Τι τρέχει με τους αναποφάσιστους; | Αλέκος Παπαναστασίου

Τι τρέχει με τους αναποφάσιστους; | Αλέκος Παπαναστασίου

Το Μαξίμου, που μετρά αυτές τις μέρες τις διαθέσεις της κοινής γνώμης προ ΔΕΘ (για να μετρήσει και μετά), μεταδίδει ατύπως τη στερεότυπη φράση ότι η ΝΔ έχει «πατήσει» το 30%, θεωρώντας πως αυτό το ποσοστό μπορεί να σκαρφαλώσει έως και στο 32% (πάντα με αναγωγή) μετά από τις ανακοινώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη. Μένει να φανεί αν αυτό θα επιβεβαιωθεί, καθώς ύστερα από την περυσινή ΔΕΘ το δημοσκοπικό όφελος για τη ΝΔ ήταν πολύ περιορισμένο. Παραλλήλως, μια ματιά στις κυριότερες εταιρείες δημοσκοπήσεων επιβεβαιώνει ότι το ποσοστό της αδιευκρίνιστης ψήφου παραμένει σταθερά πάνω από το 10%, κάτι συνηθισμένο, βέβαια, εννέα μήνες πριν από τις εκλογές. Σημειώνεται εδώ ότι στην «πρώιμη» ελέω Αυγούστου μέτρηση της Interview (25/8) το ποσοστό τον αναποφάσιστων τσιμπάει από το 9% του Ιουλίου σε 10,6% μετά τον Δεκαπενταύγουστο. Σε κάθε περίπτωση, το ερώτημα που επιχειρούν να αποκρυπτογραφήσουν οι δημοσκόποι είναι πώς θα κινηθεί αυτό το σώμα των ψηφοφόρων στις εθνικές εκλογές, οι οποίες θα διεξαχθούν, εκτός απροόπτου, τον Μάιο του 2027. Το λάθος του 2023 Μια μικρή αναδρομή πάνω στο θέμα μας. Με βάση τα στοιχεία που παρουσίασαν εκλογικοί αναλυτές στην ΕΡΤ μετά τις κάλπες του Μαΐου του 2023, το 50% των αναποφάσιστων επέλεξαν τη ΝΔ στο νήμα. Οπως είναι γνωστό, όλες οι εταιρείες δημοσκοπήσεων έπεσαν έξω τον Μάιο του 2023, καθώς υπερεκτίμησαν το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ και απέτυχαν να πιάσουν τη διαφορά των 20,7 μονάδων μεταξύ των δύο πρώτων κομμάτων: ΝΔ στο 40,79%, ΣΥΡΙΖΑ στο 20,07%. Με άλλα λόγια, η αναγωγή για την εκτίμηση ψήφου που έκαναν οι δημοσκόποι εβδομάδες ή και μήνες προ των εκλογών του 2023 (θα επανέλθουμε) μας προϊδέαζε για ένα πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα από αυτό που είδαμε στην κάλπη. Σε αντίστοιχη χρονική απόσταση από την κάλπη με αυτή που μας χωρίζει σήμερα (Σεπτέμβριος 2022, οκτώ μήνες προ των εκλογών του 2023) η ΝΔ προηγείτο του ΣΥΡΙΖΑ (σύμφωνα με τον μ.ο. των μετρήσεων με αναγωγή) με οκτώ ποσοστιαίες μονάδες (τίποτε δεν προμήνυε τις 20). Υπάρχει περίπτωση να επαναληφθεί το φαινόμενο της μεγάλης απόκλισης; Και προς ποια κατεύθυνση; Για να το πάμε ένα βήμα παρακάτω: Η σημερινή αναγωγή των αναποφάσιστων βρίσκεται κοντά στις διαθέσεις του εκλογικούς σώματος ή μήπως αυτό το 10% παραμένει μια «αχαρτογράφητη ήπειρος»; Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η λεγόμενη «αναγωγή», η πιο απλή εξήγηση είναι ότι οι δημοσκόποι προσθέτουν με επιστημονικές μεθόδους ποσοστά στα «ακατέργαστα» αποτελέσματα της πρόθεσης ψήφου που παίρνουν από το σταθμισμένο δείγμα τους (τις απαντήσεις που δίνουν πολίτες) και ανάλογα με τη μεθοδολογία που επιλέγει ο καθένας καταλήγουν στην εκτίμηση ψήφου. Δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία, είναι διεθνής πρακτική. Κάπως έτσι π.χ. το ποσοστό της ΝΔ μπορεί να αυξηθεί από το 25% στην πρόθεση ψήφου στο 30% στην εκτίμηση ψήφου (όπως εκτιμά σήμερα το Μαξίμου) και το ποσοστό του δεύτερου κόμματος να εμφανίζεται αυξημένο κατά 2%. Ανάλογα με τη δημοσκοπική εταιρεία, η μέθοδος μπορεί να αφαιρεί τους αναποφάσιστους και να υπολογίζει εκ νέου τα ποσοστά των κομμάτων επί του 100% των έγκυρων απαντήσεων ή και να χρησιμοποιούνται ιστορικά στοιχεία, δεύτερες ερωτήσεις (π.χ. «κοντινότερο κόμμα») ώστε να κατανέμεται η αδιευκρίνιστη ψήφος. Πίσω ξανά στο 2023. Οπως είχε αναφέρει μετά την κάλπη του Μαΐου στην κρατική τηλεόραση ο εκλογικός αναλυτής Παναγιώτης Κουστένης, οι αναποφάσιστοι, και πιο συγκεκριμένα όσοι δήλωσαν ότι αποφάσισαν τι θα ψηφίσουν την τελευταία μέρα, επέλεξαν τότε κατά 51,3% τη ΝΔ και κατά 13% τον ΣΥΡΙΖΑ (διαφορά 38%). Κάτι τέτοιο μοιάζει σήμερα δύσκολο να επαναληφθεί, με δεδομένο ότι (και) τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων είναι πολύ διαφορετικά για την κυβέρνηση από ό,τι το 2023. Επομένως τίποτε δεν αποκλείει ότι και το 2027 πολλά θα μπορούσαν να κριθούν ακόμη και τη μέρα της κάλπης. Και εφόσον το ερώτημα του φετινού Μαΐου για το ποιο κόμμα βρίσκεται στη δεύτερη θέση απαντήθηκε μετά τη δημοσκοπική προσπέραση της ΕΛΑΣ έναντι του ΠΑΣΟΚ (κάτι που μοιάζει να παγιώνεται), το ενδιαφέρον στρέφεται τώρα στα μυστικά του (μίνιμουμ) 10% των αναποφάσιστων. Μυστικά που διαβάστηκαν με λάθος τρόπο το 2023. Ακολούθησε το Protagon στο Google News Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google