Το δίκοπο μαχαίρι της αντιπολίτευσης

Το δίκοπο μαχαίρι της αντιπολίτευσης

Στην ευθεία προς τις εθνικές εκλογές —το πόσο μεγάλη θα είναι αυτή μένει να αποδειχθεί— τα κόμματα της μείζονος και της ελάσσονος αντιπολίτευσης επιτυγχάνουν, όπως πέρυσι με τα Τέμπη, να παραμένουν στον αφρό της δημοσιότητας με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υποκλοπές. Το παρατηρεί κανείς χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια διαβάζοντας τον Τύπο και παρακολουθώντας τα βραδινά δελτία ειδήσεων. Τα επιβαρυντικά και αρνητικά για την κυβέρνηση θέματα βρίσκονται «μπροστά» κατά τη δημοσιογραφική διάλεκτο, ενώ η ημερήσια δραστηριότητα του Πρωθυπουργού —όταν δεν συμβαίνει κάποιο μεγάλο γεγονός, όπως η αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία— προβάλλεται για ένα ή δύο λεπτά της ώρας στις οθόνες, ενίοτε πριν από τις αθλητικές ειδήσεις. Αυτό είναι λογικό να συμβαίνει, καθώς, πρώτον, τα ζητήματα πρώτης γραμμής είναι υπαρκτά και, δεύτερον, τα μέσα ενημέρωσης γνωρίζουν ότι η κυβέρνηση ολοκληρώνει τον έβδομο χρόνο της στην εξουσία και ότι από τις 8 Ιουλίου εισέρχεται στον όγδοο. Όπως είναι γνωστό δε, μέχρι τώρα, στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, κανένας Πρωθυπουργός δεν έχει πετύχει να εκλεγεί στη θέση αυτή για τρίτη συνεχόμενη τετραετία. Το πολιτικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί στη χώρα αποκτά πλέον τα χαρακτηριστικά μιας διαρκούς και επίμονης αντιπαράθεσης σε υψηλούς τόνους, με την ανταλλαγή κατηγοριών και οξύτατων εκφράσεων. Εξυπακούεται ότι το κλίμα αυτό είναι εύκρατο, εύφορο και υγιεινό για τους καταγγέλλοντες, οι οποίοι αξιοποιούν για την προβολή τους τον πολλαπλασιαστή των μέσων ενημέρωσης. Αυτό είναι το παιχνίδι της δημοκρατίας και όποιος παραβλέπει κάποιες βασικές συντεταγμένες μάλλον αυταπατάται. Το ερώτημα, ωστόσο, το οποίο ζυγίζουν δημοσκόποι και πολιτικοί αναλυτές, είναι αν αυτή η δημοσιότητα που απολαμβάνουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης μεταφράζεται σε απτά αποτελέσματα, με όρους δυναμικής. Αν, με άλλα λόγια, ο καταγγελτικός λόγος σκεπάζει κατά το μάλλον ή ήττον το οποιοδήποτε προγραμματικό προφίλ επιχειρείται να παρουσιαστεί στους πολίτες. Τις προτάσεις δηλαδή για θέματα που, σύμφωνα με τις έρευνες κοινής γνώμης, απασχολούν κατά κύριο λόγο τους ψηφοφόρους, όπως η οικονομία, η ακρίβεια και το Στεγαστικό. Εδώ, για λόγους τάξεως, γίνεται μια διάκριση ανάμεσα στην αξιωματική αντιπολίτευση, το ΠΑΣΟΚ, και στα υπόλοιπα κόμματα, τα οποία συνήθως —και ίσως κακώς— περιγράφονται ως κόμματα διαμαρτυρίας. Ένας εκ των εκλογολόγων κάνει μια πιο συγκεκριμένη παρατήρηση, χρησιμοποιώντας την έκφραση «δίκοπο μαχαίρι» για τη στρατηγική της Χαριλάου Τρικούπη. Η οποία, όπως λέει, αυξάνει την «ορατότητα» (χρησιμοποιεί στα αγγλικά τη λέξη awareness) για το κόμμα, αλλά ταυτόχρονα δεν μεταδίδει όσο θα έπρεπε στο κοινό το (υπαρκτό) πρόγραμμά του για κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία, ώστε η προσδοκία εφαρμογής τους, αν καταφέρει να ανέλθει στην εξουσία, να προσδώσει στο κόμμα πρώτα δημοσκοπική και, φυσικά, εκλογική δυναμική. Ο ίδιος, πατέρας δύο νεαρών κοριτσιών, βρίσκει ενδιαφέρουσα την πρόταση της Χαριλάου Τρικούπη να μην επιτρέπεται λ.χ. —με την επιβολή αντικειμενικών κριτηρίων σε συνδυασμό με κάποιο πλαφόν— σε έναν ιδιοκτήτη διαμερίσματος 45 τετραγωνικών στον Νέο Κόσμο, το οποίο δεν έχει ανακαινιστεί ποτέ από το 1962, να το νοικιάζει έναντι ακόμη και 1.000 ευρώ σε φοιτητές του Παντείου Πανεπιστημίου. Αντικειμενικώς, η πρόταση αυτή, ανεξαρτήτως αν είναι πρακτικά εφαρμόσιμη με βάση τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη λειτουργία των αγορών, αφορά τα πραγματικά προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Και το παράδοξο είναι ότι, παρότι το ΠΑΣΟΚ ανέδειξε πρώτο το οξύ στεγαστικό πρόβλημα, αναγκάζοντας ακόμη και τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη εμμέσως να το παραδεχτεί, αυτός ο προγραμματικός λόγος σκεπάζεται από τον καταγγελτικό, ο οποίος αναπαράγεται ασμένως από τα μέσα ενημέρωσης. Ο ίδιος αναλυτής κάνει δύο ακόμη εκτιμήσεις. Πρώτον, ότι το πρόβλημα αυτό θα γίνεται μεγαλύτερο όσο πλησιάζουμε προς τις εθνικές εκλογές, καθώς το εκλογικό ακροατήριο δεν επηρεάζεται μόνον από το πολιτικό κλίμα, αλλά αναζητεί και πρακτικές λύσεις στα προβλήματά του. Δεύτερον, ότι το πρόβλημα δεν είναι πια η —υπαρκτή κατά τα προηγούμενα έτη— επικοινωνιακή υπεροπλία της κυβέρνησης, καθώς, αν μη τι άλλο, το ΠΑΣΟΚ έχει πλέον μεγάλη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης. Το ερώτημα, όπως λέει, είναι αν αξιοποιεί αυτή την ορατότητα (awareness) για να θέσει υπόψη των πολιτών θέσεις και προτάσεις που θα το βοηθήσουν να ανέλθει δημοσκοπικά. Βεβαίως, ως έλεγαν οι αρχαίοι, «το μέλλον άδηλον πάσιν ανθρώποις» και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα εκτυλιχθεί το σενάριο μέχρι τις εκλογές μέσα σε ένα κλίμα που περιγράφεται κάθε φορά με τον όρο «πρωτοφανής οξύτητα», αλλά ουδείς ποτέ στην Ελλάδα δεν το εννοεί. Διότι η αλήθεια είναι ότι έχουν δει πολλά τα μάτια μας στην πολιτική ζωή του τόπου και για όλα τα κόμματα ισχύει το «χαλεπότερον το φυλάττειν του κτήσασθαι» (πιο δύσκολο να το κρατήσεις από το να αποκτήσεις) σε ό,τι αφορά την επιρροή τους στα μάτια των πολιτών. Ακολουθήστε το Protagon στο Google News