Μια προσεγμένη, αν και εθελοντικού χαρακτήρα, εργαλειοθήκη παρουσίασε χθες (22.4.2026) η Κομισιόν για την αντιμετώπιση της μεγάλης ενεργειακής κρίσης που πλήττει την Ευρώπη. Τα πολυάριθμα μέτρα καλύπτουν όλους τους τομείς, από τα καύσιμα μέχρι τον ηλεκτρισμό και τις ΑΠΕ, με στόχο τον περιορισμό της κατανάλωσης και της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η Κομισιόν απέφυγε τελικά να συμπεριλάβει μέτρα όπως η τηλεργασία, παρά τις αρχικές συζητήσεις που είχαν γίνει. Η εκτίμηση είναι ότι δεν θέλησε να δώσει το μήνυμα ότι τα πράγματα έχουν φτάσει στα άκρα, διατηρώντας παράλληλα περιθώρια περαιτέρω ελιγμών στο εξής, εφόσον χρειαστούν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ποια μέτρα προτείνονται στα κράτη – μέλη
Όσον αφορά το φυσικό αέριο, η Κομισιόν προτίθεται να προσφέρει ενισχυμένη ευελιξία για την αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών ενόψει του επόμενου χειμώνα. Προκειμένου να μειωθεί η κατανάλωση αερίου, οι Βρυξέλλες προωθούν την παράταση ζωής των πυρηνικών σταθμών, όπως και τη βέλτιστη χρήση των υδροηλεκτρικών σταθμών.
Στα καύσιμα, συστήνεται στα κράτη-μέλη να προσφέρουν μειωμένες τιμές ετήσιων εισιτηρίων σε όλα τα ΜΜΜ, ή και δωρεάν μετακινήσεις για τους πλέον ευάλωτους. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της μικροκινητικότητας και την επέκταση της στήριξης για τα ηλεκτρικά οχήματα.
Στην περίπτωση των καταναλωτών ηλεκτρισμού, προτείνεται μεταξύ άλλων η στοχευμένη έκδοση voucher για τα ευάλωτα νοικοκυριά, όπως και φοροελαφρύνσεις.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ταυτόχρονα, ξεχωρίζει η πρόταση για να ρυθμιστούν οι θερμοστάτες στα κτίρια ώστε να μην γίνεται υπερβολική χρήση ενέργειας. Αντίστοιχα, οι Βρυξέλλες στηρίζουν το κοινωνικό leasing για την απόκτηση νέων τεχνολογιών όπως είναι οι αντλίες θερμότητας και οι μπαταρίες σε σπίτια και επιχειρήσεις. Στην ίδια κατηγορία παρεμβάσεων, ζητά και τη μείωση της φορολογίας ώστε να καταστούν τα προϊόντα αυτά πιο ανταγωνιστικά.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που ζητά η Κομισιόν είναι το να εξεταστεί από τις κυβερνήσεις προσωρινή παύση στις αποκοπές ρεύματος λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών. Ζητά επίσης εύκολη αλλαγή προμηθευτή και επαρκή δυναμικά κίνητρα ώστε οι καταναλωτές να μετατοπίζουν την κατανάλωσή τους σε ώρες με την υψηλότερη παραγωγή ΑΠΕ.
Τέλος, υπάρχει στην εργαλειοθήκη η δυνατότητα για ειδικό κοινωνικό τιμολόγιο ηλεκτρικού ρεύματος με περιορισμένη διάρκεια για τις ευάλωτες κατηγορίες πολιτών.
Σειρά νομοθετικών αλλαγών έρχεται άμεσα
Πέραν των συστάσεων, οι Βρυξέλλες παρουσίασαν και το χρονοδιάγραμμα με τις νομοθετικές παρεμβάσεις που πρόκειται να ληφθούν φέτος, ξεκινώντας ήδη από το μήνα που διανύουμε. Σε πιο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η Κομισιόν δίνει μεγάλη έμφαση στον εξηλεκτρισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας, αφού θεωρεί ότι έχει τα φόντα να οδηγήσει σε μεγάλη μείωση της κατανάλωσης εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων.
Έτσι, εντός του β’ τριμήνου θα παρουσιάσει μεταρρυθμίσεις με υιοθέτηση στόχου στον εξηλεκτρισμό, όπως και στη θέρμανση-ψύξη και στη γεωθερμία.
Στον τομέα των ηλεκτρικών δικτύων, μέχρι το καλοκαίρι θα ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για το σχετικό νομοθετικό πακέτο που θα φέρει επιτάχυνση της αδειοδότησης και διευκόλυνση των επενδύσεων. Αντίστοιχα, θα επιταχυνθεί η ανάπτυξη των οκτώ Ενεργειακών Λεωφόρων που έχουν ήδη ανακοινωθεί, ως τα τέλη του γ’ τριμήνου.
Μέσα στο Μάιο θα ανακοινωθεί πρόταση σχετικά με τη διαμόρφωση των τελών δικτύου που πληρώνουν οι καταναλωτές, όπως και τη φορολογία στον ηλεκτρισμό. Τέλος, ως τα μέσα Ιουλίου θα παρουσιαστεί η νομοθετική πρόταση για την αναθεώρηση και εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων, ETS.
Τέλος, η Κομισιόν θεωρεί ότι υπάρχουν επαρκείς δημόσιοι οικονομικοί πόροι για να στηρίξουν τις παραπάνω πρωτοβουλίες. Πάντως, στρέφεται προς ένα νέο πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις, επιτρέποντας παράλληλα τη φορολόγηση των υπέρμετρων κερδών των ενεργειακών ομίλων, εφόσον πάντα το επιλέξουν οι κυβερνήσεις.
