Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατο της πριγκίπισσας Νταϊάνα , οι πληγές που άνοιξε εκείνη η περίοδος για τη βρετανική βασιλική οικογένεια φαίνεται ότι παραμένουν ανοιχτές. Το νέο βιβλίο του αδελφού της, κόμη Σπένσερ, επαναφέρει στο προσκήνιο όσα συνέβησαν μετά το τροχαίο δυστύχημα στο Παρίσι το 1997 και προκαλεί μια σπάνια, έντονη αντίδραση από το Παλάτι. Στο βιβλίο «Swan Song: Diana, My Sister», ο Σπένσερ καταγράφει τη δική του εκδοχή για εκείνες τις ημέρες και κυρίως για τη στάση του τότε πρίγκιπα Καρόλου απέναντι στον θάνατο της πρώην συζύγου του. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Η σοβαρότερη καταγγελία αφορά τηλεφωνική συνομιλία που, σύμφωνα με τον ίδιο, είχε με τον Κάρολο μετά τον θάνατο της Νταϊάνα. Υποστηρίζει ότι ο σημερινός βασιλιάς τού είπε: «Θα την ξεχάσουμε αρκετά σύντομα», ενώ περιγράφει τη συμπεριφορά του ως υπερβολικά ενθουσιώδη, παρομοιάζοντάς τον ακόμη και με «νικητή του λαχείου». Το Μπάκιγχαμ απέρριψε ουσιαστικά αυτή την εκδοχή. Σε μια ασυνήθιστα αιχμηρή απάντηση ανέφερε ότι ο βασιλιάς γνωρίζει πως «ο πόνος της αδελφικής απώλειας μπορεί να θολώσει τη λογική, να επηρεάσει την κρίση και να χρωματίσει τη μνήμη με τρόπους που οι άλλοι δεν αναγνωρίζουν». Οι ημέρες του 1997 που συγκλόνισαν τη μοναρχία Ο θάνατος της Νταϊάνα είχε προκαλέσει πρωτοφανές κύμα δημόσιου πένθους στη Βρετανία. Χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν τα ανάκτορα αφήνοντας λουλούδια, την ώρα που η βασιλική οικογένεια δεχόταν έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε την απώλεια. Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Βάλενταϊν Λόου θυμάται το κλίμα εκείνων των ημερών ως εξαιρετικά φορτισμένο, με μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης να θεωρεί ότι η Νταϊάνα είχε αντιμετωπιστεί άσχημα από το Παλάτι. Κομβική στιγμή υπήρξε η κηδεία της. Ο κόμης Σπένσερ εκφώνησε έναν ιδιαίτερα αιχμηρό επικήδειο και το πλήθος που βρισκόταν έξω από το Αβαείο του Γουέστμινστερ ξέσπασε σε χειροκροτήματα. Όπως θυμάται ο Λόου, ο ήχος πέρασε μέσα από τους πέτρινους τοίχους του ναού και σύντομα άρχισαν να χειροκροτούν ακόμη και άνθρωποι στο εσωτερικό του, μπροστά στον Κάρολο και τα υπόλοιπα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Η βασίλισσα Ελισάβετ αναγκάστηκε τελικά να απευθυνθεί ζωντανά στους Βρετανούς, αποτίοντας φόρο τιμής στην Νταϊάνα και αναγνωρίζοντας τη δυσκολία διαχείρισης μιας τέτοιας απώλειας. «Όλοι προσπαθούμε, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, να το αντιμετωπίσουμε. Δεν είναι εύκολο να εκφράσει κανείς το αίσθημα της απώλειας, καθώς το αρχικό σοκ συχνά ακολουθείται από ένα μείγμα άλλων συναισθημάτων: δυσπιστία, αδυναμία κατανόησης, θυμό και ανησυχία για όσους μένουν πίσω», είχε δηλώσει. Η σκιά της Νταϊάνα πάνω από τον Χάρι και τον Ουίλιαμ Οι συνέπειες εκείνων των ημερών εξακολουθούν να είναι