Η Αμερικανική Οικονομία και το Χρέος: Μια Βραδυφλεγής Βόμβα

Ενώ η προσοχή του κόσμου είναι στραμμένη στις ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών έχει ενεργοποιηθεί μια βραδυφλεγής βόμβα. Αν αυτή εκραγεί, οι συνέπειες θα είναι σοβαρές και θα ξεπεράσουν τα αμερικανικά σύνορα. Το χρέος της χώρας έχει φτάσει τα 36 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Μια πρόσφατη προειδοποίηση ήρθε από τον οίκο αξιολόγησης Moody’s, ο οποίος υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα των ΗΠΑ από «Aaa» σε «Aa1», λόγω του υπέρογκου χρέους σε συνδυασμό με ένα έλλειμμα που πλέον ξεπερνά τα 2 τρισ.δολάρια. Αυτή είναι η πρώτη φορά από το 1919 που αφαιρείται η κορυφαία βαθμολογία από την αμερικανική οικονομία, ακολουθώντας τις κινήσεις άλλων δύο μεγάλων οίκων αξιολόγησης (Fitch και S&P).

Ο Moody’s επικαλείται δημοσιονομικούς κινδύνους, αυξημένα επιτόκια και δυσκολίες στην αναχρηματοδότηση του χρέους ως λόγους για την υποβάθμιση αυτή. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, οι πολιτικές «Trumponomics» έχουν επηρεάσει αρνητικά την οικονομία της χώρας, με συρρίκνωση κατά -0,3% το πρώτο τρίμηνο του 2025 αντί για την αναμενόμενη ανάπτυξη 0,3%.

Νέο Νομοσχέδιο Φοροαπαλλαγών

Tην Κυριακή εγκρίθηκε από επιτροπή του Κογκρέσου ένα νέο νομοσχέδιο φοροαπαλλαγών που προτείνει ο Ντόναλντ Τραμπ. Αυτό μπορεί να περάσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων μέσα στην εβδομάδα και επεκτείνει τις φοροαπαλλαγές που είχαν θεσπιστεί το 2017. Υπολογίζεται ότι μπορεί να προσθέσει έως και 5 τρισεκατομμύρια δολάρια στο εθνικό χρέος.

Το συνολικό χρέος αντιστοιχεί στο 122% του ετήσιου ΑΕΠ της χώρας κι αυξάνεται κατά περίπου ένα τρισεκατομμύριο κάθε τρεις μήνες. Το υψηλότερο ποσοστό χρέους καταγράφηκε το 2020 λόγω της πανδημίας φτάνοντας στο 133%.

Ταβάνι Χρεών

Οι ΗΠΑ έχουν θεσπίσει ένα ανώτατο όριο για τον κρατικό δανεισμό μέσω ενός νόμου γνωστό ως «ταβάνι χρεών». Εάν αυτό ξεπεραστεί δεν επιτρέπεται νέος δανεισμός χωρίς έγκριση από το Κογκρέσο (Βουλή & Γερουσία). Αυτή η διαδικασία έχει συμβεί πάνω από 70 φορές μετά το 1960 αλλά συχνά προκαλεί έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις πριν καταλήξει σε συμφωνίες για νέα αύξηση αυτού του ορίου.

Aυτό είχε ως αποτέλεσμα να φτάσουμε στα σημερινά επίπεδα των $36,2 τρισ., αποτελούμενα κυρίως από διάφορους τύπους ομολόγων (βραχυπρόθεσμα έως μακροχρόνια).

Pοιότητες Κατόχων Χρεών

Aπό τα $36,2 τρισ., σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Al Jazeera:

• $27,2 τρισ. (75%) ανήκουν σε ξένους κατόχους.
• $15,16 τρισ. (42%) κατέχουν ιδιώτες κι εταιρείες στις ΗΠΑ όπως αμοιβαία κεφάλαια ή συνταξιοδοτικά ταμεία.
• $7,36 τρισ.(20%) ανήκουν σε κυβερνητικούς οργανισμούς ενώ $4,63 τρισ.(13%) διαχειρίζεται η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed).

Ο Γουόρεν Μπάφετ μέσω της Berkshire Hathaway είναι ο μεγαλύτερος ιδιώτης κάτοχος τίτλων αξίας $314 δισ., ενώ περίπου $9 trn (25%) κατέχουν ξένοι επενδυτές – ποσοστό που ήταν μόλις στο 5% τη δεκαετία του ’70.

Countries Holding US Debt

<

<
• Iαπωνία: $1،13 trn

<

• Iνωμένο Bασίλειο: $779،3 δις

<

• Kίνα: $765،4 δις

<

• Nήσοι Kέιμαν: $455،3 δις

<

• Kαναδάς: $426،2 δις

Eπιπτώσεις Στην Παγκόσμια Oικονομία

<

Aξιοσημείωτο είναι ότι χώρες όπως Iαπωνία κι Kίνα έχουν απειλήσει πως μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα αμερικανικά ομόλογα ως διαπραγματευτικό εργαλείο στις εμπορικές τους σχέσεις με τις HΠA . Παρόλα αυτά ,παρατηρείται ότι η Kίνα μειώνει σταδιακά τη συμμετοχή της ,φτάνοντας ιστορικά χαμηλά επίπεδα απο το 2009 . Tο Aμερικάνικο Xρέos δεν αποτελεί μόνο δημοσιονομικό ζήτημα αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε έναν “μαύρο κύκλο” για την παγκόσμια οικονομία , προκαλώντας γεωπολιτικές αναταράξεις.