Πόσο αντέχει η οικονομία
Η ελληνική οικονομία άντεξε το γ’ τρίμηνο, παρά τους πολέμους σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή και την ακριβή ενέργεια. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος του ΙΟΒΕ (Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών) διαμορφώθηκε στις 107,2 μονάδες. Αυτό είναι πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο των 100 και υψηλότερα από την Ευρωζώνη (97,8). Ωστόσο, στο ράφι κρίνονται όλα. Με το πετρέλαιο Brent στα 102 δολάρια το βαρέλι τον Σεπτέμβριο, ο πληθωρισμός ανέβηκε στο 5,1%, έναντι 3,8% στην Ευρωζώνη. Οι επιχειρήσεις δείχνουν αισιόδοξες, ενώ τα νοικοκυριά βλέπουν το εισόδημά τους να συρρικνώνεται. Η κυβέρνηση ποντάρει ψηλότερα. Το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2027 προβλέπει ανάπτυξη 2,3% και πληθωρισμό 2,6%, όταν το ΔΝΤ βλέπει 1,8% και 3,6%. Ο βασικός μοχλός είναι οι επενδύσεις, που πρέπει να αυξηθούν κατά 7,9% όταν θα έχουν στερέψει τα ευρωπαϊκά κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Το κενό θα κληθούν να καλύψουν ιδιωτικά κεφάλαια. Υπάρχει και ένα αγκάθι. Το Προσχέδιο υπολογίζει μέση τιμή Brent 78 δολάρια για το 2027, ενώ σήμερα κινείται κοντά στα 106. Αν η ενέργεια δεν υποχωρήσει, οι προβλέψεις για την ακρίβεια θα χρειαστούν αναθεώρηση.
Παραμένει το χειρόφρενο στην ευρωπαϊκή βιομηχανία
Τρεις διαδοχικούς μήνες υποχώρησης συμπλήρωσε η βιομηχανική παραγωγή στην ευρωζώνη, με την πτώση να επιταχύνεται από 0,1% τον Ιούνιο σε 0,3% τον Ιούλιο και 0,5% τον Αύγουστο. Σύμφωνα με τη Eurostat, η παραγωγή ήταν χαμηλότερη κατά 1,1% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2025. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αντίστοιχη μηνιαία μείωση διαμορφώθηκε στο 0,3%. Η πίεση υπήρξε ιδιαίτερα έντονη στα μη διαρκή καταναλωτικά αγαθά, καταγράφοντας ετήσια μείωση 9,1%, ενώ η παραγωγή κεφαλαιουχικών αγαθών ενισχύθηκε κατά 3%.
Η Ελλάδα κινήθηκε ανοδικά, σημειώνοντας αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής κατά 6% σε ετήσια βάση και 2,4% σε σύγκριση με τον Ιούλιο. Για την ελληνική οικονομία, η βασική πρόκληση συνίσταται στη διατήρηση αυτής της δυναμικής εντός ενός ευρωπαϊκού περιβάλλοντος που δυσκολεύεται να εδραιώσει την ανάκαμψή του.
Δεν επιστρέφεται το χαράτσι €2 στα δέματα από τρίτες χώρες
Την ώρα που η ευρωπαϊκή βιομηχανία καταγράφει απώλειες, οι διαδικτυακές αγορές από χώρες εκτός Ε.Ε. επιβαρύνονται με πρόσθετες χρεώσεις. Το νέο ευρωπαϊκό τέλος τελωνειακής διαχείρισης, ύψους 2 ευρώ ανά είδος, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου. Βασική του ιδιαιτερότητα αποτελεί το γεγονός ότι δεν επιστρέφεται, ακόμη και αν ο αγοραστής στείλει πίσω το προϊόν. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η χρέωση οριστικοποιείται μόλις γίνει αποδεκτή η δήλωση εισαγωγής στο τελωνείο, καθώς από το σημείο εκείνο εκκινούν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι. Εφόσον η πλατφόρμα μετακυλίσει το κόστος στον καταναλωτή, αυτός επιβαρύνεται με τα 2 ευρώ ακόμη και μετά την επιστροφή του προϊόντος. Ενδεικτικά, σε προϊόν αξίας 10 ευρώ, το τέλος αντιστοιχεί σε επιβάρυνση 20% επί της αξίας του. Ας σημειωθεί πως το τέλος αυτό λειτουργεί διακριτά από τον δασμό των 3 ευρώ.
Η καυτή πατάτα των ΕΛΤΑ
Τα ΕΛΤΑ ήταν η καυτή πατάτα που βρήκε η σημερινή κυβέρνηση ήδη από τους πρώτους μήνες της θητείας της, το 2019. Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία εμφάνιζαν τότε αρνητικά ίδια κεφάλαια και αναζητούσαν ρευστό για να πληρώσουν μισθούς. Επτά χρόνια μετά, η πατάτα…καίει ακόμη. Τον Νοέμβριο του 2025 το σχέδιο για λουκέτο σε 204 καταστήματα ξεσήκωσε θύελλα, ακόμη και στους βουλευτές της ΝΔ, και κόστισε τη θέση στον τότε διευθύνοντα σύμβουλο Γρηγόρη Σκλήκα. Από τον Μάρτιο τα ηνία έχει πλέον ο Μιχάλης Μαυρόπουλος, πρώην επικεφαλής της UPS σε Ελλάδα και Βαλκάνια. Στο πρόσφατο συνέδριο της ΠΟΣΤ, της ομοσπονδίας των ταχυδρομικών υπαλλήλων, χαρακτήρισε την κατάσταση «δύσκολη, αλλά αναστρέψιμη». Παραδέχθηκε ότι η εταιρεία άργησε να προσαρμοστεί στην εποχή του ηλεκτρονικού εμπορίου. Στην Ελλάδα διακινούνται περίπου 140 εκατ. δέματα τον χρόνο. Τα ΕΛΤΑ ποντάρουν στα 1.036 σημεία του δικτύου τους, στη συνεργασία με τη BOX NOW για παραλαβή από αυτόματα lockers και σε νέο τραπεζικό μοντέλο με τη Eurobank, που δοκιμάζεται πιλοτικά σε 30 καταστήματα. Σε κάθε περίπτωση, μια πρώτη γεύση για την πορεία των ΕΛΤΑ θα πάρουμε το προσεχές διάστημα όταν η κρατική εταιρεία δημοσιοποιήσει, ως αναμένεται τις οικονομικές καταστάσεις της.