ορατές και στην επόμενη γενιά της βασιλικής οικογένειας. Στα απομνημονεύματά του «Spare», ο πρίγκιπας Χάρι περιέγραψε το τραύμα από την απώλεια της μητέρας του και ιδιαίτερα την εμπειρία να περπατήσει πίσω από το φέρετρό της. Μάλιστα, είχε αποκαλύψει ότι ο θείος του αντέδρασε έντονα στην απόφαση να συμμετάσχουν τα δύο παιδιά στην πομπή. «Ο αδελφός της μαμάς, ο θείος Τσαρλς, έγινε έξαλλος. “Δεν μπορείτε να βάλετε αυτά τα παιδιά να περπατήσουν πίσω από το φέρετρο της μητέρας τους! Είναι βάρβαρο”», έγραψε ο Χάρι. Η απώλεια της Νταϊάνα παραμένει κεντρικό στοιχείο και στη δική του αφήγηση για τη σχέση του με τη μοναρχία και τις διαφωνίες που αργότερα τον οδήγησαν στην αποχώρηση από τα βασιλικά καθήκοντα. Ο Σπένσερ επιμένει για τον Κάρολο Η νέα σύγκρουση επικεντρώνεται πλέον στο κατά πόσο η περιγραφή του κόμη Σπένσερ για τον σημερινό βασιλιά ανταποκρίνεται σε όσα πραγματικά συνέβησαν. Ο ίδιος δεν κάνει πίσω. Σε συνέντευξή του στο BBC επέμεινε ότι θυμάται με ακρίβεια τα λόγια του Καρόλου. «Μπορώ να σας πω εδώ και τώρα ότι αυτά ακριβώς ήταν τα λόγια που είπε. Ήμουν σε απόλυτη εγρήγορση για όσα έλεγε και αυτά είναι ακριβώς τα λόγια που χρησιμοποίησε, σας το υπόσχομαι. Πραγματικά, αυτό είπε». Ειδικοί επισημαίνουν πάντως ότι οι αναμνήσεις από εξαιρετικά τραυματικές περιόδους μπορούν να διαφοροποιούνται σημαντικά μεταξύ των ανθρώπων που τις έζησαν. Ο ψυχοθεραπευτής Νικ Χάτερ σημειώνει ότι σε τέτοιες συνθήκες η μνήμη μπορεί να παραμορφωθεί, ενώ το γεγονός ότι η επίμαχη συνομιλία έγινε τηλεφωνικά σημαίνει ότι απουσίαζαν στοιχεία όπως οι εκφράσεις και η γλώσσα του σώματος. Η κοινή γνώμη εμφανίζεται επίσης διχασμένη. Δημοσκόπηση της YouGov έδειξε ότι το 31% πιστεύει τους ισχυρισμούς του Σπένσερ, το 36% θεωρεί ότι δεν είναι αληθινοί και το 33% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει. Γιατί επέλεξε να μιλήσει τώρα Η χρονική στιγμή της κυκλοφορίας του βιβλίου, λίγο πριν συμπληρωθούν 30 χρόνια από τον θάνατο της Νταϊάνα, έχει επίσης προκαλέσει συζήτηση. Ο ιστορικός και συγγραφέας σερ Άντονι Σέλντον το χαρακτήρισε μια «θλιβερή και περιττή έκδοση», ενώ ο βετεράνος παρουσιαστής Ντέιβιντ Ντίμπλεμπι εξέφρασε την απορία του για το γιατί οι συγκεκριμένες ιστορίες επανέρχονται σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα. Ο κόμης Σπένσερ δίνει τη δική του εξήγηση. Όπως αναφέρει, ενόψει της 30ής επετείου δεχόταν πληθώρα αιτημάτων για συνεντεύξεις σχετικά με την αδελφή του και αποφάσισε να καταγράψει ο ίδιος τις αναμνήσεις του, αντί να διαβάζει ξανά απόψεις άλλων, πολλές από τις οποίες, όπως υποστηρίζει, βασίζονται σε ανακρίβειες που με τα χρόνια άρχισαν να αντιμετωπίζονται ως αλήθειες. Η νέα αντιπαράθεση δείχνει ότι, σχεδόν 30 χρόνια μετά το δυστύχημα στο Παρίσι, η Νταϊάνα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο ευαίσθητες σελίδες στην ιστορία της σύγχρονης βρετανικής μοναρχίας.
