισχύσει την αμυντική αυτονομία των συμμάχων και θα μειώσει την εξάρτησή τους από την αμερικανική στήριξη. «Θέσαμε ως προθεσμία τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Αυτό που επιδιώκουμε να ανακοινώσουμε είναι ο κατάλογος των ιδρυτικών μελών», δήλωσε σε συνέντευξή της η Ιζαμπέλ Ιντόν, επικεφαλής διαπραγματεύτρια του Καναδά για την έναρξη της πολυμερούς πρωτοβουλίας και διευθύνουσα σύμβουλος της Business Development Bank of Canada. Στόχος της τράπεζας είναι να ενισχύσει την άμυνα των συμμαχικών χωρών, αντλώντας έως και 133 δισ. δολάρια. ► Οργή Τραμπ κατά ΝΑΤΟϊκών: «Τους πληρώνουμε σχεδόν 1 τρισ. δολάρια χωρίς να κάνουν τίποτα, είναι γελοίο» Οι χώρες που θα συμμετάσχουν Όπως μεταδίδει το Reuters, o αρχικός κατάλογος των χωρών, πέραν του Καναδά, αναμένεται να αποτελείται πιθανότατα από ευρωπαϊκά κράτη, χωρίς ωστόσο να τα κατονομάσει. Η ανακοίνωση δεν είναι ακόμη βέβαιη, καθώς εξαρτάται από τις τελικές διαπραγματεύσεις με τους συμμάχους, μεταξύ άλλων και για τις κεφαλαιακές τους δεσμεύσεις. Ωστόσο, το σχέδιο έχει αποκτήσει δυναμική. Η τύχη του εγχειρήματος παραμένει αβέβαιη χωρίς τη στήριξη κρατών που θεωρούνται κρίσιμα για την εξασφάλιση κορυφαίας πιστοληπτικής αξιολόγησης ΑΑΑ. Συνομιλίες και με τη Νότια Κορέα Η DSRB έχει πραγματοποιήσει παραγωγικές συνομιλίες με τη Νότια Κορέα, με τις πιθανότητες συμμετοχής της να εκτιμώνται στο 50-50, ενδεχομένως σε μεταγενέστερο στάδιο, σύμφωνα με την Ιντόν. Πρόσθεσε ότι καμία άλλη χώρα της G7 δεν βρίσκεται προς το παρόν κοντά στην υπογραφή. Το υπουργείο Οικονομικών της Νότιας Κορέας είχε δηλώσει στο Reuters ότι εξετάζει την πρόταση. «Προσπαθούμε να προετοιμάσουμε κάτι ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ, αλλά υπάρχουν πολλά κινούμενα μέρη», δήλωσε ο Τζον Φράγκος, εκπρόσωπος Τύπου του υπουργού Οικονομικών του Καναδά, προσθέτοντας ότι τα πλεονεκτήματα της τράπεζας είναι «ευρέως κατανοητά». Μέχρι στιγμής, ο Καναδάς έχει στο πλευρό του δημόσια μόνο το Λουξεμβούργο, το οποίο θα αποτελέσει την ευρωπαϊκή έδρα της τράπεζας. Ο Κάρνεϊ δήλωσε την Παρασκευή ότι μια «κρίσιμη μάζα» χωρών προτίθεται να συμμετάσχει, χωρίς να τις κατονομάσει. «Η Άγκυρα θα αποτελέσει ένα σημαντικό ορόσημο για να φανεί αν υπάρχει δυναμική ώστε να λειτουργήσει αυτή η ιδέα», δήλωσε ο Λίνους Τέρχορστ, αναλυτής του αμυντικού think tank Royal United Services Institute. Τα Ευρωπαϊκά εμπόδια Το σχέδιο αντιμετωπίζει πιθανά εμπόδια στην Ευρώπη, καθώς ανταγωνίζεται άλλες αμυντικές πρωτοβουλίες, όπως το πρόγραμμα SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η DSRB ζητά από τα βασικά κράτη-μέλη να συνεισφέρουν κεφάλαια ανάλογα με το μέγεθος της οικονομίας τους. «Το κεφάλαιο είναι το πιο δύσκολο μέρος της απόφασης», σημείωσε η Ιντόν. Οι εισφορές θα μπορούσαν να οδηγήσουν τον Καναδά να συνεισφέρει έως και 1,5 δισ. ευρώ, ενώ μικρότερα κράτη θα μπορούσαν να καταβάλουν από 500 έως 750 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το θέμα. Η Βρετανία έχει αντισταθεί μέχρι στιγμής στην ένταξή της στη DSRB, προτιμώντας να προωθήσει το δικό της σχέδιο χρηματοδότησης της άμυνας, γνωστό ως MDM, μαζί με την Ολλανδία και τη Φινλανδία. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο πηγές, έχει εξετάσει το ενδεχόμενο ευθυγράμμισης ή συγχώνευσής του με τη DSRB. Η Γερμανία είχε επίσης κρατήσει αποστάσεις, ωστόσο εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών ανέφερε ότι έχει πλέον συμμετάσχει στις συνομιλίες για τη DSRB ως παρατηρητής και εξετάζει το αποτέλεσμα. Ποιες χώρες ενδιαφέρονται; Η Ιταλία, χώρα της G7, καθώς και η Ισπανία, η Τουρκία, το Βέλγιο και η Ουκρανία έχουν εξετάσει την πρόταση. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δεν σχολίασε άμεσα τη συμμετοχή της Άγκυρας, αν και πηγές αναφέρουν ότι η Τουρκία ενδιαφέρεται. Η Ολλανδία δήλωσε ότι δεν συμμετέχει, με κυβερνητικό εκπρόσωπο να αναφέρει πως η χώρα είναι πλήρως επικεντρωμένη στη δική της πρωτοβουλία MDM με το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Φινλανδία. Η DSRB προτάθηκε το 2024 από ομάδα πρώην συμβούλων ασφαλείας του ΝΑΤΟ, ανώτερων πρώην στρατιωτικών και τραπεζιτών. Οι χώρες του ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοί τους βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενες αμυντικές ανάγκες λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, των εντεινόμενων σχέσεων με τη Ρωσία και των ανησυχιών για τη στρατιωτική επέκταση της Κίνας. Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συμφώνησαν τον Ιούνιο του 2025 να δαπανούν έως το 2035 το 5% του ΑΕΠ τους για αμυντικές και συναφείς επενδύσεις ασφαλείας. Πέντε πόλεις βρίσκονται υπό εξέταση για αποτελέσουν την έδρα της πρωτοβουλίας: Τορόντο, Μόντρεαλ, Οτάβα, Χάλιφαξ και Βανκούβερ. Στο εγχείρημα έχουν ήδη συνταχθεί μεγάλες τράπεζες, μεταξύ των οποίων οι JPMorgan, Deutsche Bank, Commerzbank και ING, καθώς και οι καναδικές RBC, BMO, CIBC, National Bank of Canada, Scotiabank και TD Bank.