Ο καφές βαρόμετρο της τσέπης
Ο καφές, από τα πιο συνηθισμένα καθημερινά έξοδα των Ελλήνων, ακρίβυνε φέτος. Αυτό δείχνει έρευνα του Pricefox, ιστοσελίδας σύγκρισης τιμών, σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Λάρισα, Βόλο και Ηράκλειο. Η έρευνα εξέτασε επτά ροφήματα: ελληνικό, espresso, cappuccino, φίλτρου, φραπέ, freddo espresso και freddo cappuccino. Η μέση τιμή ανέβηκε σε όλα, από 2% έως 3,7% σε σχέση με πέρσι. Ακριβότερη πόλη βγήκε το Ηράκλειο και φθηνότερη ο Βόλος. Οι αυξήσεις είναι μικρές, αλλά λένε πολλά για την τσέπη των νοικοκυριών. Ο καφές είναι μια μικρή πολυτέλεια στην οποία πολλοί… υποκύπτουν ακόμη. Ωστόσο, όταν η αγοραστική δύναμη φθίνει, είναι από τα πρώτα έξοδα που περικόπτονται και οι καταναλωτές στρέφονται στην κατανάλωση κατ’ οίκον.
Yachting: αναζητώντας τον ούριο άνεμο
Η τουριστική περίοδος έκλεισε και στο yachting ο απολογισμός είναι βαρύς. Ο Γιώργος Βάλλης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πληρωμάτων Ιδιωτικών και Επαγγελματικών Θαλαμηγών (ΠΕΠΙΕΘ), κάνει λόγο για πτώση των ναυλώσεων έως 60% στην αρχή της σεζόν και περίπου 20-25% συνολικά. Τις αιτίες τις εντοπίζει στο ακριβό καύσιμο και στη σύρραξη στη Μέση Ανατολή. Η ζημιά δεν σταματά στα πληρώματα. Αγγίζει ιδιοκτήτες σκαφών, μαρίνες, ναυπηγεία, συνεργεία και προμηθευτές. Ο κ. Βάλλης σημειώνει ότι δεν δόθηκε ειδική επιδότηση καυσίμων στα επαγγελματικά σκάφη ούτε έγινε στοχευμένη διεθνής καμπάνια για τη χώρα. Εντοπίζει όμως και μια ευκαιρία. Οι μεγάλες θαλαμηγοί στρέφονται σε λιγότερο γνωστά νησιά, όπως το Μεγανήσι, η Μήλος, η Σίφνος και η Κίμωλος, ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες. Για την ασφάλεια στη θάλασσα ζητά σαφείς κανόνες για την ενοικίαση μικρών σκαφών και τις εξόδους τους με κακοκαιρία. Αναφέρει επίσης ότι είδε ο ίδιος 10 έως 20 τουρκικά αλιευτικά στο κεντρικό Αιγαίο και ζητά ουσιαστική προστασία για τους Έλληνες ψαράδες. Υπάρχει και μια νίκη για τον κλάδο. Ο συντελεστής φόρου των ναυτικών σε ιδιωτικά σκάφη αναψυχής μειώθηκε από 30-40% σε 10-15%, μετά από παρεμβάσεις της Ένωσης.
Για αναταράξεις προετοιμάζονται οι αεροπορικές
Για μια μακρά περίοδο αναταράξεων προετοιμάζονται οι αεροπορικές εταιρείες. Στελέχη του κλάδου δήλωσαν στους Financial Times ότι το ακριβό καύσιμο, μετά τον πόλεμο στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, είναι πλέον η «νέα κανονικότητα». «Έρχονται δύσκολα για τρία με πέντε χρόνια», προειδοποίησε ο Λουίς Ροντρίγκες, επικεφαλής της πορτογαλικής TAP. Παρόλ’αυτά, μέχρι στιγμής οι επιβάτες αντέχουν. Σύμφωνα με την OAG, εταιρεία δεδομένων αερομεταφορών, το πρώτο εξάμηνο έγιναν 2,3 δισ. κρατήσεις, 1% περισσότερες από πέρσι, παρότι τα ναύλα αυξάνονταν με διψήφιους ρυθμούς σχεδόν κάθε μήνα. Η αμερικανική Delta ανέβασε τις τιμές κατά 20% κατά μέσο όρο χωρίς να χάσει πελάτες. Όμως λήγουν τα συμβόλαια αντιστάθμισης, με τα οποία οι εταιρείες είχαν «κλειδώσει» φθηνότερο jet fuel, και έρχονται νέες αυξήσεις στα εισιτήρια. Ο φόβος είναι ότι ο πληθωρισμός θα στραγγίξει τα νοικοκυριά και η ζήτηση θα υποχωρήσει. Τότε ο κλάδος θα περικόψει σχέδια ανάπτυξης και θα αποσύρει παλαιότερα αεροσκάφη.
